เชิญชมนิทรรศการถาวรเฉลิมพระเกียรติร.5 | คมชัดลึก

ด้วยมีพระราชปรารภว่าการสร้างพระเมรุมาศขนาดใหญ่ใช้งานเพียงครั้งเดียวเป็นการสิ้นเปลือง จึงมีพระราชบัญชาให้สมเด็จฯเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์เป็นผู้ออกแบบและเป็นแม่กองในการก่อสร้างเป็นตึกถาวรวัตถุ มีลักษณะสถาปัตยกรรมไทยประยุกต์ เมื่อสร้างเสร็จในรัชกาลที่ ๖ ได้พระราชทานเป็นที่ตั้งของหอพระสมุดวชิรญาณสำหรับพระนคร ต่อมาในรัชกาลที่ ๗ ได้ปรับปรุงเป็นหอพระสมุดวชิราวุธเพื่อใช้เป็นที่เก็บรักษาหนังสือตัวพิมพ์ และใช้เป็นสถานที่ทำงานบางส่วนของกรมศิลปากรจนถึงปัจจุบัน

เนื่องในโอกาส ๑๐๐ ปี แห่งการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว คณะกรรมการอำนวยการจัดงานน้อมรำลึก ๑๐๐ ปี วันสวรรคตฯ ตระหนักในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงมีคุณูปการแก่ประเทศชาติ และประชาชนนานัปการทำให้บ้านเมืองก้าวหน้ามั่นคงและเป็นประเทศเดียวในภูมิภาคเอเชียอาคเนย์ที่รักษาเอกราชของชาติไว้ได้ จึงมีมติให้กรมศิลปากร ปรับปรุงอาคารถาวรวัตถุซึ่งเป็นอาคารประวัติศาสตร์แห่งนี้จัดนิทรรศการเกี่ยวกับพระราชประวัติและพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

เพื่อเทิดทูนและสดุดีพระเกียรติคุณ เป็นอนุสรณ์สถานแห่งความทรงจำของคนไทยทั้งแผ่นดิน นิทรรศการเฉลิมพระเกียรตินี้จะเป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีคุณค่าน่าสนใจอีกแห่งหนึ่งของกรุงรัตนโกสินทร์ และเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ศิลปวัฒนธรรมแห่งใหม่ของทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศเป็นอนุสรณ์สถานเฉลิมพระเกียรติ ที่ยั่งยืนถาวรอีกแห่งหนึ่ง โดยการจัดแสดงนิทรรศการภายในแบ่งเป็น ๗ ส่วน ประกอบด้วย

  ส่วนที่ ๑ “ห้องปิยะมหาราช” จัดแสดงเนื้อหาภาพพระราชประวัติ และพระราชกรณียกิจที่สำคัญ รวมทั้งอัญเชิญพระบรมราโชวาทในวาระต่างๆ ที่ยังคงเป็นสิ่งเตือนใจคนไทยมารวมไว้ในส่วนนี้

  ส่วนที่ ๒ “ห้องราชเคียงประชา” จัดแสดงพระราชกรณียกิจในการสร้างความเสมอภาค ในสังคมไทย

  ส่วนที่ ๓ “ห้องธำรงเอกราช” เนื้อหาว่าด้วยพระบรมราชวิเทโศบายที่ทำให้ชาติไทย ผ่านพ้นวิกฤตการณ์ทางการเมือง ซึ่งเผชิญอันตรายจากลัทธิล่าอาณานิคม

  ส่วนที่ ๔ “ห้องสยามใหม่” จัดแสดงบรรยากาศบ้านเมืองที่ได้รับการพัฒนาอย่างมาก ในสมัยรัชกาลที่ ๕ ผู้เข้าชมนิทรรศการจะมีส่วนร่วมในบรรยากาศด้วยการเขียนและส่งไปรษณียบัตรที่ระลึก หย่อนลงในตู้ไปรษณีย์ ณ ห้องนี้

  ส่วนที่ ๕ “ห้องมรดกสถาปัตยกรรมแห่งสยาม” จัดแสดงอาคารจำลองสถาปัตยกรรมสำคัญ
ที่เกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ ๕ และรูปลักษณะของอาคารเกิดจากการผสมผสานศิลปกรรมเทคโนโลยีจาก โลกตะวันตก

  ส่วนที่ ๖ “ห้องมรดกความทรงจำแห่งโลก” นำเสนอพระเกียรติคุณในส่วนที่ยูเนสโก ได้ประกาศให้เอกสารทางประวัติศาสตร์ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวที่เกี่ยวกับการพัฒนา
และการเปลี่ยนแปลงประเทศไทยระหว่างพุทธศักราช ๒๔๑๑ - ๒๔๕๓ เป็นมรดกความทรงจำแห่งโลก ในห้องนี้ผู้เข้าชมสามารถเลือกหยิบหนังสือมาอ่าน  และอ่านสำเนาเอกสารบางส่วนได้ด้วยระบบหนังสือ อิเล็คทรอนิกส์ (E Book)

  ส่วนที่ ๗ “ปิยะมหาราชรฤก” คือส่วนระเบียงอาคารที่จัดแสดงภาพถ่ายส่วนพระองค์จำนวนมาก ซึ่งล้วนหาดูได้ยาก ภาพเหล่านี้กรมศิลปากรจะหมุนเวียนมาจัดแสดงเป็นระยะ เพื่อใช้เป็นระเบียงภาพ ที่มีความน่าสนใจอย่างต่อเนื่อง
นอกจากนี้ยังมีส่วนพื้นที่บริการ เช่น ห้องเอนกประสงค์สำหรับประชุมสัมมนา ห้องจัดนิทรรศการ
หมุนเวียน ห้องรับรอง และห้องบริการเครื่องดื่มของว่าง

  ผู้สนใจเข้าชมได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายทุกวันพุธ – วันอาทิตย์ หยุด วันจันทร์ – วันอังคาร
และวันหยุดนักขัตฤกษ์