นักวิจัยเจ๋งคิดค้นระบบบำบัดน้ำสีย้อมแบบไม่ใช้พลังงาน | คมชัดลึก

 รศ.ชุติมา คูคู่สมุทร อาจารย์ประจำภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เปิดเผยว่า ตนและทีมวิจัยได้คิดค้นระบบบำบัดน้ำสีย้อมแบบไม่ใช่พลังงาน เพื่อลดมลภาวะต่อสิ่งแวดล้อม และลดความเสี่ยงต่อโรคมะเร็ง โดยแนวคิดของการวิจัยเกิดจาก หลายพื้นที่ในภาคอีสาน โดยเฉพาะใน อ.ชนบท จ.ขอนแก่น ซึ่งมีการทอผ้าไหมเป็นอาชีพหลักและอาชีพเสริม และส่วนใหญ่การทอผ้าไหมเป็นการย้อมสีเคมี หลังย้อมเสร็จมักจะเทย้อมทิ้ง ทำให้น้ำเหล่านี้ไหลลงสู่แหล่งน้ำลำคลองในชุมชน

 จากการลงพื้นที่เก็บข้อมูลกลุ่มทอผ้าใน อ.ชนบท พบว่ากลุ่มทอผ้าจะปล่อยน้ำสีย้อมผ้าไหมไหลลงสู่หนองกรองแก้ว ซึ่งเป็นแหล่งน้ำธรรมชาติของชุมชน และจากการตรวจสอบคุณภาพของน้ำพบว่ามีสารปรอท สารตะกั่วปนเปื้อนในน้ำ   ซึ่งจากการตรวจวัดคุณภาพน้ำพบว่า ปริมาณออกซิเจนที่ใช้ในการย่อยสลายสารอินทรีย์ (ค่าบีโอดี) สูงถึง 800 มิลลิกรัมต่อลิตร เมื่อชาวบ้านนำน้ำไปอุปโภคก็ทำให้ได้รับสารพิษ โดยพบว่ามีชาวบ้านล้มป่วยด้วยโรคมะเร็งตับ จากปัญหาดังกล่าว ทางคณะวิจัยจึงได้ทำการคิดค้นระบบบำบัดน้ำสีย้อมแบบไม่ใช้พลังงาน

 สำหรับกระบวนการทำงานของระบบบำบัดน้ำสีย้อมแบบไม่ใช้พลังงาน ระบบนี้ประกอบด้วยถังพักน้ำสีย้อม 1 ถัง และถังบำบัด 3 ถัง ประกอบด้วยถังที่ 1 มีการบรรจุตะกร้อพลาสติกลงไปในถัง เหตุที่ใช้ตะกร้อฯ เนื่องจากมีจุลินทรีย์เคลือบอยู่ ซึ่งจะตัวช่วยย่อยสารอินทรีย์ และทำให้น้ำมีสีที่เจือจาง ส่วนในถังที่ 2, 3 และ 4 ซึ่งบรรจุวัสดุเถ้าแกลบ ซึ่งน้ำจะซึมผ่านเถ้าแกลบ จะทำให้ได้น้ำเป็นสีปกติและไม่มีสารพิษปนเปื้อน

 "เมื่อเทน้ำสีย้อมลงไปในบ่อพักลงไปในถังที่ 1 น้ำจะไหลออกปลายท่อด้านล่างแล้วซึมผ่านตะกร้อพลาสติก ซึ่งน้ำจะถูกบำบัดด้วยการย่อยสลายโดยเชื้อแบคทีเรีย และจะไหลออกทางท่อด้านข้างลงสู่ท่อกลางของถังที่ 2 น้ำสีย้อมจะถูกบำบัดโดยเถ้าแกลบที่บรรจุอยู่ภายใน ซึ่งน้ำจากก้นถังจะค่อยๆ ซึมจากด้านล่างขึ้นด้านบนอย่างช้าๆ เมื่อน้ำทิ้งสัมผัสเถ้าแกลบเป็นเวลา 5-7 วัน จากนั้นน้ำจะล้นจากถังที่ 2 ไปยังท่อกลางของถังที่ 3 และถูกบำบัดโดยเถ้าแกลบเช่นกัน โดยระบบบำบัดนี้จะใช้ประมาณ 44 วัน ส่วนน้ำที่ผ่านการบำบัดก็จะไหลซึมผ่านลงพื้นดินที่ต่อท่อลงไปในระดับความลึก 30 ซม.ซึ่งจะทำให้พื้นดินเปียกชุ่มตลอดเวลา เหมาะแก่การปลูกพืชผักสวนครัว โดยระบบบำบัดนี้จะใช้ประมาณ 44 วัน โดยค่าบีโอดีของน้ำจากที่สูงถึง 800 มิลลิกรัมต่อลิตร ก็ลดเหลือเพียง 5 มิลลิกรัมต่อลิตรเท่านั้น"

 ด้าน รศ.รัตนา มหาชัย อาจารย์ประจำภาควิชาเคมี หนึ่งในทีมนักวิจัย เปิดเผยว่า สำหรับต้นทุนในการติดตั้งระบบบำบัดน้ำสีย้อมแบบไม่ใช้พลังงาน ใช้เงินลงทุนเพียง 4,000-5,000 บาท แต่สามารถใช้ได้นานถึง 22 ปี อีกทั้งยังช่วยลดเกิดมลภาวะทางสิ่งแวดล้อมอีกด้วย ล่าสุดได้นำไปสู่การติดตั้งระบบบำบัดเพื่อใช้ได้จริงในเขตพื้นที่ อ.ชนบท จ.ชนบท ไม่ต่ำกว่า 10 ชุด ซึ่งลดการก่อมลภาวะทางสิ่งแวดล้อมได้เป็นอย่างดี จนทำให้ผลงานวิจัยชิ้นนี้ ได้รับอนุสิทธิบัตร 2 ฉบับ คืออนุสิทธิบัตร "ระบบบำบัดน้ำสีย้อมผ้า แบบไม่ใช่พลังงาน" โดยจุดเด่นคือ การใช้เถ้าแกลบ ตะกร้อพลาสติก และการไม่ใช่พลังงาน