โรคมัลติเพิล มัยอิโลมา | คมชัดลึก

โดยปกติไขกระดูกจะเป็นแหล่งสร้างเม็ดเลือดต่างๆ ได้แต่เม็ดเลือดแดง ชนิดต่างๆ ของเม็ดเลือดขาว เกล็ดเลือด รวมถึงพลาสมาเซลล์ การแบ่งตัวที่ผิดปกติของพลาสมาเซลล์นี้ ทำให้มีการสร้างโปรตีนที่ผิดปกติในเลือด (Monoclonal protein) ซึ่งสามารถตรวจพบความผิดปกติได้โดยวิธีตรวจทางห้องปฏิบัติการที่เรียกว่า Protein electrophoresis
 ระยะของโรคแบ่งได้เป็น 2 ประเภท คือ
 1. ระยะไม่มีอาการ : MGUS, smoldering myeloma วินิจฉัยโรคจากการตรวจทางห้องปฏิบัติการ
 2. ระยะที่มีอาการ : อาการแสดงอาจมีเพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหลายๆ อาการร่วมกัน ได้แก่ ซีด โดยจะมีอาการเหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย, ปวดกระดูก หรือกระดูกหักได้ง่าย, ไตวาย โดยตรวจพบจากการตรวจทางห้องปฏิบัติการ, ระดับแคลเซียมในเลือดสูง โดยผู้ป่วยอาจมาด้วยอาการซึม
 โรคมัลติเพิล มัยอิโลมา เป็นโรคที่พบในผู้ใหญ่ อายุโดยเฉลี่ยอยู่ที่ 60 ปี ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่ชัดเจนของโรค มีสมมติฐานบางอย่างว่าอาจเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม, การติดเชื้อไวรัสบางชนิด และสิ่งแวดล้อมบางอย่าง เช่น การทำอาชีพเกษตรกรรมที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยาฆ่าแมลง-สารเคมี
 อาการของโรคมัลติเพิล มัยอิโลมา เป็นผลจากการสร้างโปรตีนที่ผิดปกติ (M-Protein) ทำให้มีผลต่ออวัยวะที่สำคัญๆ ของร่างกายได้แก่
 1. ระบบเลือด และไขกระดูก : รบกวนกระบวนการสร้างเม็ดเลือดต่างๆ ซึ่งการสร้างเม็ดเลือดแดงลดลง ทำให้เกิดอาการซีด-อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย, การสร้างเม็ดเลือดขาวได้ลดลง ทำให้เกิดติดเชื้อได้ง่าย และการสร้างที่ลดลงของเกล็ดเลือด ทำให้ผู้ป่วยมีภาวะเลือดออกได้ง่าย เช่น มีจ้ำเลือดขึ้นตามตัวได้ง่าย, เลือดออกตามไรฟันบ่อยๆ
 2.ระบบการทำงานของไต : M-Protein จะทำให้ไตทำงานหนักมากขึ้น โดยผู้ป่วยอาจไม่มีอาการจนเมื่อไตเสียหน้าที่มากแล้ว อาการที่พบได้ คือขาบวม, ปัสสาวะออกน้อยลง
 3.ระบบกระดูก : โรคมัลติเพิล มัยอิโลมา จะทำให้ร่างกายมีการหลั่งสารบางชนิดที่ทำให้เกิดการรบกวนการสร้างและซ่อมแซมของกระดูก ทำให้มีกระดูกผุ หรือกระดูกหักได้ง่าย
 การรักษา การรักษาโรคมัลติเพิล มัยอิโลมานี้ มีความจำเป็นต้องพิจารณาถึงปัจจัยหลายประการ เนื่องจากผู้ป่วยมักเป็นผู้สูงอายุ และอาจมีโรคประตัวอื่นร่วมด้วย สิ่งที่แพทย์จะพิจารณาก่อนรับการรักษาโรคมัลติดเพิล มัยอิโลมา ได้แก่
 - อาการของโรค และภาวะแทรกซ้อนต่างๆ จากโรค ตลอดจนระยะของโรค การดำเนินของโรค
 - สุขภาพของผู้ป่วย โรคประจำตัวอื่นๆ
 - อายุ
 - ผู้ป่วยเคยได้รับการวินิจฉัย และรักษาโรคนี้มาก่อนหรือไม่
 การรักษาจะเลือกให้มีความเหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย ซึ่งมีได้หลายแบบ ได้แก่
 1.การรักษาด้วยยาเคมีบำบัด หรือยากลุ่มใหม่ต่างๆ เพื่อลดปริมาณเซลล์มะเร็งให้เหลือน้อยที่สุด โดยให้เกิดผลต่อเซลล์ปกติของผู้ป่วยน้อยที่สุด
 2.การปลูกถ่ายไขกระดูก : คือการใช้ยาเคมีบำบัดขนาดสูงร่วมกับการปลุกถ่ายโซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือด เพื่อให้โรคสงบ-อยู่ในระยะปลอดจากโรคได้นานที่สุด
 3.การฉายรังสี
 4.การรักษาแบบประคับประคอง
ศูนย์โลหิตวิทยากรุงเทพ
โรงพยาบาลกรุงเทพ โทร.1719