
อย่าดูถูกเด็ก
ในพระไตรปิฎกมีกล่าวสอนไว้ว่า อย่าดูหมิ่นสิ่งเหล่านี้ ๔ ประการ คือ ๑.ไฟกองน้อย ๒.งูตัวเล็ก ๓.กษัตริย์ทรงพระเยาว์ และ ๔.ภิกษุหนุ่ม
ดังนั้นผู้ใหญ่จึงไม่ควรดูหมิ่นปรามาสเด็กเพียงเพราะว่าเขาเกิดภายหลังตน หรือมักจะพูดข่มว่าตนอาบน้ำร้อนมาก่อนเขา เพราะการเป็นผู้เกิดก่อนนั้นมิใช่จะหมายความว่าเป็นผู้ถูกต้องกว่าเสมอไป
ในการแต่งตั้งบุคคลผู้มีลักษณะเลิศ ๘๐ ประการ โดยพระพุทธเจ้านั้น พระอัญญาโกญทัญญะ เป็นผู้มีลักษณะเลิศในทางเป็น "รัตตัญญู" คือความเป็นผู้รู้ราตรีนานเพราะเป็นพระสงฆ์องค์แรกในพระพุทธศาสนา คือบวชก่อนพระสงฆ์อื่นใดทั้งสิ้นแต่พระอัญญาโกญทัญญะก็ไม่ปรากฏว่ามีบทบาทเด่นในด้านอื่น ผิดจากพระโมคคัลลาน์ และพระสารีบุตร ซึ่งเป็นพระอัครสาวกฝ่ายซ้ายและฝ่ายขวาแม้เป็นผู้บวชภายหลังพระอัญญาโกญทัญญะก็ตาม
ในกรณีพระอัญญาโกญทัญญะเมื่อครั้งยังเป็นคณะพราหมณ์หนุ่ม ๘ คน ผู้เข้า มาทำนายอนาคตของเจ้าชายสิทธัตถะเมื่อแรกประสูตินั้น ท่านเป็นผู้มีอายุน้อยสุด แต่เป็นพราหมณ์คนเดียวที่พยากรณ์อนาคตของเจ้าชายสิทัตถะได้อย่างแม่นยำมากที่สุด คือจะต้องเป็นพระพุทธเจ้าอย่างเดียวเท่านั้น โดยที่พราหมณ์ผู้มีอายุมากกว่ากลับทำนายคติเป็นสอง ไม่ฟังธงคงมั่นเหมือนพราหมณ์หนุ่มอายุน้อยโกญทัญญะดังกล่าวแล้ว
โลกทุกวันนี้เริ่มจะเป็นโลกของคนมีอายุน้อย ในประเทศไทยของเราก็มีนายกฯ อายุไม่มากนัก แม้จะมีเสียงปรามาสจากบางคนว่า "เป็นเด็ก" แต่จากการพิสูจน์มาระยะหนึ่งเราก็พบว่านายกฯ มีความเป็นผู้ใหญ่มากกว่าผู้ใหญ่หลายคน อย่างน้อยก็มีความเป็นผู้ใหญ่มากกว่าคนที่ปรามาสท่านว่าเป็นเด็กนั่นแหละ
นายกฯ อังกฤษคนปัจจุบันก็ยังมีอายุเลยหลักสี่ไม่ไกลนัก โดยวัยแล้วจัดว่ายังเด็ก แต่ก็เป็นผู้นำฝ่ายบริหารในประเทศที่เป็นต้นแบบประชาธิปไตยได้อย่างดี แม้กระทั่งผู้ได้รับการเสนอชื่อเป็นนายกฯเกาหลีใต้คนล่าสุด ก็เป็นนักการเมืองหนุ่ม ยิ่งล่าสุดประกาศถอนตัวจากการรับตำแหน่งนายกฯ ด้วยสปิริต ก็เป็นข้อบ่งชี้ว่าคนหนุ่มยังมีวุฒิภาวะมากกว่าคนแก่เพราะกินข้าว เฒ่าเพราะอยู่นานมิใช่น้อย
รวมความว่าเราหรือใครก็ตามไม่ควรดูถูกคนที่เด็กกว่าตน พระพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า "คนผู้มีอายุนับร้อยปีแต่เกียจคร้าน ไร้ความเพียร ก็ไม้สู้คนมีอายุเพียงวันเดียวแต่ไม่เกียจคร้าน มิไร้ความเพียร"
ท่านจันทร์
www.prajan.com



