เข้าใจ..."ขอ-ให้-ใช้" | คมชัดลึก

 "เข้าใจขอ" เมื่อจะขอ ขอเป็นไหม ขอสนองความจำเป็น หรือขอสนองตัณหา พวกเราลองมาดู พระเวสสันดร ที่ชาวกลิงครัฐ เขาอดอยากปากแห้ง เพราะเขาไม่มีน้ำทำนา เขาก็ขอน้ำ ขอช้าง ช้างปัจจัยนาเคนทร์ เป็นสัญลักษณ์แห่งน้ำ ขอไปได้แล้ว เขาก็ดับความเดือดร้อนได้ ดังนั้น ถ้าคนทุกคนเกิดมาเข้าใจขอ รับรองได้ว่ามีความสุข เพราะสิ่งที่ขอนั้น อำนวยประโยชน์ ห้แก่ตนเอง ขออะไรก็ตาม ขอสนองความจำเป็นก่อน ที่จะขอสนองตัณหา

 "เข้าใจให้" คนที่จะให้เข้าใจให้ไหม บางคน คนขอ ก็ไม่เข้าใจขอ คนให้ ก็ตามใจ ไม่เข้าใจให้ ลูกสอบได้หน่อยเดียว ให้รถไปคันหนึ่ง แต่ไม่ได้คิดถึงรายละเอียด ที่จะเกิดขึ้น ในระยะหลังต่อมา ซึ่งเป็นภาระเป็นอันตราย นี่แสดงว่า ไม่เข้าใจให้

 พระเวสสันดร จะให้อะไรใครนั้น เข้าใจให้ เมื่อเข้าใจให้ ผู้ให้ ก็ไม่สสูญเสีย โดยเปล่าประโยชน์ ผู้รับก็ได้ ประโยชน์เต็มที่ แต่ถ้าเขาไม่เข้าใจขอ ถ้าเราเข้าใจให้ เราก็ให้สติไปด้วย หรือให้หัวไปด้วย ได้แก่ ให้หัวคิด ไม่ได้ ให้ท้าย ดังนั้น การเข้าใจให้สำคัญที่สุด

 "เข้าใจใช้" เงินทอง เข้าใจใช้ไหม พราหมณ์สองผัวเมีย รับฝากเงิน ของชูชกไว้ ผลที่สุดประมาทในเงิน ของชูชก ก็เอาเงินไปใช้หมด ตาชูชก ขอทานกลับมา มาทวงเงิน พราหมณ์สองผัวเมีย ไม่มีเงินไปให้เขา ตาชูชกแกก็ ร้องลำเลิกเบิกประจาน ว่าโกงเงินแก ผลที่สุด พราหมณ์สองผัวเมีย ก็ต้องเสียลูกสาว ให้เป็นเมียตาชูชก ลูกสาวเป็น สิ่งที่รักที่สุด แต่ถ้าไม่รู้จักใช้เงิน เราก็ต้องเสียของรัก ดังนั้น คนที่ประมาทในเงิน ใช้เงินโดยที่ ไม่ประมาณตนเองนั้น มักจะเสียของรัก เหมือนพราหมณ์สองผัวเมีย ที่เสียลูกสาว คือ อมิตดา ให้ไปเป็นเมียตาชูชก ดังนั้น คนทุกคนต้อง เข้าใจใช้

 "เข้าใจซึ่งกันและกัน" ที่ไหนไม่มีความเข้าใจ ซึ่งกันและกัน ที่นั่นไม่มีความสุข ชาวเมืองสีพี ไม่เข้าใจ  พระเวสสันดร ก็ต้องหนีออกจากเมือง ถูกเนรเทศ พ่อไม่เข้าใจลูก ก็หนี ทุกคนไม่เข้าใจกัน มีอันพลัดพราก จากกันไป ผลสุดท้าย ชาวเมืองเข้าใจ เจตนาของพระเวสสันดร จึงไปรับ พระเวสสันดร กลับมา ตรงนี้แหละ ชาวเมือง ก็มีความสุข พระเวสสันดร ก็มีความสุข ชาวกลิงครัฐ ซึ่งขอช้างไปแล้ว เอาช้างมาคืนก็มีความสุข

 เรื่องเวสสันดรชาดก อาตมาภาพ วิจัยอย่างนี้ ก็เพราะเหตุว่า "เป็นแม่บทของการปกครอง" ดังนั้น ถ้าทุกท่าน ได้ศึกษาให้เข้าใจแล้ว เราก็จะพบความจริง โดยสรุปว่า "ชีวิตมีความสุข ในระดับ ตัว ครัว เขต ประเทศชาตินั้น ต้องเข้าใจขอ เข้าใจให้ และเข้าใจ ซึ่งกันและกัน จึงจะเป็นความสุขอย่างสมบูรณ์"
 
"พระราชวิจิตรปฏิภาณ (เจ้าคุณพิพิธ) "