ศิลป์แห่งแผ่นดิน-พระและเด็ก | คมชัดลึก

 “การเดินทางเป็นสายตาของนักเขียน” ใครบางคนกล่าวไว้ แต่สำหรับตัวนักเขียน (อย่างผม) การเดินทางคือหัวใจของนักเขียนเลยทีเดียว ก็ด้วยประโยคที่ใครบางคน (พจนาถ พจนาพิทักษ์) เคยกล่าวไว้ว่า “การเดินทางมี 2 แบบ คือ การเดินทางภายนอก และการเดินทางภายใน”

 ผมยังอยู่ในอาการเห่อกล้อง ไปไหนก็ต้องคล้องคอไว้เสมอ สาเหตุหนึ่งเพราะกลัวลืม

 นอกจากเป็นคนขี้ลืมแล้วยังเป็นคนขี้เกรงใจ มิตรสหายที่รักบางคนเคยกล่าวท้วงว่า ความเกรงใจอาจไม่ใช่คุณสมบัติที่ดีเสมอไป บางทีอาจเป็นความไม่เข้มแข็ง ไม่เด็ดขาดของเราก็เป็นได้ ซึ่งผมเองก็ได้รับบทเรียนทั้งด้านบวกและลบจากความขี้เกรงใจของตนอยู่บ่อยๆ

 แม้แต่จะ “ถ่ายรูป” ผมก็ยังขี้เกรงใจ จนบางครั้งเข้าขั้น “ขี้กลัว” ผมไม่ใช่ประเภทสิงห์ชัตเตอร์ไว เจออะไรก็ยิงดะ แต่ไม่เชื่องช้าหากจะยิง ขึ้นอยู่กับกาลและเทศะด้วย มิได้อยู่ที่เงื่อนไขของ “แสง” แต่ประการเดียว

 บางถิ่น บางที่ บางประเทศ เราควรต้องสงบเสงี่ยมเจียมกล้อง ต้องดูสถานการณ์ในช่วงเวลานั้นๆ ดูสภาพทางการเมือง ระบบการปกครอง สถานที่ สถานกาล และสถานการณ์

 เมื่อกลางปีผมไปลาว ถ่ายภาพสนุกมา ไม่มีแรงกดดัน จากระบบการปกครองที่แตกต่าง แต่ในอิสราเอล ผมเก็บกล้องใส่กระเป๋าเรียบร้อย ก่อนจะลงจากเครื่องบิน (ต่อเครื่องจากจอร์แดน) ด้วยความ “เกรงใจ”

 กล้องแต่ละตัวมีนิสัยใจคอไม่เหมือนกันนะ จะบอกให้ กล้องบางตัว “เจ้าชู้” เน้นถ่ายแต่รูปหญิงสาว กล้องบางตัว “ธรรมะธัมโม” ชอบถ่ายวัด วิหาร เจดีย์ พระเณรเถรชี แต่กล้องก็มีหลากหลายอารมณ์ กล้องของผมก็เก็บภาพสารพัดตามประสงค์แห่งงาน แต่ที่ชอบมาก คือถ่ายเด็กๆ อันว่า กล้องของผมมีสมรรถภาพในการ “ซูม” และ “โคลสอัพ” สูงพอตัว

 “หากชอบใครก็สามารถซูมเข้ามาจูบได้ ไม่ชอบใครก็ซูมเข้ามาตบก็ยังได้”...นี่พูดเล่นนะ ผมจึง (แอบ)ถ่ายรูปคนได้โดยไม่ต้องเกรงใจ

 ส่วนการถ่ายภาพเด็กๆ นั้น ไม่ค่อยมีปัญหา เพราะเด็กๆ ส่วนใหญ่ สดใสเบิกบาน และ “ขึ้นกล้อง” หรือไม่ก็เขินอายม้วนต้วนไปเลย หรือไม่ก็กลัวลนลาน บางทีอาจร้องไห้ ซึ่งกรณีหลังนี้ผมจะรู้สึกเกรงใจเด็กมาก ต้องถอยไปซูม

 ผมชอบถ่ายพระพักตร์ประติมากรรมพระพุทธรูป เทวรูป หรือภูตรูป ต่างๆ ดวงหน้าปฏิมากรรมทั้งหลายให้ความรู้สึกต่างๆ นานา สะท้อนอารมณ์ได้หลายมิติ พระพักตร์ของเทวรูป ขอม พระพักตร์พระพุทธรูปในลาว พม่า เวียดนาม จีน อินเดีย ทำให้เรารู้สึกได้ถึงรังสีแห่งพลัง อำนาจ เมตตา ศรัทธา บารมี อบอุ่น ฉ่ำเย็น สงบ บางทีเกิดความรู้สึกยำเกรง

 ดวงหน้าของเด็กๆ ที่ผมนำ (ภาพ) มาลงใน “ศิลปะแห่งแผ่นดิน” พร้อมพระพักตร์ของพระพุทธรูปในวาระนี้ เพียงอยากให้ท่านผู้อ่านรับรู้ความรู้สึกบางอย่าง บางทีท่านอาจจะหันไปมองเด็กๆ ที่อยู่รอบข้างตัวท่านอย่างจริงจังกว่าที่เคย

 การถ่ายรูป มีข้อดี อยู่ข้อหนึ่งที่ผมเห็นก็คือ มันทำให้เรามองบางสิ่งบางอย่างตั้งอกตั้งใจมากขึ้นกว่าเดิม กว่าปกติที่เรามักมองอย่างผ่านเลย

ศักดิ์สิริ มีสมสืบ