เครื่องดนตรีไทยสานชีวิตบั้นปลาย"ลุงตั๊ก" | คมชัดลึก

   จำปี แสงพลบ ปัจจุบันอายุ 81 ปี ใน ต.โพธิ์เก้าต้น อ.เมือง จ.ลพบุรี เป็นผู้ที่มีความชำนาญในการผลิตเครื่องดนตรีไทยนานาชนิด อาทิ ทำการผลิตระนาดเอก ระนาดทุ้ม ฆ้องวงใหญ่ ฆ้องวงเล็ก จะเข้ ซอด้วง ซออู้ ปี่ชวา โทน รำมะนา เริ่มชีวิตกับเครื่องดนตรีไทยมาตั้งแต่หนุ่มๆ ผลิตเครื่องดนตรีไทยขายเอง เครื่องดนตรีแต่ละชิ้นที่ผลิตขึ้นมาเป็นอาชีพจนเป็นที่ยอมรับของคนในแวดวงดนตรีไทยมานานหลายสิบปี

 ลุงตั๊ก เล่าว่า เริ่มเข้าสู่วงการผลิตเครื่องดนตรีไทยอายุประมาณ 30 ปีกว่าๆ เครื่องดนตรีที่ผลิตขายแรกๆ เป็นระนาดเอก ทั้งระนาดเอกเล็กและระนาดเอกใหญ่ระนาดแต่ละรางใช้เวลาในการผลิตนับเดือน ทั้งผืนระนาด และรางระบาด จะสร้างขึ้นมาพร้อมกัน ลูกระนาดเอกจะเป็นไม้ชิงชัน ในสมัยก่อนไม้ชิงชันหาง่าย ทำให้ระนาดแต่ละรางที่ผลิตขึ้นมามีราคาสูงถึงรางละประมาณ 1.5-2 หมื่นบาท และต้องเทียบเสียงระนาดแต่ละลูกต้องมีเสียงไม่เพี้ยน

 “การทำซออู้ หรือซอด้วง ก็เช่นกัน ใช้เวลานานกว่าจะเสร็จแต่ละคัน อย่างซอด้วง ตัวซอด้วงจะต้องเป็นแก่นมะเกลือ ดีจะดำมันสวย นำแก่นมะเกลือมากลึง จากนั้นก็จะต้องมาเจาะ แล้วนำหนังวัวมาขึงปิดที่กะโหลก และใช้หางม้ามาเป็นคันสี ยางสนทาหรือถูกหางม้าที่คันสีให้มีความเสียดดีและเสียงก็จะดังออกมาที่ตัวซอ ซออู้ กว่าจะทำให้เสร็จแต่ละคันใช้เวลานานเป็นอาทิตย์เช่นกัน” ลุงตั๊ก กล่าวและว่า

 ส่วนซออู้เป็นซอสองสาย ตัวกะโหลกทำด้วยกะลามะพร้าวโดยเฉพาะกะลามะพร้าวที่แก่กะลาจะได้มีสีดำ จะตัดกะลาออกเสียด้านหนึ่ง จากนั้นก็จะนำมาขัดให้มันสวยงามและที่ฝากะโหลก จะใช้หนังลูกวัวขึงขึ้นหน้าซอ กว้าง 13-14 ซม. เจาะกะโหลกให้ทะลุตรงกลาง เพื่อใส่คันทวนที่ทำด้วยไม้จริง ผ่านกะโหลกลงไป ออกทะลุรูตอนล่างใกล้กะโหลก คันทวนซออู้ยาวประมาณ 80 ซม. ใช้สายซอสองสายผูกปลายทวนใต้กะโหลก แล้วพาดผ่านหน้าซอ ขึ้นไปผูกไว้กับลูกบิดสองอัน ลูกบิดซออู้ยาวประมาณ 17-18 ซม.

   ลุงตั๊กย้ำด้วยว่า การผลิตซออู้และซอด้วงใช้เวลานานพอสมควรกว่าจะผลิตได้แต่ละคัน ราคาที่ขายนั้นคันละประมาณ 3-4 หมื่นบาท ขิมก็เช่นกัน จะเป็นขิมเล็กหรือขิมใหญ่ ราคาแค่หลักพันเท่านั้น ซึ่งเครื่องดนตรีไทยที่ผลิตขึ้นเองมีหลายชนิด มีทั้งระนาดเอก รางเล็ก รางใหญ่ ซอ มีทั้งซออู้ และซอด้วง กลองลำมะนา เครื่องดนตรีไทยทุกชนิดที่ผลิตขึ้นมาส่วนใหญ่จะบริจาคให้แก้โรงเรียนใน จ.ลพบุรี

"สรศักดิ์ ทับทิมพราย"