ดูแล "คนไข้" | คมชัดลึก

 แม้แต่วัยรุ่นผู้รักอิสระ ถ้าได้คุณแม่ คุณพ่อ หรือใครสักคน มาคอยดูแลเอาใจใส่ช่วงมีไข้ อาการหนักอาจจะรู้สึกเหมือนเบาลงไป
เมื่อคนใกล้ชิดเป็นไข้
 "อาการไข้" ส่วนใหญ่จะหายเอง แต่บางโรคอาจรุนแรง อาจจะช็อก หรือถึงแก่ชีวิตได้
 โรคแรกที่ต้องระวังในเมืองไทยคือ ไข้เลือดออก โรคนี้พบในฤดูฝน บางครั้งอาจพบนอกฤดู ทำให้คนเสียชีวิต หรือป่วยหนักได้ เพราะไม่มีใครนึกถึง "ยุงลาย" ซึ่งเป็นพาหะของไข้เลือดออก ไม่ได้มีเฉพาะหน้าฝนเท่านั้น
 ถ้ามีอาการไข้สูง หน้าตาแดงก่ำ และเป็นอยู่นานกว่า 2 วัน ควรสอบถามว่า เมื่อ 7-8 วันก่อนหน้านี้ถูกยุงลายกัดหรือไม่ หากมีหรือสงสัย ให้ไปพบแพทย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีอาการปวดท้องร่วมด้วย
 ถ้ามีอาการไข้สูงปุบปับ ปวดศีรษะรุนแรง มีไอบ้าง ควรถามประวัติวัคซีนไข้หวัดใหญ่ว่า เคยฉีดหลังเดือนมีนาคมปีนี้ (2553) บ้างไหม ถ้าฉีดแล้วไม่เป็นไร แต่หากไม่เคยฉีด ให้พาไปตรวจ ชุดตรวจไข้หวัดใหญ่สมัยใหม่ รู้ผลทันใจ ไม่เกิน 15 นาที ผลจะบอกได้ว่าใช่ไข้หวัดใหญ่หรือไม่ ถ้าใช่ ยาต้านเชื้อไข้หวัดใหญ่ให้ผลได้ดังใจ ในเวลาไม่เกิน 24 ชั่วโมงหลังรับประทานมื้อแรก อาการแทบจะหายเป็นปลิดทิ้ง ลดโอกาสเกิดอาการแทรกซ้อนรุนแรงไปพร้อมกันด้วย
 นอกจากนี้ยังมีโรคแปลกๆ อีกมากมาย ลองสอบถามว่า ในช่วง 2-3 สัปดาห์ที่ผ่านมา ไปไหนมาบ้าง เข้าค่ายชายป่า ไปทะเล ไปต่างประเทศ หรือไม่ ถ้าเคยไป อย่ากินยาลดไข้เด็ดขาด ควรพากันทั้งก๊วนไปตรวจวินิจฉัยให้แน่ใจดีกว่า
 ระหว่างตัดสินใจจะไปตรวจหรือไม่ ให้เช็ดตัวลดไข้ด้วยผ้าขนหนูชุบน้ำอุ่นจัดๆ ห้าม! คนมีไข้อาบน้ำเย็น หรือใช้น้ำแข็งเช็ดตัวเด็ดขาด ใช้น้ำเย็น หรือน้ำแข็งเช็ดตัว คนไข้จะสั่นสะท้านหนาวเยือก ระหว่างเช็ดตัว ลองให้คนป่วยก้มศีรษะเอาคางจรดอกดู ถ้าทำไม่ได้ แปลว่า เพื่อนคอแข็ง ห้ามปล่อยไว้ รีบพาไปโรงพยาบาลทันที
 ยาลดไข้ที่ปลอดภัย ให้เลือก พาราเซตามอล วิธีการรับประทานยา ก็แตกต่างกัน
 คนป่วยน้ำหนัก 25 กก. ให้รับประทาน 1 เม็ดเล็ก (325 มก.)
 คนป่วยน้ำหนักเกิน 35 กก. ให้รับประทาน 1 เม็ดใหญ่ (500 มก.)
 คนป่วยน้ำหนักเกิน 45 กก. ให้รับประทาน 2 เม็ดเล็ก (325 มก.)
 คนป่วยน้ำหนักเกิน 70 กก.ขึ้นไป ให้รับประทาน 2 เม็ดใหญ่ (500 มก.) และให้อีก 2 เม็ดใหญ่ ทุก 4 ชั่วโมง
 จะเป็นไข้แบบไหนก็ตาม ถ้าวันที่ 2 คนป่วยยังไม่ทุเลา ดูโทรม ต้องรีบพาไปพบแพทย์
 สิ่งสำคัญที่สุดของคนพยาบาล คือ รักษาความสะอาดมือด้วยการล้างน้ำ ฟอกสบู่ บ่อยๆ หน้ากากอนามัยยิ่งดี รวมทั้งใส่ให้คนป่วยด้วย
นพ.นริศ วารณะวัฒน์
โรงพยาบาลไทยนครินทร์