
พิชิตปัญหาสัตว์เลี้ยง - เขว
ความยากยิ่งในการรักษาสัตว์นั้นเขาเปรียบได้ว่าพอๆ กับการรักษาเด็กทารก เพราะมีสิ่งที่เหมือนกันอย่างหนึ่ง อะไรรู้ไหมครับ ? เฉลยให้ก็ได้ พูดไม่ได้ภาษา จะว่าพูดไม่ได้คงไม่ถูกเพราะส่งเสียงได้แต่ไม่สามารถสื่อสารเป็นภาษาหนึ่งภาษาใดให้เกิดความเข้าใจต่อคู่สนทนา
สัตว์ก็เช่นเดียวกัน ทว่าหนักกว่าตรงที่สัตว์มีหลายชนิด คนนั้นมีเพียงชนิดเดียว แค่นี้ท่านผู้อ่านคงพอเห็นภาพความลำบากในการรักษาสัตว์แล้วนะครับ แค่ด่านแรกคือ การตรวจซักประวัติเพื่อหาข้อมูลประกอบการวินิจฉัยโรคก็เล่นเอาเหนื่อย สับสน ไขว้และเขว กระตุ้นให้บันดาลโทสะ (แต่ต้องควบคุมให้ได้)
สิ่งที่เป็นปัญหามากที่สุดอย่างหนึ่งขณะซักประวัติ นอกเหนือจากการที่สัตว์ป่วยไม่เจรจากับหมอเพราะไม่พูดภาษาเดียวกันแล้ว ญาติสัตว์ป่วย หรือผู้นำส่งจะต้องเป็นผู้ให้ข้อมูลด้วยภาษาคนแก่หมอจึงจะทำให้การวินิจฉัยโรคหามูลเหตุของโรคภัยไข้เจ็บนั้นได้ใกล้เคียงเป็นจริงที่สุด เพียงคำถามแค่ “หมากินอาหารหรือไม่ ?” “แมวท้องร่วงหรือเปล่า ?” หรือ เจ้าตูบป่วยมาด้วยปัญหา อาการอะไรครับ ?” หากพูดได้แต่ไม่รู้ค่ะ หรือ ไม่ทราบครับ แล้วคุณว่าหมอที่ตรวจจะไปทราบไหมถึงสิ่งที่มิอาจตรวจได้ในขณะนั้น !
ยังมีที่ก่อปัญหาหนักไปกว่านั้นอีก ข้อมูล คำพูด ถ้อยความที่สร้างความ “เขว” คือ สับสน เข้าใจผิด แก่หมอจน “เป๋” คือวินิจฉัย ให้การรักษาผิดไป หากเชื่อแต่คำบอกเล่าเท่านั้น โดยมิได้ตรวจอย่างละเอียดตามหลักวิชา หรือฉุกใจในเรื่องที่เป็นไปได้อย่างไร?
หมาปักกิ่งเพศเมีย อายุ 7 ปี ทำหมันแล้ว ถูกนำมาหาหมอ เจ้าของเล่าว่าหมามีปัญหาคือ ไถก้นกับพื้นบ่อยมากจนผิดสังเกต สิ่งที่คุณหมอคิดขึ้นมาโดยอัตโนมัติจากประสบการณ์และข้อมูลคือ สาเหตุของการไถก้นส่วนใหญ่จะมาจาก (1) ต่อมข้างก้นอักเสบ ทำให้เจ็บระคายเคือง (2) พยาธิแส้ม้าทำให้คัน หมาไถก้นเพื่อลดความเจ็บหรือคัน เนื่องจากเจ้าตัวนี้ทรวดทรงอ้วนป้อม มะขามข้อเดียว จึงมิอาจเหลียวไปเลียได้ ถ้าคุณหมอมิได้ตรวจประกอบด้วย ก็จะจ่ายยาถ่ายพยาธิหรือรักษาต่อมข้างก้นที่อักเสบด้วยการใช้ยาปฏิชีวนะหรือบีบขับหนอง หรือเมือก ฯลฯ
แต่เมื่อตรวจเข้าจริงๆ กลับไม่พบความผิดปกติที่บริเวณรอบๆ รูก้น อันส่อถึงปัญหาจากเหตุ 2 ประการข้างต้น ทำให้ต้องซักถามเจ้าของซ้ำอีกครั้งว่าที่เห็นหมาไถก้นน่ะเอาบริเวณก้นไปไถกับพื้นจริงๆ น่ะ ? คำตอบคือก็เห็นมันนั่งยองๆ ไถ แต่ไม่รู้ว่าเอาก้นหรือเปล่า? สะกิดใจหมอทันที เพราะหมาตัวนี้เป็นหมาเพศเมีย อวัยวะใกล้ๆ กับก้นมีอย่างเดียวเป็นจุดสำคัญคือ “จิ๋ม” จึงตรวจดูเพิ่มเติม ก็พบว่ามีสิ่งผิดปกติคือบาดแผลบริเวณขอบพร้อมหนอง!
โอ้ เจอแล้ว สาเหตุ แต่หาเป็นเช่นนั้นไม่ เพราะแผลเหล่านั้น แม้เกิดจากการเอา “จิ๋ม” ถูพื้นเพราะเจ็บ แสบ คันก็จริง เหตุไฉนทำให้ต้องเอาไปถูไถเล่า ? ผลการตรวจโดยละเอียดพบว่ามาจากการติดเชื้อของทางเดินปัสสาวะ ทำให้หมาเจ็บแสบยิ่งนัก เมื่อไม่สามารถบรรเทาอาการได้ จึงถูจิ๋มกับพื้นจนเป็นแผล แค่นี้ก็ตรวจสาเหตุรักษาหายได้ใน 7 วัน หากยังงมที่ก้นรับรองไม่มีวันหาย ก็เพราะ “เขว” ไปกับคำให้การของคนละครับ!
ปานเทพ รัตนากร



