
อย่าประมาท...โรคหลอดเลือดสมองตีบ ตัน แตก
โรคหลอดเลือดสมอง จากรายงานผลการศึกษาภาระโรคและการบาดเจ็บของประชากรไทย พ.ศ. 2547 พบว่าโรคหลอดเลือดสมองเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับแรกของหญิงไทย และคิดเป็น 15% ในชายพบคิดเป็น 10% ของการเสียชีวิต
อุบัติการณ์เกิดโรคหลอดเลือดสมองในคนไทยประมาณ 250 รายต่อประชากร 1 แสนคน ซึ่งคำนวณได้ว่าน่าจะมีคนไทย เป็นโรคหลอดเลือดสมองปีละ 1.5 แสนราย หรือ คนไทยเป็นโรคนี้ 1 รายทุกๆ 4 นาที และเสียชีวิต 1 รายทุก 10 นาที
ลักษณะของหลอดเลือดสมองที่แตก
1.หลอดเลือดในสมองเท่าเส้นผม...แตก
หลอดเลือดเล็กๆ ขนาดเท่าเส้นผมหรือเล็กกว่า เกิดการโป่งพอง หรือผนังหลอดเลือดเองเปราะบางจากอายุที่มาก เกิดการแตกทำให้เลือดออกในเนื้อสมองขนาดเท่าเม็ดถั่วจนอาจจะใหญ่ขนาดเท่าผลส้มลูกใหญ่ได้ ผู้ป่วยเหล่านี้จะเกิดการอัมพฤกษ์ อัมพาต ปวดศีรษะรุนแรง อาเจียน หรือหมดสติได้ ในรายที่ก้อนเลือดมีขนาดใหญ่
สาเหตุที่พบ ได้แก่
1.ผู้ป่วยที่มีปัจจัยเสี่ยง ได้แก่ คนสูงอายุ มีความดันสูงมานาน เบาหวาน ดื่มเหล้าเบียร์มาก เครียดมาก
2.ผู้สูงอายุและผนังหลอดเลือดเปราะ
3.ผู้ป่วยที่มีหลอดเลือดพิการแต่กำเนิด ซึ่งมีหลอดเลือดขดไปมาจำนวนมากและขนาดใหญ่กว่าปกติ
2.หลอดเลือดขนาดใหญ่เท่าไส้ปากกาลูกลื่น ที่ฐานสมองแตก
หลอดเลือดขนาดใหญ่ที่ฐานสมอง ซึ่งมีขนาดประมาณไส้ปากกาลูกลื่น ถึงขนาดหลอดดูดกาแฟขนาดเล็ก เกิดการโป่งพอง และค่อยๆ โตขึ้นเรื่อยๆ จนในที่สุดบาง แล้วแตก เลือดที่ออกมาจำนวนมาก และกระจายไปทั่วผิวสมอง ผู้ป่วยปวดศีรษะมาก อาเจียน ถ้าเป็นมากอาจหมดสติ หรือเสียชีวิตได้
สาเหตุที่พบ ได้แก่
1. ผู้ป่วยที่ผนังหลอดเลือดใหญ่ที่ฐานสมองไม่แข็งแรง ร่วมกับมีความดันสูงมานาน
2. หลอดเลือดพิการแต่กำเนิดที่มีจำนวนมาก ขดไปขดมา และขนาดใหญ่กว่าปกติ (AVM)
อาการสำคัญของโรคหลอดเลือดสมอง ที่สำคัญมี 3 อย่าง ได้แก่ หน้าเบี้ยวหรือปากเบี้ยว (Face) แขนไม่มีแรง (Arm) พูดไม่ชัด พูดอ้อแอ้ หรือพูดไม่ออกเลย (Speech) อาการทุกข้อเกิดขึ้นทันที อย่างเฉียบพลัน เมื่อเกิดอาการใดอย่างหนึ่ง หรือเกิดหลายอาการในคนเดียวกัน ต้องไม่รอช้าให้รีบไปโรงพยาบาลทันที (Time) เมื่อนำคำหน้าในภาษาอังกฤษมาเรียงกันทำให้จำง่ายขึ้น คือ FAST
การรักษาโรคหลอดเลือดสมองชนิดขาดเลือดเฉียบพลัน (AIS) ในระยะ 3 ชั่วโมงแรก ต้องมาถึงโรงพยาบาลก่อน 2 ชั่วโมง ตั้งแต่เริ่มมีอาการ
ผู้ป่วยกลุ่มนี้ เนื้อสมองที่ขาดเลือดยังไม่ตายทั้งหมด แพทย์จะใช้ยาละลายลิ่มเลือด (Thrombolytic drug) ที่อุดตัน เพื่อหวังว่า เมื่อก้อนเลือดละลายแล้ว เลือดจะกลับมาเลี้ยงสมองบางส่วนที่ยังไม่ตาย และสมองฟื้นกลับมาได้
ศูนย์สมองและระบบประสาทกรุงเทพ
โรงพยาบาลกรุงเทพ โทร.1719



