
พิชิตปัญหาสัตว์เลี้ยง - สัตว์เลี้ยงหลังน้ำลด
ก่อนจะฉลองปีใหม่ ปีกระต่ายทอง 2554 กัน พวกเราคงยังไม่ลืมว่าพี่น้องชาวไทยจำนวนไม่น้อยเพิ่งผ่านพ้นชะตากรรมอันแสนร้ายจากอุทกภัยในหลายภูมิภาคของชาติ ซึ่งโดยรวมแล้วมีความรุนแรงและมารวดเร็วอย่างไม่คาดคิดมาก่อน
สัตว์เลี้ยงที่เราเห็นว่าได้รับผลกระทบจากอุทกภัยอย่างชัดเจน ได้แก่ หมา แมว ต้องลอยคอ เกาะต้นไม้ ไต่หลังคา หาที่สูงหนีน้ำเหมือนเจ้าของ พวกที่เอาตัวรอดได้ง่ายหน่อยเห็นจะเป็นนก เพราะสามารถบินหนีไปได้หากเจ้าของปล่อยออกจากกรงทันนะครับ หลายๆ ตัวจมน้ำตายคากรง ส่วนสัตว์เลี้ยงที่ดูเหมือนจะเอาตัวรอดได้ดีที่สุดเมื่อน้ำท่วมก็คือปลา เพราะสามารถแหวกว่ายหนีออกจากบ่อจากตู้ลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ แต่ใช่ว่าจะรอดนะครับ อาจจะถูกปลาด้วยกันเองล่ากินเป็นอาหารซะนี่
เมื่อน้ำลดลงสู่ภาวะปกติ หาได้ลดปัญหาตามลงไม่ ทว่ายังคงมีปัญหาอื่นๆ ตามมาสู่สัตว์เลี้ยงเหล่านั้นอีกด้วย ซึ่งผู้เป็นเจ้าของต้องเตรียมการรับมืออีกระลอกหนึ่งดังนี้ (อย่าเพิ่งถอดใจเสียก่อนล่ะ)
1.ขาดอาหาร แน่นอนครับอาหารเสียหายไปแทบหมดจากน้ำท่วม ขาดทั้งวัตถุดิบที่ใช้ทำอาหาร จนแม้แต่อาหารสำเร็จก็ตาม จึงต้องพึ่งอาหารคนซึ่งก็ยังไม่เพียงพอ อีกทั้งคุณค่าย่อมแตกต่างกันแม้จะได้กินอาหารคนทุกวันที่ซ้ำๆ ซากๆ เช่น บะหมี่สำเร็จรูป หรือเครื่องกระป๋อง ฯลฯ หมา แมว นกของคุณแม้ไม่ตายทันทีแต่ก็จะเผชิญปัญหาทุพโภชนาการได้ครับ ส่วนน้ำดูเหมือนไม่ขาดเพราะมีทั่วไปหมดเหมือนจะเกินพอ แต่มันมิใช่น้ำที่เหมาะแก่การบริโภคดื่มกิน หมาแมวเองกินเข้าไปอาจได้รับสารพิษ เชื้อโรคจนป่วยตามมา ฉะนั้นหากพอทำได้ควรต้องคิดถึงอาหารและน้ำสำหรับสัตว์เลี้ยงที่สะอาดและเหมาะสมตามชนิดด้วย ทั้งปริมาณและคุณภาพ
2.โรคหลังน้ำท่วม น้ำพัดพาเอาสิ่งปฏิกูลและสารปนเปื้อนมาจากหลากหลายแหล่ง เช่น ท่อน้ำโสโครก โรงบำบัดน้ำเสีย ฟาร์มสัตว์ ปั๊มน้ำมัน โรงงาน ฯลฯ พอน้ำลดลงเจ้าของเสียเหล่านี้ก็ตกตะกอนลงสู่บ้านเรือน พื้นที่อยู่อาศัย แหล่งอาหารของคนและสัตว์ โอกาสสัมผัสเชื้อร้ายและสารพิษในปริมาณที่มากเข้มข้นเป็นพิเศษจึงมีสูง สัตว์เลี้ยงเดินลุยโคลนเลนที่ยังไม่ได้กำจัดชะล้างออกจากกรงหรือบ้านของมัน รวมถึงภาชนะใส่น้ำ ใส่อาหาร แค่นี้ก็มีโรคภัยมหาศาลแล้ว
ฉะนั้นอย่าละเลยการทำความสะอาดที่อยู่ เครื่องใช้ ให้สัตว์เลี้ยงได้พออาศัย ตลอดจนการทำความสะอาดร่างกายของพวกมันด้วย อย่าปล่อยเพ่นพ่านให้อยู่ในที่กำจัดควบคุมได้ หากมีโอกาสใช้น้ำยาฆ่าเชื้อทำความสะอาดจะเป็นประโยชน์มาก
3.สร้างภูมิและป้องกันโรค พาสัตว์เลี้ยงไปรับการถ่ายพยาธิภายใน และกำจัดเห็บหมัด และฉีดวัคซีนป้องกันโรคที่จำเป็นและอาจมากับน้ำ เช่น โรคไข้ฉี่หนู หรือเลปโตสไปโรซิส ฯลฯ
4.การผลัดพราก สัตว์เลี้ยงหาย ผลัดพรากจากเจ้าของอาจหลุดลอยไปตามกระแสน้ำ (ถ้าเป็นปลาคงตามยากละครับ) หรือหนีน้ำแยกย้ายกันเอาตัวรอด จนไม่รู้ไปอยู่ที่ใด จำต้องตามหากลับมา เจ้าของอาจไปดูตามแหล่งชุมชนใกล้เคียง เช่น ตลาด วัด เพราะจะเป็นแหล่งอาหารและที่อยู่อาศัย สาธารณะที่บรรดาหมา แมวผลัดเจ้าของจะมุ่งไปเองโดยอัตโนมัติเพื่อความอยู่รอดของมัน
5.ปัญหาอารมณ์ สัตว์ที่ถูกแยกหรือผลัดเจ้าของชั่วคราวแล้วโชคดีได้เจอกันใหม่ อาจมีอารมณ์และพฤติกรรมผิดไป เช่น จากที่เคยรื่นเริงกลับหวาดระแวง ติดเจ้าของแจ ทั้งนี้ก็เพราะความฝังใจว่าอาจถูกเจ้าของทิ้งหายไปอีก เหมือนครั้งน้ำท่วม ทำให้มันไม่ยอมคลาดสายตาจากนาย ใช้ชีวิตอยู่ด้วยความหวาดระแวง ฯลฯ กรณีนี้จำเป็นต้องบำบัดให้ถูกวิธีจึงจะช่วยได้
นี่แค่เบาะๆ เพียง 5 ข้อที่พบเห็นเป็นปัญหาสำคัญที่ควรจะต้องเตรียมรับมือแก้ไขต่อไปสำหรับสัตว์เลี้ยงหลังน้ำท่วมครับ!
รศ.น.สพ.ปานเทพ รัตนากร



