"ดนตรี"ช่วยเด็กฉลาดขึ้นสื่อพัฒนาความคิดสร้างสรรค์
ผลการศึกษาพบว่าดนตรีส่งเสริมพัฒนาการทางสมอง การเรียนรู้ การใช้จินตนาการและความคิดสร้างสรรค์ของเด็กโดยตรง กิจกรรมดนตรีและการเคลื่อนไหวจะช่วยพัฒนาสมองซีกซ้ายและขวาให้ทำงานอย่างสมดุล
ขณะฟังดนตรีเด็กจะรู้สึกผ่อนคลายปล่อยความคิดจินตนาการไปตามบทเพลง ซึ่งส่งผลดีต่อสมองซีกขวา ส่วนตัวโน้ตหรือจังหวะเคาะดนตรีจะช่วยกระตุ้นการทำงานของสมองซีกซ้ายด้านภาษา คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ดังนั้นดนตรีจึงช่วยพัฒนาความฉลาดของเด็กได้อย่างแท้จริง”
ดร.สุพาพร เทพยสุวรรณ อาจารย์คณะศิลปนิเทศน์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กล่าวในการประชุมคณะทำงานวิชาการเพื่อสนับสนุนคณะกรรมการประสานงานนโยบายการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย ในหัวข้อ "ดนตรีกับการพัฒนาเด็กปฐมวัย" จัดโดยมูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์ ร่วมกับ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข เมื่อเร็วๆ นี้
ทว่าระบบการศึกษาของไทยในปัจจุบันมุ่งเน้นการเรียนการสอนให้เด็กมีความเป็นเลิศทางวิชาการ ผ่านการอ่านและการท่องจำ แต่ละเลยการพัฒนากระบวนการฝึกให้เด็กมีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ซึ่งมีความสำคัญไม่แพ้กัน เพราะความคิดสร้างสรรค์จะส่งผลดีต่อเด็กมหาศาลทั้งทำให้เด็กมีความคล่องตัวในการคิด เรียนรู้เรื่องราวต่างๆ ได้รวดเร็ว ฉับไว สามารถคิดหาทางออก หรือแก้ปัญหาได้อย่างรวดเร็ว มีความคิดยืดหยุ่น ไม่คิดแบบตายตัว หรือคิดได้หลายประเภท หลายแง่มุม มีความคิดริเริ่ม แปลกใหม่ ไม่ซ้ำใคร ละเอียดลออและชัดเจนมากขึ้น ซึ่งนักคิด นักประดิษฐ์ที่มีชื่อเสียงเช่น อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ ล้วนพัฒนางานของตนผ่านการใช้ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ทั้งสิ้น
ดร.สุพาพร บอกด้วยว่า รายการวิจัยในหลายประเทศระบุตรงกันว่า เครื่องมือในการพัฒนากระบวนการฝึกการใช้ความคิดสร้างสรรค์ให้แก่เด็กได้ง่ายและดีที่สุดก็คือ "การใช้ดนตรีเป็นสื่อ" เพราะเป็นกิจกรรมที่สนุก เด็กจะชอบมากที่สุด โดยวัยแรกเกิดจนถึง 6 ขวบ เป็นวัยที่เด็กมีการเรียนรู้มากที่สุด สมองเด็กวัยนี้จะเจริญเติบโตโดยมีการสร้างเครือข่ายของสมองและพัฒนาจุดเชื่อมต่อระบบเซลล์ประสาทมากกว่าช่วงอื่นๆ ของชีวิต หากถูกปิดกั้นหรือไม่ได้รับการส่งเสริมที่ดีในช่วงนี้ จะทำให้เด็กเสียโอกาสพัฒนาความคิดริเริ่มสร้างสรรค์
สอดรับกับ ดร.แพง ชินพงศ์ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านดนตรี โรงเรียนบ้านขนมดนตรี กล่าวว่า การเรียนการสอนหรือการทำกิจกรรมประกอบดนตรีในลักษณะการออกคำสั่งหรือเน้นให้เด็กเลียนแบบ เช่น ร้องเพลง เต้นประกอบจังหวะ จะทำให้ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ของเด็กเกิดขึ้นน้อยมากหรืออาจไม่เกิดเลย เมื่อเทียบกับการให้เด็กได้เต้นรำ เคลื่อนไหว แสดงท่าทางตามจินตนาการของตัวเอง จะช่วยให้เด็กได้ใช้ความคิดสร้างสรรค์ของตนเองได้มากกว่า
"พ่อแม่ ครูควรใช้ดนตรีเป็นสื่อการสอนเพื่อช่วยเปิดประสบการณ์การเรียนรู้ด้านต่างๆ เน้นให้เด็กใช้ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์อย่างเต็มที่ เช่น ให้ร้องเพลง เต้นรำ เล่นดนตรีอย่างเป็นอิสระตามแต่ใจของตัวเอง จัดหาบทเพลงที่ดี เหมาะสมกับเด็กให้ฟัง เช่น เพลงสำหรับเด็ก เพลงกล่อมเด็ก เพลงบรรเลงคลาสสิก ไม่ควรให้เด็กฟังเพลงที่มีเนื้อหาล่อแหลม ใช้ถ้อยคำหรือมีจังหวะรุนแรง จะส่งผลเสียต่อความรู้สึกนึกคิด อารมณ์และจิตใจของเด็กได้ ที่สำคัญไม่ควรแสดงอาการไม่พอใจหรือขบขัน หากเด็กคิดท่าทางสร้างสรรค์แปลกๆ แต่ควรใช้วิธีแนะนำหรือตักเตือน ถ้าเห็นว่าเด็กแสดงทางที่ไม่สุภาพหรือหยาบคาย" ดร.แพงแนะทิ้งท้าย
0 มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์ 0