พอแล้วรวย - วัฒนธรรมพอเพียง | คมชัดลึก

  วัฒนธรรมคือแบบแผนความคิด ความเชื่อ ค่านิยม แสดงออกเป็นพฤติกรรมที่คนในสังคมยอมรับและปฏิบัติร่วมกัน เมื่อถามว่า อะไรคือความคิดความเชื่อและค่านิยมของวัฒนธรรมไทย หลายคนจะตอบได้ตรงกันว่า “กตัญญูกตเวที” “อ่อนน้อมถ่อมตน” “เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่” “กรุณาปรานี” คนในสังคมทุกคนคือเครือญาติที่เราแสดงออกโดยการเรียกคนนอกครอบครัวเสมือนคนในครอบครัว “พี่น้อง พ่อแม่ ลุงป้า น้าอา ปู่ย่า ตายาย” มีประเพณีลงแขก ที่ทุกคนในชุมชนจะมา “ร่วมด้วยช่วยกัน เอาแรงกัน”

 ท่ามกลางวัฒนธรรมไทยที่กำลังลบเลือนไปจากสังคม เราก็เริ่มได้เห็นความพยายามของสื่อโฆษณาที่ “เรียกหา” วัฒนธรรมที่ดีงามของไทยให้กลับคืนมา ภาพของเด็กน้อยน่ารักท่าทางกำลังน้ำลายไหลอยากกินขนมที่อยู่ในหาบของยาย และยายก็หยิบของในหาบ “เอ้า ยายให้” ทำให้นึกถึงตอนเด็กๆ ตามประสาเด็กบ้านนอกที่จะมักจะได้กินของอร่อยๆ ที่เพื่อนบ้านเอามาแบ่งให้ ทั้งหมดแสดงถึงวัฒนธรรมคนไทยที่เชื่อเรื่อง “บุญ” เรื่อง “ทาน” “การให้” ความเชื่อนี้ทำให้เรามีวัดที่สะสมความมั่งคั่งทั้งทรัพย์สินเงินทองและวัฒนธรรมมากถึง 4 หมื่นกว่าวัดทั่วประเทศ

 เพื่อนชาวอังกฤษท่านหนึ่งเคยปรารภกับอาจารย์ยักษ์เมื่อพูดถึงคนไทยว่า “Tell your people, don’t change" แปลง่ายๆ ว่า บอกคนไทยด้วยว่า อย่าเปลี่ยน (มาเป็นเหมือนพวกฝรั่งอย่างฉัน) เมื่อถามกลับไปว่าทำไม คำตอบคือ คนไทย วัฒนธรรมไทย คือวัฒนธรรมที่ดีที่สุดในโลก เราเป็นคนมีน้ำใจ เคารพครูบาอาจารย์ กตัญญูต่อผู้มีพระคุณ เมื่อมีแขกมาเยือนเราจะให้ของที่ดีที่สุดสำหรับแขกเสมอ

 วัฒนธรรมดีงามทั้งหมดข้างต้นเริ่มมาจากการมีเสาบ้าน 4 เสาที่พอเพียง มีอาหารพอ มีข้าวของเครื่องใช้พอ มีที่อยู่พอ มีอากาศร่มเย็นพอ เราจึงมีพื้นฐานจิตใจที่แข็งแรง มีภูมิคุ้มกัน และสามารถพัฒนาจิตใจฝ่ายสูงได้อย่างง่ายดายด้วยการทำบุญ ทำทาน แบ่งปัน และเมื่อมีมากจนเอามาค้าขาย ก็ค้าขายได้ด้วยความไม่ละโมบ พื้นฐานที่พอและไม่ละโมบ ทำให้เราไม่เคร่งเครียด จึงมีจิตใจที่อ่อนโยน ประณีต นี่คือสิ่งที่เราสะท้อนออกมาในงานศิลปะ วัฒนธรรมของเราจนยากที่ประเทศไหนจะเทียบได้

 ถึงตอนนี้เราจะยังต้องการวัฒนธรรมไหน มาแทนวัฒนธรรมพอเพียงของเราอีก

" อาจารย์ยักษ์ มหาลัยคอกหมู "