ไลฟ์สไตล์

ริดสีดวงทวารหนัก (3)

ริดสีดวงทวารหนัก (3)

16 ส.ค. 2553

การผ่าตัดริดสีดวงทวารหนัก เป็นปัญหาใหญ่ที่คนไข้มักวิตกกังวล แต่ปัญหานี้แก้ไขได้ ไม่มีวิธีการผ่าตัดใดๆ ในโลกที่ไม่เจ็บภายหลังผ่าตัด ยิ่งเป็นการผ่าตัดบริเวณที่เส้นประสาทไปเลี้ยงมาก

เช่น ช่องคลอด ปากทวารหนัก จะเจ็บมากกว่าผ่าตัดที่มีแผลอยู่กลางหลัง โดยเฉพาะเวลาที่แผลถูกดึงแยกออกจากกันก็จะเจ็บมากขึ้น เช่น การถ่ายอุจจาระ
 ศัลยแพทย์ที่ชำนาญใช้เทคนิคการผ่าตัดลดความเจ็บปวดลงได้ ถ้าผ่าตัดริดสีดวงทวารหนักออกทั้งหัว ตามเทคนิคของ Milligan และ Morgan ควรหลีกเลี่ยงการเย็บปิดผิวหนังที่ขอบทวารหนัก เพราะถ้าตัดหัวริดสีดวงหลายๆ หัวอาจจะตึงและเจ็บปวดได้ หรือถ้าเป็นผู้ป่วยที่เหมาะสม และสามารถใช้เครื่องมือ (staple) ได้ จะใช้เครื่องมือตัดทำให้แผลผ่าตัดอยู่บริเวณที่ไม่มีเส้นประสาทไปเลี้ยง จะเจ็บปวดน้อยลง ขณะที่ผู้ป่วยถ่ายอุจจาระครั้งแรกๆ ต้องทำให้อุจจาระนิ่ม เพื่อจะได้ไม่ไปเสียดสีแผลผ่าตัด
 เมื่อผ่าตัดเสร็จแล้ว ใช้ยาชาที่เป็นเจลหยอดในรูทวารหนักมากๆ จะทำให้เจ็บปวดช่วงแรกๆ ลดลง กินยาแก้ปวดทุก 6 ชั่วโมง ร่วมกับการให้ยาลดบวมหรือลดการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ ส่วนยาฉีดให้เมื่อผู้ป่วยมีอาการปวดมากเท่านั้น การแช่ก้น (Hot sitz bath) เป็นวิธีลดความเจ็บปวดที่ดีวิธีหนึ่ง อย่ารอให้ปวดก่อนแล้วจึงแช่ก้น
 การผ่าตัดโดยศัลยแพทย์ที่ผ่านการฝึกอบรม ไม่มีโอกาสจะตัดถูกกล้ามเนื้อหูรูดเลย การตัดจะมองเห็นกล้ามเนื้อหูรูดอยู่ใต้ต่อแนวการตัดเสมอ ยิ่งถ้าใช้เครื่องมือตัดแล้ว ยิ่งไม่มีโอกาสโดยสิ้นเชิง เพราะเครื่องมือจะตัดเฉพาะส่วนที่ยื่นออกมาเท่านั้น ไม่ตัดลึกลงไปถึงขั้นกล้ามเนื้อ
 ระยะเวลาในการผ่าตัดริดสีดวงทวารหนัก ขึ้นอยู่ที่ว่ามีกี่หัว ถ้าตัด 3-4 หัว ใช้เวลา 45-60 นาที ถ้าสามารถใช้เครื่องมือได้จะใช้เวลาประมาณ 15-20 นาที ซึ่งจะเร็วกว่าตัดด้วยมือ แต่ผู้ป่วยไม่ควรกังวลเรื่องใช้เวลาในการผ่าตัด ควรสนใจผลลัพธ์จากการผ่าตัดมากกว่า
 การเย็บแผล ศัลยแพทย์มักไม่ค่อยนับว่า เย็บกี่เข็ม แต่จะเย็บตามความจำเป็นเพื่อห้ามเลือด หรือดึงขอบแผล 2 ข้างเข้ามาชิดกัน ถ้าจำเป็นที่จะต้องเย็บมาก ก็จะเย็บหลายเข็ม ถ้าใช้ไหมขนาดเล็ก ก็จะต้องเย็บมากเข็มกว่า ใช้ไหมขนาดใหญ่
 ศัลยแพทย์ที่จะผ่าตัดจะตรวจดูลักษณะและระยะของริดสีดวงทวารหนัก และพิจารณาว่า วิธีไหนจะให้ผลดีแก่ผู้ป่วยมากที่สุด มีโรคแทรกซ้อนและความเจ็บปวดหลังผ่าตัดน้อยที่สุด ศัลยแพทย์ควรแจ้งให้ผู้ป่วยทราบถึงข้อดีที่จะเกิดขึ้น เพื่อผู้ป่วยจะได้พิจารณาข้อมูล แล้วตัดสินใจว่า ควรได้รับการผ่าตัดด้วยวิธีไหนดี
 ถ้าเลือดสดๆ สีแดงออกหลังการผ่าตัด แสดงว่าออกมาจากแผลผ่าตัด ให้รีบไปพบแพทย์โดยเร็วที่สุด แต่ถ้าเป็นเลือดสีจางๆ หรือคล้ำๆ หรือน้ำเหลืองจะออกมาได้จากแผลผ่าตัดที่เปิดเอาไว้ไม่ได้เย็บปิด จะไหลแบบนี้จนแผลจะหายสนิท ใช้เวลาประมาณ 3-4 สัปดาห์ ให้ทำความสะอาดแผลด้วยการแช่ก้นหรือล้างด้วยน้ำ
 ควรกินยาระบายให้อุจจาระนิ่มมากๆ หรือเหลว หลังผ่าตัดในช่วง 2-4 วันแรก เพื่อไม่ให้เจ็บมากขณะถ่ายอุจจาระครั้งแรก หลังจากนั้นต้องลดยาระบายลง เพื่อให้อุจจาระเป็นก้อนนิ่ม เพราะอุจจาระที่เป็นก้อน จะเป็นเครื่องมือถ่างรูทวารหนักโดยธรรมชาติ เพื่อป้องกันการตีบตันของทวารหนักหลังผ่าตัดได้อย่างดีที่สุด
 ถ้าริดสีดวงทวารหนักที่เกิดขึ้นใหม่ มีอาการจนก่อให้เกิดปัญหาแก่ผู้ป่วย ควรไปพบแพทย์ทันที เพราะมีหลายวิธีที่สามารถขจัดอาการ หรือปัญหาได้โดยไม่ต้องผ่าตัดซ้ำ

คลินิกศัลยกรรมลำไส้ใหญ่และทวารหนัก
โรงพยาบาลกรุงเทพ โทร.1719