ทำหนังสือเช่า กันปัญหาครอบครองปรปักษ์ | คมชัดลึก

น้องชายเข้ามาปลูกบ้านในที่ดิน ซึ่งก่อนหน้านั้นดิฉันให้เป็นที่ทำกินเพียงอย่างเดียว แต่เราไม่เคยทำสัญญาเห็นเป็นพี่น้องกันก็ให้ทำกินอยู่อย่างนั้นมา 10 ปีแล้ว
 ญาติทราบเรื่องก็โทรมาแจ้ง น้องชายบอกว่า อยากปลูกบ้านบนที่ตรงนั้น เพราะสะดวกต่อการทำกิน ดิฉันก็ว่า ทำไมไม่บอกก่อน ดิฉันทราบเมื่อปลูกบ้านเสร็จแล้ว น้องชายไม่ตอบ แต่บอกว่า จะไม่ย้ายออก แล้วก็จะทำกินอยู่อย่างนั้น เพราะที่ดินนี้ก็เคยเป็นของแม่มาก่อน
 ฟังแล้วรู้สึกไม่สบายใจ อยากทราบว่า ดิฉันจะทำอย่างไรได้บ้างคะ เพื่อจะได้ไม่มีปัญหาในอนาคต
 มณ
 ตอบ
 ศูนย์ปรึกษากฎหมายชุมชน ศูนย์ปรึกษากฎหมายชุมชน อาจารย์ปราชญา  อ่อนนาค คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต แนะนำว่า ในเรื่องนี้ในฐานะที่เป็นพี่น้องกัน การเจรจาน่าจะเป็นทางเลือกแรก เพราะถึงอย่างไรก็ไม่อยากให้เกิดความบาดหมางระหว่างพี่น้อง
 ทางแรกคือ เจรจากันด้วยดี ว่า ถ้าจะปลูกสร้างบ้านอย่างนี้ ก็ควรจะทำเป็นหนังสือ โดยที่คุณเขียนในลักษณะว่า ได้ยินยอมให้น้องเข้ามาใช้ประโยชน์บนที่ดินผืนนี้ แล้วก็มีการปลูกบ้านด้วย ส่วนที่ว่า จะต้องเป็นการเช่า หรือให้อยู่ฟรี ตรงนี้ก็แล้วแต่คุณจะตกลงกัน แต่การที่มีหนังสือฉบับนี้ไว้ ก็เพื่อเป็นการป้องกันสิทธิ การครอบครองแบบปรปักษ์ เนื่องจากแม้ที่ผ่านมา คุณจะให้น้องเข้ามาทำกินและอยู่บนที่ดินผืนนี้
 การเข้าครอบครองปรปักษ์ จะเป็นการเข้ามาอยู่แบบเปิดเผย และต้องการเข้ามาครอบครอง โดยที่เจ้าของไม่ได้อนุญาตให้เข้ามา
 การที่น้องชายของคุณเข้ามาปลูกบ้านโดยไม่ได้บอกกล่าว ก็อาจจะหมายถึง การต้องการแสดงให้เห็นถึงการเข้ามามีสิทธิ ซึ่งจะเป็นผลเสียต่อคุณในอนาคต ดังนั้น ทางที่จะป้องกันเพื่อไม่ให้เกิดสิทธิการขอครอบครองปรปักษ์คือ การทำหนังสือดังกล่าวข้างต้น
 แต่ถ้าเจรจากันแล้ว น้องไม่ยอม ทางเดียวที่ทำได้ คือ ฟ้องขับไล่ เพราะคุณเป็นเจ้าของที่ดินผืนดังกล่าว และน้องชายก็ไม่มีสิทธิที่จะมาอ้างว่า ที่ดินผืนนี้เป็นของแม่มาก่อน เพราะในปัจจุบันคุณเป็นเจ้าของ ดังนั้น คุณจะมีสิทธิในการกระทำดังกล่าว
 ลุงแจ่ม