สืบสานประเพณี "อัฏฐมีบูชา" | คมชัดลึก

 ชาวบ้านจากทุกหมู่บ้านในตำบลก็กำลังช่วยกันเตรียมงานอยู่เช่นเดียวกัน วันนี้เป็นงานสำคัญของชาวตำบลวัดละมุด เป็นงานประเพณีที่จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ชาวบ้านต่างพร้อมใจกันมาร่วมช่วยกันทำงานประเพณีที่สำคัญนี้ นั่นคือ งานอัฏฐมีบูชา

 งานอัฏฐมีบูชา (การบูชาใน ดิถีที่ 8) หรือเรียกอีกอย่างว่า วันถวายพระเพลิงพระบรมศพของพระพุทธเจ้า

 ย้อนกลับไปในสมัยพุทธกาล เมื่อคราวพระพุทธเจ้าเสด็จปรินิพพาน ที่เมืองกุสินารา เหล่ามัลลกษัตริย์ถวายการสักการบูชาครบ 7 วัน จึงอัญเชิญพระบรมศพไปยังมกุฎพันธนเจดีย์เพื่อถวายพระเพลิงกำหนด 8 ค่ำเดือน 6 พระบรมศพห่อด้วยผ้าใหม่ ที่ปฐมสมโพธิบอกจำนวนไว้ถึง 500 ชั้น แต่ละชั้นซับด้วยสำลี แล้วอัญเชิญลงประดิษฐานในหีบทองที่เต็มไปด้วยน้ำมันหอม ปิดฝาครอบไว้แล้วเชิญขึ้นจิตกาธาน (เชิงตะกอน) ที่ทำด้วยไม้หอมนานาชนิด แต่พอครั้นได้เวลาจุดไฟทั้ง 4 ด้านปรากฏว่าจุดไฟเท่าไหร่ก็ไม่ติด เหล่ามัลลกษัตริย์จึงถามพระอนุรุทธะ

 พระอนุรุทธะแจ้งให้ทราบว่า เพราะเทพผู้ถวายการดูแลพระบรมศพต้องการให้รอพระมหากัสสปะซึ่งกำลังเดินทางมาให้ถึงเสียก่อน ด้วยพระมหากัสสปะ ได้ตั้งจิตอธิษฐานว่า ขอให้ท่านได้มีโอกาสกราบพระสรีระของพระพุทธองค์เสียก่อน ตราบที่ท่านยังมาไม่ถึง ขออย่าให้ไฟจุดติดเลยเป็นอันขาด

 เมื่อพระมหากัสสปะเดินทางมาถึงพร้อมพระสงฆ์บริวาร 500 รูป พระองค์และคณะกระทำทักษิณาวัตรครบ 3 รอบ เกิดพัทธปาฏิหาริย์ พระพุทธบาทโผล่ยื่นออกมาจากหีบพระบรมศพ นัยว่าพระพุทธองค์ทรงรับทราบและรับการแสดงความเคารพจากพระมาหากัสสปะและพระสงฆ์บริวาร แล้วก็พลันเกิดเพลิงทิพย์ด้วยพลังเทวาฤทธานุภาพ 

 ภายหลังนั้น เพลิงได้ไหม้พระสรีระของพระพุทธเจ้าหมดสิ้น เหลือแต่พระอัฐิ พระเกศา พระทนต์ และผ้าอีกคู่หนึ่ง เหล่ามัลลกษัตริย์ได้นำน้ำหอมหลั่งดับถ่านที่จิตกาธาน แล้วอัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุไปประดิษฐาน ที่สัณฐาคารศาลา ทำการสักการบูชาด้วยการฟ้อนรำ ดนตรีประดับโคมขับและดอกไม้ นานาประการ

 ทุกๆ ปีเมื่อถึงวันแรม 8 ค่ำเดือน 6 (หลังวันวิสาขบูชา 8 วัน) ทุกๆ หมู่บ้านใน ต.วัดละมุด จะช่วยกันจัดตกแต่งริ้วขบวน ตามเรื่องในพุทธประวัติ เรื่องในไตรภูมิ ว่าด้วยเรื่องของ บาป บุญคุณโทษ มีการแสดงสวยงามเช่นการรำฟ้อน การแสดงตลกขบขันแต่แฝงไปด้วยแง่คิดและคำสอนของพระพุทธศาสนา และสุดท้ายจะจุดดอกไม้ไฟ กวด ตะไล ไฟพะเนียง เป็นพุทธบูชา

 ว่ากันว่างานอัฏฐมีบูชาที่ ต.วัดละมุดนี้ เป็นงานบุญประเพณีที่จัดติดต่อกันมานับร้อยปีแล้ว ผมออกจะแปลกใจที่ประเพณีอันดีงามนี้กลับไม่ค่อยเป็นที่รู้จัก และเท่าที่ทราบมาในเขตภาคกลาง มีการจัดงานอัฏฐมีบูชานี้ที่ ต.วัดละมุดนี้แห่งเดียว

 ขบวนแห่ของงานสำคัญนี้ จะเคลื่อนขบวนไปยังวัดใหม่สุคนธาราม

 เมื่อขบวนเริ่มขึ้น นำด้วยขบวนฟ้อนรำของบรรดานักเรียน นักศึกษา และกลุ่มแม่บ้าน บางขบวนจะแสดงเป็นพุทธประวัติ เริ่มตั้งแต่ประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพาน แต่ละขบวนสร้างบรรยากาศสนุกสนาน ดูตลกแต่แฝงไปด้วยแง่คิด ผู้คนต่างๆ ตามสองข้างถนนพลอยยิ้มและหัวเราะไปด้วย อย่างเช่น ขบวนเมาแล้วขับ ขบวนผู้ทำบาปแล้วต้องตกนรก แต่ไม่ว่าผมจะดูเท่าไหร่ก็ดูเป็นนรกที่ไม่ทรมานเอาเสียเลย

  เมื่อขบวนเดินทางมาถึงวัดใหม่สุคนธาราม จะมีการจำลองสมมติพิธีตามสมัยพุทธกาลพระสงฆ์จำนวน 500 รูปพร้อมด้วยคณะพราหมณ์ เทวดา นางฟ้า พระสาวกและสาธุชนเดินเวียนทักษิณาวรรตรอบมณฑลพิธีที่จำลองให้เป็นมกุฎพันธนเจดีย์ เพื่อประกอบพิธีถวายพระเพลิง

 เมื่อเสร็จพิธีทางสงฆ์ความสนุกอีกอย่างก็เริ่มขึ้น นั่นคือ ถึงเวลาที่จะจุด ดอกไม้ไฟ พลุ ตะไล

         พลุไฟที่นี่ทำจากท่อพีวีซี ดินปืนที่ใส่มีจำนวนไม่มากนัก เมื่อเห็นพลุที่ชาวบ้านทำขึ้นมา ผมไม่ค่อยแปลกใจเท่าไหร่ที่หลายๆ คนจะเรียกงานนี้ว่า งานจุดบั้งไฟ เพียงแต่ว่าขนาดบั้งไฟของที่นี่มีขนาดเล็กมากๆ ถ้าเทียบกับบั้งไฟของพี่น้องชาวอีสาน  พลุที่จุดขึ้นจะจุดถวายเป็นพุทธบูชา

 สำหรับขั้นตอนการทำพลุไฟนั้น ตัวพลุทำจากท่อพีวีซีใส่ดินปืนไปขนาดพอเหมาะ เสร็จแล้วจะเอาตัวพลุไปพันไว้กับต้นอ้อที่มีขนาดเบา เพื่อให้เป็นหางเสือเวลาที่พลุทะยานขึ้นไปบนฟ้า อุปกรณ์อีกอย่างหนึ่งที่ผมเห็นคือ ไม้ไผ่ลำยาวที่ใช้เป็นเหมือนฐานจรวดเวลาจุดพลุขึ้นไป

  ผมมองภาพเด็กๆ ยืนดูพลุไฟนี้ทะยานขึ้นไปบนฟ้า ประเพณีอันดีงามที่สืบทอดกันมากว่าร้อยปีเด็กๆ เหล่านี้จะคอยเป็นผู้สืบสานต่อไป

  เชื่อเหลือเกินว่าภาพที่ผมเห็นถึงความศรัทธาในพระพุทธศาสนาและความสามัคคีของชาวบ้าน ต.วัดละมุด ในวันนี้ จะทำให้ประเพณีอัฏฐมีบูชาไม่มีวันเลือนหายไป

หมายเหตุ  : งานอัฏฐมีบูชาในปีนี้ อบต.วัดละมุด จัดงานขึ้นในวันเสาร์ที่ 5 มิถุนายน 2553 ขบวนแห่จะเริ่มเวลาประมาณ 12.00 น. สอบถามเพิ่มเติมได้ที่องค์การบริหารส่วนตำบลวัดละมุด อ.นครชัยศรี จ.นครปฐม เบอร์โทรศัพท์ 0-3438-9052

www.oknation.net/blog/ontheway