หัวใจไทย-น้อมรำลึก...พระมหากษัตริย์พระองค์แรกในระบอบประชาธิปไตย | คมชัดลึก

 พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล เป็นพระราชโอรสพระองค์แรกในสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก กับสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ทรงพระราชสมภพ ณ เมืองไฮเดลเบิร์ก ประเทศเยอรมนี เมื่อวันอาทิตย์ที่ 20 กันยายน พ.ศ.2468 มีพระนามว่า “หม่อมเจ้าอานันทมหิดล" พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) โปรดเกล้าฯ สถาปนาเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอานันทมหิดล เมื่อ พ.ศ.2470 มีพระเชษฐภคินี คือ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ และพระอนุชาคือ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (รัชกาลปัจจุบัน)

 ต่อมาในปี พ.ศ.2472 เมื่อทรงพระชนมายุเพียง 4 พรรษา สมเด็จพระบรมราชชนกเสด็จทิวงคต หลังจากนั้นในปี พ.ศ.2476 สมเด็จพระบรมราชชนนีจึงได้ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว พาพระโอรสและพระธิดาเสด็จไปประทับ ณ เมืองโลซานน์ ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ เพื่อการศึกษาของพระโอรสและพระธิดา

 เมื่อพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) ทรงสละราชสมบัติ การสืบราชสมบัติตามความในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม จึงเป็นไปตามกฎมณเฑียรบาลว่าด้วยการสืบราชสันตติวงศ์ ด้วยความเห็นชอบของสภาผู้แทนราษฎรได้ลงมติเชิญ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอานันทมหิดล เสด็จขึ้นครองราชย์ สืบราชสันตติวงศ์เป็นพระมหากษัตริย์ รัชกาลที่ 8 แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ เมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ.2477 โดยได้เฉลิมพระนามว่า “พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล สกลไพศาล มหารัษฎธิบดี พระอัฐมรามาธิบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร”

 ในขณะนั้นพระองค์มีพระชนมายุเพียง 9 พรรษาเท่านั้น จึงจำเป็นต้องมีผู้สำเร็จราชการแผ่นดินแทนพระองค์ จนกระทั่งวันที่ 20 กันยายน พ.ศ.2488 ทรงบรรลุนิติภาวะ ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์จึงได้ถวายพระราชภารกิจแด่พระองค์ เพื่อทรงบริหารเต็มพระราชอำนาจในฐานะประมุข ทรงเพียบพร้อมด้วยพระราชจริยานุวัตร อันงดงามและน่าเคารพยิ่ง เสด็จฯ ไปทรงเยี่ยมเยียนประชาชนพลเมืองของพระองค์หลายแห่งทั้งในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด ด้วยทรงเป็นกันเองกับประชาชนที่มาเข้าเฝ้าฯ ทำให้เหล่าพสกนิกรพากันแซ่ซ้องสรรเสริญด้วยความจงรักภักดี

 พระราชกรณียกิจที่ทรงพัฒนาประเทศไทยให้มีความเจริญรุ่งเรือง ได้แก่ ด้านการทำนุบำรุงประเทศ ด้านการศึกษา ด้านการต่างประเทศ ด้านการรักษาความสงบเรียบร้อยของประเทศ  พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล เสด็จสวรรคตในปี พ.ศ.2489 ขณะที่ทรงมีพระชนมพรรษา 21 พรรษา สิริทรงครองราชย์ได้ 12 ปี สมเด็จพระอนุชาธิราช (พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช รัชกาลปัจจุบัน) เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติสืบต่อ และทรงเห็นว่าพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล (รัชกาลที่ 8) ยังมิได้ทรงประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษก จึงเฉลิมพระปรมาภิไธย ถวายพระเกียรติแด่พระบรมศพเป็น “พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล อดุลยเดชวิมลรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช พระมหากษัตริย์แห่งประเทศไทย"
สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ