พิศเจริญ...100 ปี ท่านปัญญาฯ 105 ปี ท่านพุทธทาส | คมชัดลึก

 เพราะเป็นที่ทราบกันดีว่า ในรอบศตวรรษที่ผ่านมา ยากจะหาอริยสงฆ์รูปใด ที่ทำงานเผยแผ่แก่นแท้แห่งพระพุทธศาสนาอย่างต่อเนื่อง ด้วยการตีความหลักปรัชญาทางศาสนาให้เป็นคำสอนง่ายๆ สามารถนำไปปฏิบัติได้ทันที อาทิ “การทำงานคือการปฏิบัติธรรม” (พุทธทาสภิกขุ) อีกทั้งมุ่งมั่นหาหนทางให้พุทธศาสนิกชนเข้าถึงแก่นธรรมระดับสูง ได้ด้วยคำอธิบายที่เข้าใจไม่ยาก อาทิ “สุญญตา พระพุทธเจ้าท่านไม่ได้หมายความว่าสูญเปล่า... แต่หมายถึง โลกว่าง หรือทุกสิ่งทุกอย่างว่าง เพราะไม่มีอะไรเป็นตัวเรา หรือเป็นของของเรา... ประการต่อมาคือ จิตว่าง จิตที่ไม่ได้สำคัญมั่นหมายยึดถืออะไรว่าเป็นตัวเรา หรือเป็นของเรา” (พุทธทาสภิกขุ)

 และที่สำคัญ คือเพียรพยายามปรับแก้ความเข้าใจผิดๆ หรือ “อวิชชา” คือความไม่รู้ของชาวพุทธ ด้วยธรรมเทศนาซึ่งบางครั้งเป็นการสวนกระแสสังคมอย่างตรงไปตรงมา อาทิ “มีครอบครัวหนึ่ง อยากจะให้เจิมบ้านให้ได้ เลยเจิมไว้ที่กระจกว่า “ระวัง!” เขาอ่านแล้วก็งง ว่าหลวงพ่อปัญญาฯ เจิมอะไร จึงบอกว่า...นี่แหละ ยอดธรรมะ ถ้าระวัง โจรก็ไม่เข้าบ้าน ถ้าระวัง ก็ไม่เมาเหล้า ผีการพนันไม่สิง ฉะนั้น “ระวัง!” ไว้ตัวเดียว เป็นใช้ได้...” (ปัญญานันทภิกขุ)

 ถึงแม้ว่าพระธรรมโกศาจารย์ (พุทธทาสภิกขุ) จะละสังขารไปตั้งแต่วันที่ 8 กรกฎาคม 2536 ขณะที่พระพรหมมังคลาจารย์ (ปัญญานันทภิกขุ) กลับคืนสู่ธรรมชาติเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 2550 ทว่า ชาวพุทธมิได้รู้สึกเลยว่าอริยสงฆ์ทั้งสองรูปอำลาจากไป เพราะมรดกธรรมคำสอนล้ำค่าที่ท่านฝากไว้ดั่งมณีประดับโลกเป็นนิรันดร์ ยังคงเปล่งประกายวาววามน้อมนำใจให้ชาวพุทธนำไปประพฤติปฏิบัติ เพื่อพัฒนาชีวิตอย่างยั่งยืน ไร้กาลเวลา

   ในวาระที่ธรรมสมโภชครั้งสำคัญจะบังเกิดในปี 2554 สมาชิกกลุ่ม สห+ภาพ ชุมชนคนถ่ายภาพ รวม 40 ชีวิต นำโดยจิระนันท์ พิตรปรีชา กวีซีไรต์ และ วรนันทน์ ชัชวาลทิพากร ศิลปินแห่งชาติ (ศิลปะการถ่ายภาพ) พร้อมใจกันแสดงกตัญญูกตเวทีต่อแม่ทัพธรรมแห่งศตวรรษทั้งสองรูป  ด้วยการคัดสรรผลงานภาพในแนว “พิศเจริญ” (pictorial photographs) มาประกอบอมตธรรมคำสอนของสองศรีพระศาสนา ให้งอกงามในจิตใจตนและหมู่มวลมนุษยชาติอีกครั้ง ด้วยความเชื่อมั่นว่าศิลปะภาพถ่ายเป็นเครื่องมืออันทรงพลังแขนงหนึ่ง ที่จะนำพาผู้คนให้เข้าถึงแก่นธรรมได้ง่ายขึ้น สมดั่งคำว่า “พิศเจริญ” คือเมื่อ “พิศ” หรือ “ดู” แล้วก็เจริญตา เจริญใจ นำไปสู่ความเจริญทางสติและความงอกงามทางปัญญา สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของผู้บัญญัติศัพท์ คำว่า “พิศเจริญ” คือท่านอาจารย์เชาว์ จงมั่นคง ผู้ล่วงลับ ที่ว่า “ภาพพิศเจริญ...เป็นภาพถ่ายที่อุดมด้วยคุณค่าทางสุนทรียภาพ (aesthetic value) ดูแล้วเกิดความเพลิดเพลิน ยิ่งพิศ ยิ่งเพลิน...”

 ตัวอย่างภาพ “พิศเจริญ” ที่จะจัดแสดงครั้งนี้ ภาพที่ 1 ผลงาน วรพจน์ หลักดี ชื่อภาพ “รัก-เกลียด” ประกอบอมตธรรมของท่านปัญญานันทภิกขุ ที่ว่า... “โลกอยู่ได้ด้วยความรัก โลกถูกทำลายเพราะความเกลียด” ภาพที่ 2 ผลงาน ศุภรัตน์ แก่นจันทร์ ชื่อภาพ “มันมีเท่านี้เอง” ประกอบกวีธรรมของท่านพุทธทาสภิกขุ ที่ว่า... “ต้องเวียนเกิดเวียนตายตามบุญบาป / เมื่อไรทราบธรรมแท้ไม่แปรผัน / ไม่ต้องเกิดไม่ต้องตายสบายครัน / มีเท่านั้นใครหาพบจบกันเอย” ภาพที่ 3 ผลงาน อ.พิสิฐ เสนานันท์สกุล ชื่อภาพ “ธรรมะกลางทุ่ง” ประกอบอมตธรรมของท่านพุทธทาสภิกขุ ที่ว่า... “ไม่ทำหน้าที่ ธรรมะก็หนีจากวัด ไปมีอยู่กลางทุ่งนา” ภาพที่ 4 ผลงาน ธีรภาพ โลหิตกุล ชื่อภาพ “วางเสียไม่ทุกข์” ประกอบอมตธรรมของท่านพุทธทาสภิกขุ ที่ว่า... “ขอท้าให้พิสูจน์ว่า มันมีหลักการอย่างนี้ คือ ยึดมั่นเป็นตัวกู-ของกู เป็นทุกข์ วางเสียไม่ทุกข์ สงบเย็น” ภาพที่ 5 ผลงาน กิติมาภรณ์ จิตราทร ชื่อภาพ “ปิด-ปิดตา” ประกอบกวีธรรมของท่านพุทธทาส ที่ว่า... “ปิด ปิด ตา: อย่าสอดส่าย ให้เกินเหตุ / บางประเภท แกล้งทำบอด ยอดกุศล / มัวสอดรู้ สอดเห็น จะเป็นคน / เอาไฟลน ตนไป จนไหม้พอง” ฯลฯ

 นิทรรศการภาพ “พิศเจริญ” จะจัดแสดงเป็นรอบปฐมทัศน์ พร้อมๆ กับการเปิดตัวหนังสือภาพ “พิศเจริญ” ในงานธรรมสมโภช 99 ปี ปัญญานันทภิกขุ และ 104 ปี พุทธทาสภิกขุ ในวันพรุ่งนี้ (9 พฤษภาคม) ที่วัดชลประทานรังสฤษฏ์ ปากเกร็ด ซึ่งถือเป็นการโหมโรงก่อนถึงธรรมสมโภชใหญ่ วาระ 100 ปี และ 105 ปี สองศรีพระศาสนาในปีหน้าดังกล่าวมาแล้ว งานวันที่ 9 จะเริ่มราว 9 นาฬิกา ไปจนถึงบ่าย มีปาฐกถาธรรม ดนตรีธรรมะวง “จีวัน” เสวนา “ภาพพิศเจริญ” โดยกลุ่มสห+ภาพ ปิดท้ายด้วยการอภิปราย “คนดีศรีศาสนาพาโลกรอด” ผู้สนใจเข้าร่วมรายการได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย ภายในงานยังมีหนังสือภาพ “พิศเจริญ” จำหน่าย เพื่อนำรายได้สมทบทุนโครงการ “กตัญญูกตเวทีสองศรีพระศาสนา” อีกด้วย (รายละเอียดคลิก www.2sri.com <http://www.2sri.com> หรือ www.fotounited.net <http://www.fotounited.net>)

เรื่อง - ภาพ "ธีรภาพ โลหิตกุล"