พี่ชายต้องชำระหนี้ ไม่ใช่คุณ
แม่ผมมีที่นาอยู่แปลงหนึ่ง แต่ตอนนี้พี่ชายได้เอาไปจำนองไว้ โดยมีแม่ยินยอม เป็นการเอาโฉนดไปฝากไว้กับน้าที่รู้จักกัน โดยมีระยะเวลาในการไปเอาคืน 5 ปี เพราะเงินมาเป็นก้อนใหญ่ แต่ก็มีการส่งดอกกันเป็นรายปี
หลังจากโฉนดอยู่ที่นั่น 3 ปี แม่ผมก็เสียชีวิต ปัญหาก็คือว่า น้าที่เอาโฉนดไว้บอกให้ไปไถ่คืน แต่พี่ชายไม่มีเงิน น้าก็มาบอกผม ผมก็ถามว่า ถ้าถ่ายมาแล้วที่จะเป็นของผมไหม พี่ชายก็บอกว่า เป็นมรดกก็คงต้องแบ่งกัน
อยากทราบว่า กรณีอย่างนี้ ผมควรจะทำอย่างไรดีครับ เพราะเงินที่แม่เอามาให้พี่ชายผมก็ไม่รู้เรื่อง ถ้าผมไปถ่ายโฉนดมา แล้วพี่ชายก็จะมาขอแบ่งอีก อย่างนี้ผมก็รู้สึกว่า ไม่ยุติธรรมกับผมเลย อยากขอคำแนะนำด้วยครับ และถ้าผมไม่ไถ่โฉนดกลับมา น้าจะมีสิทธิ์ยึดที่ไว้ไหมครับ
อำนาจ
ตอบ
ศูนย์ปรึกษากฎหมายชุมชน อาจารย์ชลธิชา สมสอาด คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต แนะนำเรื่องนี้ว่า ถ้าเป็นการจดจำนองที่ทำอย่างถูกต้องตามกฎหมาย กรณีนี้ถือว่าที่ดินของแม่คุณได้ติดจำนองไปเรียบร้อยแล้ว ถ้าคุณไม่ถ่ายโฉนด เจ้าหนี้ก็มีสิทธื์ฟ้อง เพื่อเอาที่ดินขายทอดตลาด นำเงินมาชำระหนี้ ถ้ายังมีเงินเหลืออยู่ คุณในฐานะผู้รับมรดกคนหนึ่งก็จะได้รับเงินที่เหลือตรงนั้นด้วย แต่ถ้าขายแล้วไม่พอ เจ้าหนี้ก็ยึดที่ดินไป
คุณก็ต้องคำนวณดูว่า ถ้าไถ่มาแล้ว แล้วที่ดินที่มรดก ซึ่งทายาททุกคนต้องไปรับ หลังจากที่คุณรับมรดกแล้วจะได้เท่ากับที่คุณต้องเสียเงินไปถ่ายมาหรือไม่ ถ้าไม่คุ้มกันก็คงต้องทำใจให้เจ้าหนี้ยึดไป
ส่วนอีกกรณีหนึ่งคือ ถ้าเป็นการเอาโฉนดไปไว้แล้วเอาเงินมา ถือว่าเป็นการเหมือนกันกู้ยืมเงินกันเฉยๆ เท่ากับว่า น้าเป็นเจ้าหนี้ และพี่ชายเป็นลูกหนี้ โดยที่แม่เอาโฉนดไปวางไว้ให้เป็นหลักค้ำประกัน
กรณีอย่างนี้ เจ้าหนี้ก็ต้องบังคับหนี้เอากับพี่ชายเพียงอย่างเดียวเลย ไม่มีสิทธิ์ทำอะไรกับโฉนด เก็บโฉนดไว้เฉยๆ แต่ไม่สามารถเอามาเปลี่ยนชื่อ หรือเปลี่ยนเพื่อมาเป็นของน้าได้
น้าต้องบังคับหนี้เอากับพี่ชาย ถ้าเหลือเพียงโฉนดผืนนี้อย่างเดียว ก็ต้องบังคับเอาจากมรดก ร้องต่อศาลเพื่อเอาที่ดินขาย แล้วก็บังคับเอาเฉพาะมรดกส่วนของพี่ชายเท่านั้น ไม่มีสิทธิ์ที่จะมายุ่งเกี่ยวกับในส่วนของคุณหรือพี่น้องคนอื่นๆ
ส่วนคุณจะถ่ายที่ออกมาหรือไม่ ตรงนี้ก็ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของคุณแต่เพียงผู้เดียว
ลุงแจ่ม