เจ๊าะเจ๊ะวิทยาศาสตร์-ปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ 3 ดวง | คมชัดลึก

แต่ปรากฏการณ์ธรรมชาติที่พี่ได้รับความรู้มาจากนักวิชาการ ศูนย์สื่อสารวิทยาศาสตร์ไทย สวทช.บอกเล่ามาว่า เมื่อในช่วงเช้าของวันที่ 19 มิถุนายน 2553 ได้เกิดปรากฏการณ์ที่ดูเสมือนว่ามี ดวงอาทิตย์ถึง 3 ดวง อยู่บนฟ้าใน จ.ศรีสะเกษ อีกทั้งเมื่อไม่กี่วันก่อนหน้านี้ก็ได้เกิดปรากฏการณ์เช่นเดียวกันนี้ที่ จ.อุบลราชธานี

 ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ ที่ปรึกษาฝ่ายวิชาการศูนย์สื่อสารวิทยาศาสตร์ไทย และผู้ก่อตั้งชมรมคนรักมวลเมฆ อธิบายว่า นี่คือ อาทิตย์ทรงกลด (solar halo) แบบหนึ่งซึ่งเรียกว่า ซันด็อก (Sundogs) ซึ่งอาจเกิดเป็นคู่อยู่ด้านซ้ายและขวาของดวงอาทิตย์ แต่บางครั้งก็เกิดเพียงด้านเดียว

 “ซันด็อกเกิดจากการที่แสงอาทิตย์หักเหผ่านผลึกน้ำแข็งรูป 6 เหลี่ยมแบนๆ ที่อยู่ภายในเมฆระดับสูง โดยเฉพาะอย่างยิ่งคือ เมฆซีร์โรสเตรตัส (cirrostratus) แสงที่เดินทางผ่านผลึกจะปรากฏเป็นแถบแสงอยู่ข้างดวงอาทิตย์ โดยมีสีแดงจะอยู่ด้านใกล้ดวงอาทิตย์”

 ดร.บัญชา กล่าวว่า หากแถบซันด็อกสว่างมากๆ จะทำให้ดูเหมือนว่ามีดวงอาทิตย์ 3 ดวงอยู่บนท้องฟ้า ซึ่งฝรั่งเรียกว่า ม็อกซัน (mock suns) แปลว่า ดวงอาทิตย์เลียนแบบ ส่วนชื่อวิทยาศาสตร์ในภาษาละตินคือ พาร์ฮีเลีย (parhelia) มาจากคำอุปสรรค par (อยู่ข้าง) กับ helios (ดวงอาทิตย์) รวมกันหมายถึง อยู่ข้างดวงอาทิตย์ อย่างไรก็ตามปรากฏการณ์ในลักษณะนี้ยังอาจเกิดกับดวงจันทร์ได้อีกด้วย โดยเรียกว่า "มูนด็อก" (moondog) แต่มูนด็อกเป็นปรากฏการณ์ที่สังเกตเห็นได้ยากกว่า เนื่องจากดวงจันทร์จะต้องสว่างมาก เช่น ใกล้คืนวันเพ็ญ และมีเมฆซีร์โรสเตรตัสบดบังดวงจันทร์อยู่ในขณะนั้น

 ว้าวๆ ธรรมชาติเป็นอะไรที่น่าอัศจรรย์ไม่เคยเปลี่ยนเลยว่าหรือเปล่าคะน้องๆ หากใครสนใจศึกษาหาข้อมูลความรู้เพิ่มเติม เกี่ยวกับการทรงกลดแบบต่างๆ ของดวงอาทิตย์ สามารถศึกษาจากเว็บของ ชมรมคนรักมวลเมฆ http://portal.in.th/cloud-lover/pages/first-page ส่วนใครมีข้อมูลความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ดีๆ สามารถส่งหาพี่ได้ตามอีเมลนะคะ พบกันสัปดาห์หน้าค่ะ