ไลฟ์สไตล์

พึ่งตนพึ่งธรรม-เอกซเรย์ชีวิตวิเนตรา แน่นหนา

พึ่งตนพึ่งธรรม-เอกซเรย์ชีวิตวิเนตรา แน่นหนา

29 พ.ย. 2553

อดีตอาจารย์สอนด้านสูติศาสตร์ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพฯ คนนี้เป็นตัวอย่างของการนำพุทธวิธีสติปัฏฐานมาใช้เยียวยาร่างกายตัวเอง เธอเรียกวิธีการนี้ว่า พุทธจิตกายศาสตร์

 อาจารย์ วิเนตรา แน่นหนา แม้จะเกษียณอายุแล้ว แต่ปัจจุบันมีภารกิจมากมาย เป็นอาจารย์สอนที่คณะพยาบาลศาสตร์ วิทยาลัยนครราชสีมา เป็นวิทยากรในคอร์สพลังธรรมชาติบำบัดเพื่อสุขภาพ และคนประสานงานการจัดคอร์สวิปัสสนาให้พระอาจารย์สว่าง ติกฺขวีโร วัดมหาธาตุ

 เมื่อปี ๒๕๑๙ เธอประสบอุบัติเหตุถูกรถชน ต้องนอนโรงพยาบาล จากนั้นเป็นต้นมาเธอมีอาการเวียนศีรษะอยู่เรื่อยๆ หมอบอกว่าหูชั้นในไม่ค่อยดี กระทั่งปี ๒๕๔๐ เธอหกล้มก้นกระแทก ต้องผ่าตัดกระดูกบั้นเอว แต่อาการไม่ดีขึ้น หายใจไม่สะดวก แขนห้อยออกมาข้างหนึ่ง และนอนไม่หลับ

 “ไม่ได้นอนหลับสนิทมาหลายเดือน เพราะปัญหาดังกล่าว จนคุณหมอกายภาพอายุ ๘๐ ปี เอาจริงเรื่องการปรับโครงสร้างกระดูกให้ พอสอนแล้วเราทำได้ จนนักกายภาพบอกว่า "เพราะพี่เป็นคนสู้ตาย พี่เอาจริง พี่จึงหาย" จึงเอาวิชามาต่อยอด ใช้ทั้งพลังธรรมชาติบำบัดและการนวดไล่เลือดเสียให้คนไข้ เพื่อปรับโครงสร้างกระดูกให้คนไข้ที่เป็นโรคความดัน เบาหวาน ผ่าตัดกระดูก เพราะเราฝึกสติปัฏฐานและรู้เรื่องกายภาพ จึงรู้ว่าต้องแก้ที่ต้นเหตุ ไม่ใช่แก้ที่อาการอย่างเดียว” เธอเล่าถึงอาการป่วยที่ทำให้หันมาสนใจด้านการปรับสมดุลร่างกายที่ใช้พลังธรรมชาติบำบัด

  “พอฝึกสติปัฐฐานสี่และวิปัสสนา เราคิดย้อนรอยได้ละเอียดมากขึ้น เพราะอุบัติเหตุ ปี ๒๕๑๙ ทำให้หัวน็อกพื้น มีแผลเป็น มีปัญหากระดูกก้านคอ ซึ่งการคิดวิเคราะห์ตัวเอง ทำให้พึ่งพาตัวเองได้” อ.วิเนตรา เล่า และโยงถึงการนั่งสมาธิว่า

 “ตอนนั้นมีคนสอนให้นั่งสมาธิ เราก็บอกว่านั่งไม่ได้ เขาก็บอกว่า คนพิการยังทำได้ เพราะเราเป็นคนคิดเร็ว พูดเร็ว ทำเร็ว พอได้เรียนรู้การเจริญเมตตาภาวนา ก็ปฏิบัติต่อมาเรื่อยๆ เมื่อปฏิบัติมาถึงจุดหนึ่ง เราเอาจิตไปเห็นอาการ เพราะการฝึกวิปัสสนาทำให้จิตละเอียด” เธอวิเคราะห์อาการป่วยที่เคยขยับเขยื้อนไม่ได้ อาศัยว่าได้เรียนรู้กายวิภาค และกายภาพบำบัด ประกอบกับการฝึกจิต ทำให้เธอนำมารักษาตัวเองได้จนหายป่วย

  “ถ้าคนไม่ปฏิบัติก็คงไม่เข้าใจ เพราะเราเรียนรู้จากตัวเอง ถ้าเอกซเรย์ตัวเรา กระดูกเราเหมือนผี ตอนที่ผ่าตัดแล้วไม่ดีขึ้นในช่วงสามปี ก็พยายามปรับตัว เพราะหมอก็ช่วยไม่ได้” อ.วิเนตรา เล่าถึงพุทธจิตกายศาสตร์ ซึ่งนำมาสอนคนทั่วไปได้เรียนรู้ในคอร์สพลังธรรมชาติบำบัด เป็นเวลา ๓ วัน

 อ.วิเนตราบอกว่า การใช้พลังงานธรรมชาติบำบัดตามแบบของเธอ เน้นการบริหารร่างกายทั้งการเกร็งและคลาย เพื่อให้ออกซิเจนไปหล่อเลี้ยงเซลล์ในร่างกาย โดยการปรับโครงสร้างให้สมดุลด้วยท่าบริหารยืน เดิน นั่ง นอน และการนวดด้วยพลังธรรมชาติ ซึ่งสามารถเยียวยาอาการปวดเมื่อยที่ยากจะรักษาได้ เพราะระบบประสาทสันหลังควบคุมการทำงานของร่างกายทั้งหมด

 "เพราะการใช้ชีวิตผิดๆ ทำให้ร่างกายมีปัญหา จึงต้องอาศัยปัญญาที่เท่าทัน ต้องฝึกสติ ประกอบกับเราเป็นพยาบาลมาก่อน จึงเข้าใจโครงสร้างร่างกาย เรามองทั้งระบบ ไม่ว่าหลอดเลือด ระบบน้ำตาลในร่างกาย เมื่อก่อนไม่ทันได้คิดรู้หยาบๆ ซึ่งเราก็เคยเป็นอย่างนั้น จนเมื่อฝึกปฏิบัติวิปัสสนา ความรู้จะค่อยๆ ละเอียดมากขึ้น”
 
 อ.วิเนตราบอกว่า กระดูกสันหลังจะมีระบบหลอดเลือดดำ หลอดเลือดแดง ทางเดินหายใจ หลอดอาหาร ถ้าโครงสร้างกระดูกในร่างกายไม่ตรง มีส่วนใดส่วนหนึ่งพับ ร่างกายก็จะมีปัญหา

 "บางคนหลอดเลือดพับ กล้ามเนื้อหย่อน ก็มีปัญหาแล้ว ถ้าคนกระดูกสันหลังคด กล้ามเนื้อหน้าท้องก็ห้อยลง เพราะกระดูกสันหลังมีไขกระดูกตรงกลางเป็นตัวยึดควบคุมทุกอย่าง เพื่อนำอาหารไปหล่อเลี้ยงเซลล์ คนส่วนใหญ่มีปัญหาเพราะระบบไหลเวียนและระบบประสาทในร่างกาย“ อ.วิเนตรา เล่า และหันมาถามว่า เคยเห็นคนประสบอุบัติเหตุ กระดูกหักไปกดทับอวัยวะบางส่วนจนเป็นอัมพาตไหม

 นั่นเป็นที่มาของการฝึกท่าบริหารกล้ามเนื้อหลัง ไหล่ และการปรับท่านั่ง นอน เดินให้ถูกต้อง

 “การตกหมอนคือกระดูกโค้ง กระดูกคด เพราะกระดูกสันหลังมีเส้นประสาท กระดูกต้นคอควบคุมศูนย์หายใจ เวลาหายใจต้องอาศัยกระบังลม ถ้ามีปัญหา เรารอหมอช่วยอย่างเดียวไม่ได้ ต้องรู้ตัวเอง การดูแลตัวเองเป็นเรื่องของเรา พระพุทธเจ้าบอกว่า ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน“

 เธอบอกว่าทุกอย่างที่เกิดมีต้นเหตุ คนนอนหมอนแข็งจะมีปัญหาที่ต้นคอ แต่ละคนมีอาการไม่เหมือนกัน กว่าจะรู้...โครงกระดูกก็คดแล้ว มีเหตุผลมากมาย อาทิ การยกของหนักเกินไป

 ”เวลานั่งต้องนั่งขาตั้งฉาก ถ้านั่งเก้าอี้นวม กระดูกสันหลังก็จะยุบไปเรื่อยๆ พุงก็จะยื่น การนั่งที่ถูกวิธี ก้นต้องชิด นั่งตัวตรง แล้วเอาจิตน้อมไปดูอาการนั่ง ดูท่านั่งว่าเป็นอย่างไร”

 ดูเผินๆ เหมือนง่าย แต่คนเรามักลืมตัวนั่งตามสบาย อาจารย์วิเนตราบอกว่า ต้องเข้าใจร่างกายตามความเป็นจริง ต้องนอนให้ถูกวิธี ถ้านอนไม่ถูก ตัวงอการไหลเวียนของเลือดจะไม่ดี

  “คนสูงอายุระบบเลือดไหลเวียนไม่ดี เพราะกระดูกคดโค้ง เรามีท่าฝึกกายบริหารแบบการเกร็งคลาย คือ การต้านกล้ามเนื้อนำออกซิเจนเข้า กระตุ้นการไหลเวียน และมีวิธีการปฏิบัตินวดไล่เลือดเสีย นี่คือการนวดแบบพลังธรรมชาติบำบัด นวดจากส่วนปลายเข้าหาตัว มีตั้งแต่การนวดหน้า นวดตัว และไหล่ นักกายภาพก็ไม่ได้ใช้ท่าบริหารแบบนี้ ต้องอาศัยทั้งหลักกายและจิตมารวมกัน ข้อสำคัญต้องอ่านตัวเองออก ใช้ตัวเองได้ แก้ตัวเองเป็น เพราะสิ่งที่เกิดขึ้นกับตัวเองตั้งแต่ถูกรถชน หัวเคยฟาดพื้น มีร่องรอย"

 เธอบอกว่า เมื่อเรารู้เท่าทัน ก็มาสอนให้คนเข้าถึง อย่างบางคนกระดูกคด เดินไม่ได้ เด็กบางคนผ่าตัดเจาะคอ ก็ใช้การนวดทำให้ไม่ต้องใช้ตัวดูดน้ำลาย เคยสอนเรื่องพวกนี้ในห้องคลอด ที่เราทำแบบนี้เพราะได้ลองกับตัวเอง เนื่องจากผ่าตัดแล้วอาการไม่ดีขึ้น จำได้ว่านอนไม่ค่อยหลับเกือบสามปีเพราะปัญหาโครงสร้างกระดูก ต้องจัดการทั้งระบบกายและจิต รวมถึงการนวดให้ถูกวิธี" เธอเล่าให้ฟัง และบอกว่า แม้ตอนนี้จะผ่าตัดมดลูกออกไปแล้ว ไม่มีรังไข่ ซึ่งหลายคนบอกว่าจะดูเหี่ยว แต่ไม่เหี่ยว เพราะฝึกกายบริหารพลังธรรมชาติบำบัด

เรื่องและภาพ : เพ็ญลักษณ์ ภักดีเจริญ