เรือจ้างหรือลูกจ้าง | คมชัดลึก

 ในทางพุทธศาสนา เน้นย้ำพร่ำสอนให้มีความเคารพครูเป็นอย่างมาก มีพระพุทธเจ้าเป็นแบบอย่าง เมื่อตรัสรู้ธรรมใหม่ๆ พระพุทธเจ้าทรงมุ่งจะไปแสดงธรรมแก่ครูของพระพุทธองค์สองท่านเป็นอันดับแรก แม้จะไม่ใช่ครูที่สอนให้พระสัพพัญญูตรัสรู้ธรรมก็ตาม แต่พระองค์ก็ทรงมีความกตัญญูต่อครูมิเสื่อมคลาย

 พระสารีบุตร พระผู้เลิศในด้านปัญญา ท่านจะหันหัวนอนไปทางทิศที่ "พระอัสสชิ" ผู้เป็นครูท่านแรกพำนักอยู่เสมอ ด้วยว่าครูท่านนี้แม้จะไม่มีปัญญาเลอเลิศเช่นพระสารีบุตรก็ตาม แต่เป็นครูที่สอนธรรมเบื้องต้นในพระพุทธศาสนา จนทำให้ "อุปติสสปริพาชก" ได้กลายเป็นพระสารีบุตร เสนาบดีธรรมนั่นเทียว

 เรื่องเล่าเก่าก่อนในพระพุทธศาสนา คนผู้หนึ่งเชี่ยวชาญศิลปวิทยาพิเศษ จากครูผู้มีร่างกายไม่สมประกอบ จนมีนามอุโฆษ ต่อมาได้รับเชิญไปแสดงออกทางศิลปวิทยานั้นต่อหน้าพระราชา เป็นที่พอพระทัยมาก พระองค์จึงถามว่า ใครเป็นครูผู้สอน ชายคนนั้นเกรงว่า ครูผู้มีร่างอัปลักษณ์จะถูกเปิดเผยเป็นที่ละอายสำหรับตน จึงไม่ยอมเปิดเผยครู

 ครั้นเมื่อถึงคราวแสดงศิลปวิทยาหลังจากนั้นอีก ปรากฏว่าไม่สามารถแสดงออกได้ดังเดิมอีกแล้ว เมื่อความจริงเป็นที่ประจักษ์ว่า เขาปิดบังตัวตนของครู เขาจึงถูกพระราชาขับไสไล่ส่งเป็นรางวัลตอบแทน

 ครูสมัยก่อนมีความสำคัญต่อศิษย์มาก เปรียบเหมือนเรือจ้าง ต่างจากครูสมัยนี้ ที่ทุนนิยมเป็นใหญ่ ทำให้ครูยุคใหม่ส่วนใหญ่มิใช่เรือจ้าง แต่เป็นลูกจ้าง ทำหน้าที่รับจ้างสอนวิชาความรู้ในสาขาวิชาที่ตนถนัดเพียงอย่างเดียว ฐานะของครูโดยภาพรวมจึงคลายความศักดิ์สิทธิ์ลงไปมาก

ท่านจันทร์ 
www.prajan.com