เข้าใจ...ขอ-ให้-ใช้ | คมชัดลึก

๑."เข้าใจขอ" เมื่อจะขอ ขอเป็นไหม ขอสนองความจำเป็น หรือขอสนองตัณหา พวกเราลองมาดู พระเวสสันดร ที่ชาวกลิงครัฐ เขาอดอยากปากแห้ง เพราะเขาไม่มีน้ำทำนา เขาก็ขอน้ำ ขอช้าง ช้างปัจจัยนาเคนทร์ เป็นสัญลักษณ์แห่งน้ำ ขอไปได้แล้ว เขาก็ดับความเดือดร้อนได้ ดังนั้น ถ้าคนทุกคนเกิดมาเข้าใจขอ รับรองได้ว่ามีความสุข เพราะสิ่งที่ขอนั้น อำนวยประโยชน์ให้แก่ตนเอง ขออะไรก็ตาม ขอสนองความจำเป็นก่อน ที่จะขอสนองตัณหา

 ๒."เข้าใจให้" คนที่จะให้เข้าใจให้ไหม บางคน คนขอ ก็ไม่เข้าใจขอ คนให้ก็ตามใจ ไม่เข้าใจให้ ลูกสอบได้หน่อยเดียว ให้รถไปคันหนึ่ง แต่ไม่ได้คิดถึงรายละเอียดที่จะเกิดขึ้นในระยะหลังต่อมา ซึ่งเป็นภาระเป็นอันตราย นี่แสดงว่าไม่เข้าใจให้

 พระเวสสันดร จะให้อะไรใครนั้น เข้าใจให้ เมื่อเข้าใจให้ ผู้ให้ก็ไม่สสูญเสียโดยเปล่าประโยชน์ ผู้รับก็ได้ประโยชน์เต็มที่ แต่ถ้าเขาไม่เข้าใจขอ ถ้าเราเข้าใจให้ เราก็ให้สติไปด้วย หรือให้หัวไปด้วย ได้แก่ ให้หัวคิด ไม่ได้ให้ท้าย ดังนั้น การเข้าใจให้สำคัญที่สุด

 ๓."เข้าใจใช้" เงินทอง เข้าใจใช้ไหม พราหมณ์สองผัวเมียรับฝากเงินของชูชกไว้ ผลที่สุดประมาทในเงิน ของชูชก ก็เอาเงินไปใช้หมด ตาชูชกขอทานกลับมามาทวงเงิน พราหมณ์สองผัวเมียไม่มีเงินไปให้เขา ตาชูชกแกก็ร้องลำเลิกเบิกประจาน ว่าโกงเงินแก ผลที่สุด พราหมณ์สองผัวเมียก็ต้องเสียลูกสาวให้เป็นเมียตาชูชก ลูกสาวเป็นสิ่งที่รักที่สุด แต่ถ้าไม่รู้จักใช้เงิน เราก็ต้องเสียของรัก ดังนั้น คนที่ประมาทในเงิน ใช้เงินโดยที่ไม่ประมาณตนเองนั้น มักจะเสียของรักเหมือนพราหมณ์สองผัวเมียที่เสียลูกสาว คืออมิตดา ให้ไปเป็นเมียตาชูชก ดังนั้น คนทุกคนต้องเข้าใจใช้

 และ ๔."เข้าใจซึ่งกันและกัน" ที่ไหนไม่มีความเข้าใจซึ่งกันและกัน ที่นั่นไม่มีความสุข ชาวเมืองสีพี ไม่เข้าใจพระเวสสันดร พระเวสสันดรก็ต้องหนีออกจากเมือง ถูกเนรเทศ พ่อไม่เข้าใจลูก ก็หนี ทุกคนไม่เข้าใจกัน มีอันพลัดพรากจากกันไป ผลสุดท้ายชาวเมืองเข้าใจเจตนาของพระเวสสันดรจึงไปรับพระเวสสันดรกลับมา ตรงนี้แหละ ชาวเมืองก็มีความสุข พระเวสสันดรก็มีความสุข ชาวกลิงครัฐ ซึ่งขอช้างไปแล้ว เอาช้างมาคืนก็มีความสุข
 
        0 พระราชวิจิตรปฏิภาณ (เจ้าคุณพิพิธ) 0