"คำดี หลงชิณ"คนตีเหล็ก งานเสริม-รักษ์ภูมิปัญญา | คมชัดลึก

  ลุงคำดี ในวัย 56 ปี แห่ง บ้านบ๋าหลวง ต.พังเคน อ.นาตาล จ.อุบลราชธานี ย้อนให้ฟังว่า การตีเหล็กเกิดขึ้นเมื่อปี 2540 คือเป็นช่วงหลังเสร็จฤดูทำนาแล้ว จะมีเวลาว่าง 5 เดือน (มกราคมถึงพฤษภาคมในทุกปี) ซึ่งแทบทุกบ้านจะต้องหารายได้เสริมมาสู่ครัวเรือน ทว่า อาชีพการตีเหล็กภูมิปัญญาดั้งเดิม จึงถูกฟื้นฟูอีกครั้ง ยิ่งเป็นรูปธรรมมากขึ้นเมื่อลุงคำดีได้รวบรวมเพื่อนบ้าน 32 คน ตั้งเป็น “กลุ่มตีเหล็ก”

 "มองไม่เห็นอาชีพอื่น นอกจากการตีเหล็กซึ่งปู่เคยยึดอาชีพนี้มาก่อน จึงได้รวบรวมเพื่อนตั้งเป็นกลุ่มขึ้น ถึงตอนนี้กว่า 10 ปีแล้ว ช่วงแรกได้รับการสนับสนุนจากกองทุนสังคม โครงการส่งเสริมอาชีพเมนู 5 ผ่านสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนลุ่มน้ำโขง 1.7 หมื่นบาท" ลุงคำดีบอกพร้อมระบุว่าเงินที่ได้รับนำไปจัดซื้อเครื่องมือช่างทุกชนิด

 เพื่อผลิตสินค้า อาทิ มีด ขวาน เสียม เคียวเกี่ยวข้าว งานเหล็กอื่นๆ เมื่อตีเสร็จจะมีพ่อค้ามารับซื้อถึงบ้าน จึงทำให้ทุกคนในกลุ่มมีรายได้เสริมเป็นที่น่าพอใจ ปัจจุบันด้วยกลุ่มมีผลงานมากมาย จึงถูกยกระดับเป็น “ศูนย์เรียนรู้ตีเหล็กบ๋าหลวง” ต่อเมื่อปี 2545 ศูนย์ก็ได้รับเงินอีกจำนวนหนึ่งจากกองทุนสังคม เพื่อให้ดำเนินการถ่ายทอดภูมิปัญญาการตีเหล็กให้แก่ผู้สนใจ ถึงตอนนี้มีลูกศิษย์แล้ว 1 รุ่น จำนวน 60 คน

 ลุงคำดีได้ถ่ายทอดวิธีการตีเหล็กว่า เริ่มจากหาเหล็ก ทั้งนี้แล้วแต่ชนิดของเหล็กว่าจะนำมาตีให้เป็นอะไร จากนั้นนำมาเผาไฟที่อุณหภูมิสูง สังเกตได้จากการที่เหล็กร้อนและออกสีแดงกล้า แล้วรีบนำมาตีด้วยค้อนปอนด์ตามรูปร่างที่ต้องการ ก่อนนำไปเผาไฟอีกครั้งต่อด้วยนำไปชุบลงในน้ำเย็น เหล็กที่มีความร้อนสูงเมื่อถูกน้ำเย็นเนื้อของเหล็กจะแข็งแรงทันที จากนั้นลับคมให้ตรงและบางตามสมควร ทำเป็นรูปเล่มแล้วจำหน่ายได้ทันที

 "สินค้าที่นี่ทุกชิ้น จะตีประทับตรากำกับไว้เป็นสัญลักษณ์ ด้วยอักษร อบ.9 เพื่อรับประกันคุณภาพ หากผู้ใช้แล้วเกิดการหัก บิ่น ทางศูนย์ก็พร้อมที่จะตีให้ใหม่โดยไม่คิดมูลค่าเลย" ลุงคำดี ประธานศูนย์บอก

 ด้านบริหารจัดการ ลุงวันดีบอกว่า ยึดหลักมาจากฐานความคิดของคณะกรรมการและสมาชิก ที่โปร่งใส ตรวจสอบได้ จัดให้มีการประชุม 2 เดือนต่อครั้ง มีสวัสดิการให้สมาชิก สร้างคน สร้างงานเพื่อสร้างรายได้ ถ่ายทอดภูมิปัญญา และมีแนวคิดสร้างสรรค์เพื่อการพัฒนาอาชีพนี้อย่างยั่งยืน ถาวร

"กฤษณะ วิลามาศ"