วันคเณศจตุรถี คือวันประสูติแห่งเทพเจ้าแห่งความสำเร็จอันยิ่งใหญ่ (จบ) | คมชัดลึก

  ในตลอดพิธี 21 วัน จะมีการถือศีลมังสวิรัติ งดอาหาร เนื้อสัตว์ทั้งปวง จริงๆ แล้วชาวฮินดูก็ไม่บริโภคเนื้อสัตว์อยู่แล้ว การอารตี และบูชานั้น ใช้กำยาน อารตีคือการจุดตะเกียงประทีปบูชา หรือเขาเรียกว่า ถวายไฟ ในพิธีสำคัญของพระคเณศนั้น ถ้าไม่ใช่จตุรถี ก็มีการบูชาตลอดทั้งปีทุกเดือนและเกือบจะทุกอาทิตย์

 บางครั้งทางตอนเหนือของอินเดียจะมีการบูชาพระกฤษณะ ซึ่งเป็นวันประสูติตรงกับวันจตุรถี เช่น ในเมืองกูจารัฐ สายวิษณุนิกาย เชื่อว่าพระคเณศ คืออวตารของพระกฤษณะ เทพเจ้าแห่งเสน่หาและความรัก โดยเฉพาะนักแสดงในอินเดีย มักจะบูชาควบคู่ไปกับพระคเณศ เพราะจะทำให้คนรักและนิยมมากมาย

 สาเหตุในวันจตุรถีนี้ห้ามมองพระจันทร์ เพราะตำนานเก่าแก่กล่าวว่า พระจันทร์เทวานั้นได้แสดงอาการขบขันเมื่อเห็นพระคเณศมีพระวรกายอวบอ้วนมีพุง และชอบเสวยขนมโมทกะ หรือรันดู (ไทยเรียกขนมต้ม) โดยชอบแอบดูพระองค์ตลอดเวลาเสวย จนพระคเณศไม่พอพระทัย จึงสาบพระจันทร์โดยปางาที่หักข้างหนึ่งของพระองค์ไปที่พระจันทร์ จนมีสภาพเว้าๆ แหว่งๆ พระคเณศมักเป็นเทพเจ้าของเด็กๆ การเจริญเติบโตสติปัญญาและความรุ่งเรือง

 ในพิธีจตุรถีจะเห็นเด็กๆ บูชาพระคเณศทั่วอินเดีย พวกทำการค้าจะถือว่าพระคเณศคือเทพแห่งทรัพย์คู่กับพระแม่ลักษมี ในวันนี้จะนำใบไม้ที่บูชาทั้ง 21 วันเก็บไว้ในตู้เซฟ เชื่อว่าจะทำให้ทรัพย์สินเงินทองเพิ่มพูน พระคเณศเป็นเทพแห่งการเก็บเกี่ยวชาวไร่ชาวนา มักบูชาในวันประสูตินี้ด้วยพืชพันธุ์ต่างๆ เพื่อพืชผลจักได้เพิ่มทวีคูณขึ้นและน้ำท่าบริบูรณ์ นักเรียนและนักศึกษามักจะนำหนังสือที่ตนร่ำเรียนมาเข้าพิธีนี้ด้วย เพื่อความสำเร็จในการศึกษา เพราะทรงเป็นเทพแห่งปัญญา

 ในพิธีบูชาจตุรถีนั้น มักบูชาด้วยใบไม้ต่างๆ ก่อนหน้า 21 วัน โดยวันแรกจะมีการปั้นองค์พระคเณศจำลองจากแป้งมงคลผสมผงจันทน์และน้ำหอม หากต้องการได้กุศลมากให้ปั้นเอง แต่ส่วนใหญ่จะหาซื้อได้ทั่วไปเช่นเดียวกับเทศกาลต่างๆ ในบ้านเรา มีทั้งที่ทำจากดินเหนียวหรือพืชสมุนไพรแล้ววาดลวดลายสีสันสวยสดงดงามโดยช่างฝีมืออาชีพ นำมาบูชาไว้ในบ้านโดยจัดตั้งในที่อันสมควร มีบายศรี (CALLUS) ถวายขนมโมทกะ หรือขนมรันดู อ้อย กล้วย หญ้าแพรก พร้อมสรรเสริญพระนามทั้ง 108 พระนามของพระองค์ หากให้พราหมณ์เป็นผู้จัดจะถูกต้องและเหมาะสมกว่า ตามฐานะหรือวรรณะของเจ้าบ้าน จะบูชาตลอด 21 วัน ด้วยใบไม้ต่างๆ 21 วัน ดังต่อไปนี้

1.ใบมาจี เป็นพวกหญ้าคาชนิดหนึ่ง
2.ใบพฤหตี ชื่อไทยคือ หนามแดง เป็นพวกมะเขือพวง หรือ มะแว้ง
3.ใบพิลว หรือใบมะตูม
4.ใบทูรวา เป็นพวกหญ้าแพรก
5.ใบทุตูระ เป็นพวกไม้ลำโพงหรือชุมเห็ดเทศ
6.ใบพทรี คือใบพุทรา
7.ใบอปามารุค ไทยเรียกว่าพันธุ์งู
8.ใบตุลสี คือใบกะเพราแดง
9.ใบจูตะ คือใบมะม่วง
10.ใบกรวีระ คือรำเพยหรือยี่โถฝรั่ง
11.ใบวิษณุกรานตะ ไม้ป่ามีดอกเล็กสีน้ำเงิน
12.ใบทาฑิมิ คือใบทับทิม
13.ใบเทวทารุ ชื่อทางพฤกษศาสตร์ว่า Cedrus Deodora
14.ใบมรุวกะ หรือมทนา
15.ใบสินธุวาร ไทยเรียก คนทีเขมา
16.ใบชาชี ไทยเรียก จันทน์เทศ
17.ใบคัณฑาลิ มีดอกสีขาวคล้ายมะลิป่า
18.ใบสมี
19.ใบอัศวัตถา คือไม้โพ
20.ใบอรชุน ไทยเรียก สลักหลวง
21.ใบอรก อาจตรงกับต้นรักของไทย

 สำหรับปีนี้ พิธีคเณศจตุรถี จะเริ่มขึ้นในอินเดียตั้งแต่วันที่ 11 กันยายน 2553 แต่พิธีสำคัญจะมีขึ้นวันที่ 18 และ 19 กันยายน 2553 แต่การบูชาพระคเณศจะมีก่อน 21 วัน ก่อนเริ่มพิธี 8 วันใหญ่ ซึ่งในเมืองไทยเราจะมีพิธีคเณศจตุรถีขึ้นในวันที่ 18 กันยายน 2553 ตั้งแต่เช้า 8 โมงถึงค่ำ โดยมีพิธีสวด 3 เวลา ตั้งแต่ 9 โมงเช้าถึงสองทุ่ม ในพิธีบูชา 16 ขั้นตอนสำคัญที่น่าสนใจของฮินดู โดยพราหมณ์สายวิษณุนิกาย ที่วัดเทพมณเฑียร เสาชิงช้า กรุงเทพมหานคร และวันที่ 19 กันยายน 2553 จะมีพิธีแห่จากวัดเทพมณเฑียรไปที่ท่าพระอาทิตย์ เพื่อทำพิธีส่งลงพระคงคา เพื่อทิ้งความเป็นสิริมงคล ความร่ำรวยและความสำเร็จให้แก่คนกรุงเทพฯ เป็นครั้งแรก

 ใครสนใจเข้าร่วมพิธี ติดต่อสอบถามได้ที่วัดเทพมณเฑียร หรือ โทร.08-1365-3214, 08-6888-9294 หรือจะเดินทางไปที่วัดได้ตามวันและเวลาดังกล่าว