
เที่ยวนี้ขอเล่า - เดินเล่นในหุบเขาแมคลอยด์ กันจ์
ศรัทธา ความหวัง รอคอย และร่องรอยปวดร้าวที่เจืออยู่ในแววตา ทุกอย่างคือความรู้สึกผสมปนเปกันที่โรยอยู่บนใบหน้าอันย่นยับของแม่เฒ่าแห่ง แมคลอยด์ กันจ์ (McLeod Ganj) ถิ่นพำนักของชาวทิเบตพลัดถิ่นที่อยู่ใกล้กับธรัมศาลา (Dharamsala)
อาจจะต่างจากคนรุ่นหนุ่มสาวชาวทิเบตรุ่นนี้ ที่มาตัดสายสะดือและเติบใหญ่บนแมคลอยด์ กันจ์ ความหวังของพวกเขาอาจไม่ใช่คืนสู่ภูมิลำเนาเหมือนแม่เฒ่า แต่ฝันและรอคอยที่จะไปใช้ชีวิตในโลกใบใหม่ ประเทศที่ศิวิไลซ์ มีงานให้ทำ มีเงินเลี้ยงตัว ดีที่สุดคือไม่ต้องอยู่ใต้อุ้งมือมังกร ที่บีบรัดจนพวกเขาอึดอัดขึ้นทุกวัน
ไม่ว่า คนรุ่นเก่าและรุ่นใหม่จะคิดและมุ่งหวังแตกต่างกันอย่างไรก็ช่าง แต่ธรัมศาลายังเป็นสถานที่พวกเขาต่างมีสิ่งมีชีวิตอันเป็นศูนย์รวมจิตใจและเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจอย่างเดียวกัน นั่นคือองค์ทะไลลามะ ผู้นำทั้งทางโลกและทางธรรมของชาวทิเบต
นักเดินทางร้อยทั้งร้อยที่ดั้นด้นขึ้นมาถึงแมคลอยด์ กันจ์ ล้วนปรารถนาจะได้นั่งฟังธรรมที่หล่นจากปากองค์ทะไลลามะที่วัดนัมกัลกันทั้งนั้น
แต่ก่อนอาจเป็นเรื่องง่าย แต่เดี๋ยวนี้ไม่เป็นแบบนั้นแล้ว เพราะสุขภาพขององค์ทะไลลามะชำรุดทรุดโทรมลงตามวัย การออกพบปะผู้คนเพื่อแสดงธรรมจึงเกิดขึ้นไม่บ่อยนัก เหตุผลอีกประการหนึ่งคือ ท่านเดินสายไปพบผู้นำของประเทศต่างๆ ในฝั่งตะวันตก ฉันเองไปแบบไม่ได้คาดหวังว่าจะเจอท่าน เพราะก่อนไปเช็กจากเว็บไซต์ของท่าน ที่แจ้งว่าท่านกำลังเดินสายไปสวิตเซอร์แลนด์
จังหวะที่เดินเอ้อระเหยอยู่ในวัดนัมกัล ความบังเอิญพาไปพบกับพระผู้ใหญ่ของวัดพอดี ท่านว่าองค์ทะไลลามะเพิ่งกลับมา
“นั่นไง ตอนนี้ท่านอยู่ในวัดฝั่งโน้นน่ะ เพิ่งกลับมาจากสวิตเซอร์แลนด์...”สิ้นคำพระรูปนั้น ฉันก็พุ่งอย่างมีความหวังไปยืนเกาะรั้วอยู่หน้าสถานที่อันสงบเงียบที่อยู่ภายในอาณาบริเวณใกล้กับวัดนัมกัล
“วันนี้เหรอ ท่านคงไม่ออกมานะ แต่พรุ่งนี้ 9 โมงเช้า ไม่แน่ ท่านอาจจะออกมาแสดงธรรม เพราะไม่ได้ออกมาพักใหญ่แล้ว ลองมาใหม่สิ...” เจ้าหน้าที่หญิงในชุดทิเบตออกมาบอกอย่างสุภาพ ความหวังที่พองตัวขึ้นเมื่อสักครู่ มันจึงหุบลงอย่างเร็วพลัน
เลยโต๋เต๋ในวัดนัมกัลอยู่ครู่ใหญ่ จึงพบว่า ศาสนสถานแห่งนี้อาจไม่ยิ่งใหญ่เท่าวัดโจคังแห่งจัตุรัสบาคอร์ในทิเบต หากแต่ยังคงแน่นขนัดไปด้วยศรัทธากองโตของชาวทิเบตพลัดถิ่นและชาวต่างชาติที่มีใจใฝ่ธรรมะ
เรายังคงเห็นภาพการปฏิบัติศาสนกิจด้วยการทำอัษฎางคประดิษฐ์ของชาวทิเบต เสียงสวดมนต์ยังคงงึมงำพึมพำจากลำคอ กงล้อศักดิ์สิทธิ์ที่อยู่รอบวัดยังคงถูกหมุนอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน มันไม่เคยหยุดหมุน ตราบใดที่ชาวทิเบตยังเหนียวแน่นในความศรัทธา หนักแน่นในภาวนา เชื่อมั่นในแรงอธิษฐาน ก็ยังมีทุกคนมาเดินเวียนขวาเพื่อหมุนกงล้อศักดิ์สิทธิ์อยู่ที่วัดนัมกัลอย่างไม่เคยขาดสาย เพราะพวกเขาไม่เคยสิ้นหวัง
เรื่องราวการถูกรุกราน ถูกกลืนกินของชาวทิเบต ยิ่งคมชัดมากขึ้น เมื่อภาพต่างๆ ในพิพิธภัณฑ์ทิเบตช่วยปะติดปะต่อเรื่องราวเมื่อครั้งจีนเริ่มบุกรุก อาจจะเป็นพิพิธภัณฑ์ขนาดเล็ก เทียบไม่ได้กับลูฟร์แห่งปารีสหรืออุฟฟิซิแห่งฟลอเร็นซ์ แต่ขับและเค้นความรู้สึกหลายอย่างประดังประเดออกมาอย่างไม่รู้ตัว
เท่าที่จำได้ วันนั้นเดินขึ้นลงเขาลูกนี้หลายตลบ เพราะตอนบ่ายสองขึ้นไปดูพระฝึกวิชาธรรมะด้วยการโต้ปุจฉาวิสัชชนาทุกราวๆ บ่ายสองของทุกวัน ความจริงฉันเคยเห็นภาพแบบนี้มาแล้วตอนไปวัดเซราที่ทิเบต แต่ที่วัดนัมกัลมีชาวต่างชาติมาร่วมเรียนธรรมกับพระทิเบตด้วย
ที่เขาเลื่องลือกันว่า มีฝรั่งมาบวช และฝึกปรือการนั่งวิปัสสนาที่นี่กันเยอะก็เห็นตอนนี้แหละ
ชาวต่างชาติแห่แหนกันมาที่นี่ ไม่ได้มาบวชหรือนั่งวิปัสสนาเท่านั้น แต่มีกิจกรรมอีกหลายอย่างที่เหนี่ยวให้นักท่องเที่ยวอยู่ที่แมคลอยด์ กันจ์ ได้เป็นเดือนๆ เพราะแค่เดินเลียบออกจากชายคาซึกลาคัง (Tsuglagkhang Complex)เลาะไปตามถนนเท็มเปิ้ลเรื่อยไปจนถึงถนนบักสู ก็เห็นป้ายโรงเรียนสอนโยคะผุดเป็นดอกเห็ด
เรียนโยคะนี่พื้นๆ เรือนพักบางแห่ง สรรหากิจกรรมร้อยแปดพันเก้ามารั้งแขกเหรื่อ ทั้งเรียนทำอาหารทิเบต เรียนวิปัสสนา เรียนภาษาทิเบต แมคลอยด์ กันจ์ จึงกลายเป็นเมืองสุนทรีย์สำหรับนักเดินทางไปโดยปริยาย เพราะนอกจากจะมีคอร์สโน่นนี่ให้เลือกเรียนกันตามอัธยาศัยแล้ว ยังมีการจัดงานแสดงภาพศิลปะไม่เว้นแต่ละวัน บางวันมีคอนเสิร์ตของศิลปินชาวทิเบตให้ดู
เรื่องอาหารการกินนี่ยิ่งไม่ต้องพูดถึง เพราะความที่มีนักเดินทางจากทั่วโลกเดินทางมาที่นี่ เลยมีอาหารหลากสัญชาติให้เลือกบริโภค จะกินอะไรล่ะ พาสต้า พิซซ่า ซูชิ เท็มปุระ มีหมด แต่ที่เป็นขวัญใจของนักเดินทางชั้นประหยัด ดูเหมือนจะเป็นโมโม่ที่ขายอยู่ตามริมทาง
เรื่องช็อปปิ้งนี่ยิ่งแล้วใหญ่ ถนนทุกสายของแมคลอยด์ กันจ์ ไม่ว่าจะเป็นถนนบักสู ถนนโยกิบารา ถนนเท็มเปิ้ล มีร้านคอยสอยเงินรูปีอยู่ทุกซอกทุกมุม แล้วไหนยังจะมีแผงตามริมทางอีกตรึม
จึงไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจที่เที่ยวบินไปธรัมศาลาของสายการบินคิงฟิชเชอร์ (0-2661-7022, www.flykingfisher.com) จะเต็มและแน่นขนัดเกือบตลอดทั้งปี
ผลจากการเดินเล่นในหุบเขาแมคลอยด์ กันจ์ อยู่หลายวัน ฉันจึงเกิดอาการอิ่มๆ บอกไม่ถูกว่าอิ่มอะไร ไม่ใช่อิ่มท้องหรืออิ่มอกอิ่มใจ แต่อารมณ์และความรู้สึกเดียวกับตอนเดินเล่นบนหลังคาโลกที่นครลาซา หรืออิ่มศรัทธาที่เอ่อล้นไปทั่วเมือง
"กาญจนา หงษ์ทอง"



