ชีวิตกับกล้วยไม้ (5) | คมชัดลึก

 พระยาบริหารราชมานพนั้นมีงานราชการที่รับใช้พระยุคลบาทโดยหน้าที่เป็นผู้กำกับดูแลข้าราชบริพารฝ่ายใน

 พ.อ.พระยาทะยานพิฆาต ถ้านำเอาบรรดาศักดิ์มาพิจารณาแล้วก็คงจะคาดการณ์ได้ว่า เจ้าคุณลุงคนนี้เป็นทหารนักบินซึ่งจริงๆ แล้วท่านก็เป็นหนึ่งในสามคนที่ให้กำเนิดกองทัพอากาศของไทยดังได้กล่าวมาแล้ว

 เมื่อฉันมีอายุราว 10 ขวบ ได้สังเกตเห็นเจ้าคุณลุงเอากล้วยไม้มาปลูก และที่ปลูกก็คือแวนด้าใบกลมที่ผูกติดกับไม้ระแนงเอาไว้ในแปลงริมสนามแล้วใช้ขี้วัวแห้งๆ ชุบน้ำจนอ่อนนุ่ม จากนั้นจึงเอามาพอกกับไม้ระแนง

 ทว่า กล้วยไม้ซึ่งผูกติดอยู่กับหลักไม้ระแนงซึ่งสูงไม่เกินครึ่งเมตรมันก็ไม่ออกดอกให้เห็นแม้แต่ต้นเดียว

 ผู้มีอันจะกินสมัยนั้นนิยมเอาพันธุ์ต่างประเทศมาปลูก บางครั้งก็เป็นกล้วยไม้พันธุ์พื้นบ้านของเรา แต่คนเอามาปลูกกลับไม่ทราบว่ามันเป็นพันธุ์พื้นบ้านของเรา ไม่เช่นนั้นแล้วก็คงรู้สึกดูถูก แทนที่จะยกย่องว่ามันเป็นของสูง!

 ส่วนบ้านพ่อฉันนั้นพ่อมีเรือนไม้ชั้นเดียว ใต้ถุนโปร่งพอที่จะมุดคลานเข้าไปได้ ซึ่งเรือนไม้ที่ว่านั้นไม่ได้ทาสี จึงนับได้ว่าชีวิตพ่อของฉันมีลักษณะที่เรียกกันว่าเรียบง่ายมากกว่าความหรูหราหรือเป็นคนมีบรรดาศักดิ์

 หน้าเรือนแถวที่พ่ออยู่สมัยที่ยังไม่เลิกกับแม่นั้น ถัดจากหน้าระเบียงเรือนออกมามีราวที่ใช้แขวนกระเช้ากล้วยไม้อยู่ 5 กระเช้า ซึ่งขณะนั้นฉันเองยังไม่มีความรู้เรื่องกล้วยไม้ ทำให้มองเห็นว่าทั้งห้ากระเช้านั้นมันถูกแขวนตากแดดตากฝนเอาไว้เป็นเวลาแรมเดือนแรมปี โดยที่ตัวเองไม่รู้ว่ามันเป็นกล้วยไม้อะไร

 ต่อมาภายหลัง เป็นเพราะฉันเป็นคนมีความจำที่แม่นยำ จึงรู้ว่ากระเช้าหนึ่งคือ เอื้องช้างน้าวหรือเอื้องตาควาย อีกกระเช้าคือ เอื้องผึ้ง กระเช้าสามเป็น เอื้องแววมยุรา  กระเช้าสี่เป็น เอื้องกุหลาบนางรอง และอีกกระเช้าซึ่งต่อมาภายหลังจึงทราบว่าเป็น เอื้องลิ้นกระบือ

 ช่วงนั้นฉันมีอายุราว 10 ขวบ ยังไม่มีใครที่เผยแพร่ความรู้เรื่องกล้วยไม้ให้ฉันได้รับรู้ จึงทำให้ตัวเองเกิดภาพลักษณ์ว่าถ้าเป็นกล้วยไม้ก็จะต้องอยู่ในที่ชื้นแฉะ อยู่ในร่มเงา จึงทำให้เกิดความอยากรู้อยากเห็นในสิ่งซึ่งมันไม่ใช่ของจริง

 แทบทุกวัน ฉันเฝ้าเอากล้วยไม้ทั้งห้ากระเช้ามาแกะออกแล้วนำไปปลูกเกาะไว้กับเสาคอนกรีตภายใต้แท็งก์น้ำ รวมทั้งรดน้ำทุกเช้าเย็น กระทั่งส่วนหนึ่งมันได้เน่าตายไปในที่สุด 

ระพี สาคริก