"ผ้าทอจวนตานี”งานสานปัญญา ผลิตภัณฑ์"นกยูงพระราชทาน" | คมชัดลึก

  นัชฎาภรณ์ พรหมสุข ประธานกลุ่มทอผ้าพื้นเมืองภาคใต้ลายจวนตานี กล่าวว่า อดีตสตรีในพื้นที่นิยมทอผ้ากันแทบทุกครัวเรือน โดยเฉพาะยามว่างจากงานหลัก ไม่ว่าจะเป็นทำไร่ หรือทำสวน ซึ่งผลผลิตที่ได้มักจะนำไปใช้ในครัวเรือน และบางส่วนนำออกจำหน่ายทั้งในและนอกพื้นที่ แต่เมื่อสังคมมีความเปลี่ยนแปลงในด้านการแต่งกายที่ทันสมัยมากขึ้น ส่งผลให้การทอผ้าของชาวบ้านเริ่มหยุดชะงัก เพราะทิศทางของตลาดส่วนใหญ่จะหันไปใช้ผ้าปาเต๊ะ หรือผ้าผลิตสำเร็จรูปที่นำเข้าจากต่างพื้นที่ 

 "ปี 2543 สตรีในพื้นที่เริ่มจับกลุ่มรวมตัวเพื่อทอผ้าอีกครั้ง จุดประสงค์ก็เพื่อสืบสานภูมิปัญญาของบรรพชนมิให้สูญหาย โดยเริ่มแรกเรามีสมาชิกเพียง 20 ชีวิต ใช้ศูนย์เรียนรู้วัดทรายขาว เป็นจุดนัดพบและร่วมกันถักทอผืนผ้า พร้อมทั้งถ่ายทอดประสบการณ์และความรู้ให้แก่เยาวชน หรือคนรุ่นใหม่ในท้องถิ่นที่สนใจเข้าร่วมกิจกรรมเพื่อสืบทอดความรู้แขนงนี้ให้คงอยู่สืบไป" นัชฎาภรณ์ แจง

 ความร่วมแรงร่วมใจกันนั้น ทำให้ปัจจุบันผ้าทอลายจวนตานีกลับมาอยู่ในความสนใจของประชาชนอีกครั้ง เนื่องจากเป็นงานฝีมือที่มีขั้นตอนการผลิตซับซ้อน อีกทั้งสินค้าที่ได้แต่ละครั้งมีจำนวนจำกัด เพราะต้องใช้เวลาและความสามารถสูงในการผลิต ส่งผลให้ผ้าทอมีราคาสูงและลูกค้าส่วนใหญ่จะเป็นข้าราชการระดับสูง เจ้าหน้าที่ของรัฐ รวมถึงกลุ่มนักธุรกิจสตรีที่นิยมสวมใส่ผ้าทอ 

 ความโดดเด่นอันเป็นต้องตาต้องใจแก่ผู้สวมใส่ผ้าทอลายจวนตานี คือ ผ้าแต่ละผืนจะมี 5 สี เรียกว่า “ลีมา” หรือ “กายลีมา” นอกจากนี้ ตัวผ้าและหัวผ้าจะมีสีตัดกัน เช่น ตัวผ้ามีสีเขียว, สีน้ำเงิน, สีม่วง ส่วนหัวผ้าก็ต้องเป็นสีแดงเท่านั้น โดยลวดลายบนผืนผ้าได้รับอิทธิพลมาจากเขมร มีลวดลายคล้ายกับผ้าทางภาคอีสาน โดยเฉพาะใน จ.บุรีรัมย์ และขอนแก่น แต่จะแตกต่างในรายละเอียด เช่น ผ้าจวนตานีจะมีรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน รูปแบบของผ้าจะมีขนาดใหญ่ หรือถ้าเป็นผ้าตัดสี่เหลี่ยมมีสีสันสดใส ส่วนลายผ้าใน 1 ผืนตั้งแต่หัวผ้า 2 ด้าน และส่วนตัวผ้าจะอยู่ตรงกลาง ส่วนหัวผ้าจะมี 5-6 ลาย ส่วนตัวผ้ามี 1 ลาย และจะมีเชิงริมแดงตรงหัวผ้าทั้ง 2 ด้าน 

 "จากความพากเพียรในการอนุรักษ์ศิลปะท้องถิ่นจากภูมิปัญญาวันนี้ ทำให้กลุ่มทอผ้าพื้นเมืองภาคใต้ลายจวนตานี ได้รับเครื่องหมายตรา นกยูงพระราชทาน คือ นกยูงสีทอง Royal Thai Silk, นกยูงสีน้ำเงิน Thai Silk และนกยูงสีเงิน Clasisc Thai Silk ซึ่งถือเป็นความภาคภูมิใจเป็นที่สุดสำหรับสมาชิกทุกคน" นัชฎาภรณ์ กล่าวด้วยความภาคภูมิใจ

 ประธานกลุ่มทอผ้าพื้นเมืองภาคใต้ลายจวนตานี บอกว่า ปัจจุบันมีการผลิตผ้าลายจวนตานีออกมาในรูปแบบต่างๆ คือ “ผ้าลายการะดีฆอ” หมายถึงผ้าสามตะกอที่ใส่มัดหมี่ลายจวนตานีลงไป “ผ้าลีมา” เป็นผ้าเนื้อดี เป็นผ้าที่มัดหมี่ผสมอยู่ในเวลาทอ “ผ้าปะไลกัต” เป็นผ้าตราหมากรุก หรือผ้าลายตาราง และ “ผ้าสตือรอ” เป็นผ้าที่ใช้เส้นใยจากไหม

 เธอยังบอกอีกว่า ไม่เพียงเท่านั้น กลุ่มยังมีการผลิตสินค้าเจาะกลุ่มตลาดทั่วไป ผ้าขาวม้า ผ้าโสร่ง ผ้าทอลายเกล็ดเต่า หากใครสนใจสวมใส่ผ้าทอมือคุณภาพจากปัตตานี ติดต่อได้ที่โทร.08-9298-8495 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง 

"สุพิชฌาย์ รัตนะ "