อาหารไทยพื้นบ้าน (3)
พูดถึงเรื่องความพยามยามในการพัฒนาอาหารไทย โดยเฉพาะในประเด็นของอาหารไทยพื้นบ้านซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของพื้นที่ต่างๆ ซึ่งมีเป้าหมายให้เกิดการขยายตัวเป็นที่รู้จักและยอมรับในวงกว้าง หรืออาจมีเป้าหมายใหญ่ไปถึงระดับสากล คือให้ต่างชาติได้รับรู้และประทับใจอาหารไทยอย
ดังนั้นการที่มหาวิทยาลัยราชภัฏต่างๆ ได้เข้ามาให้ความสำคัญในเรื่องนี้และพยายามผลักดันเข้าสู่ระบบการเรียนการสอนทั้งภาคปกติและการอบรมระยะสั้นก็น่าจะทำให้มีการขยายตัวและเข้าใจอาหารไทยพื้นบ้านได้กว้างขวางมากขึ้นทั้งในหมู่คนไทยด้วยกันและชาวต่างชาติ
สิ่งแรกที่ร่วมมือกันขณะนี้คือเรื่องของการพัฒนาหลักสูตร หรือกระบวนการจัดการเรียนการสอนในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจอาหาร และนำเอกลักษณ์ของแต่ละท้องถิ่นมาใช้ให้เกิดประโยชน์ เช่น ที่มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี ซึ่งเราก็รู้อยู่ว่า จ.เพชรบุรี เด่นเรื่องของขนมหวาน ดังนั้นมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี จึงทำ โครงการวิจัยและพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนการสอนให้นักศึกษามีความสามารถเพื่อเข้าสู่ธุรกิจขนมไทยและเบเกอรี่ของจังหวัด ให้ได้ อย่างนี้เป็นต้น
ทั้งนี้ รูปแบบการวิจัยก็เริ่มตั้งแต่การดูความต้องการของการประกอบธุรกิจด้านนี้ในจังหวัด เสร็จแล้วก็ดูว่านักศึกษามีความสามารถระดับใด แล้วหารูปแบบที่เหมาะสมในการจัดการเรียนการสอนเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย ที่มีเป้าหมายว่านักศึกษาเมื่อจบออกไปแล้วจะสามารถไปเริ่มต้นกิจการหรือปรับปรุงกิจการเดิมของตนเองได้ โดยต้องไม่เหมือนของเดิมที่เคยทำกันมาแต่ดั้งเดิม แต่ต้องมองว่าจุดเด่นของวัตถุดิบในพื้นที่คืออะไร ตลาดต้องการอะไร
รวมไปถึงการพัฒนาผลิตภัณฑ์ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบของบรรจุภัณฑ์ การจัดจำหน่าย และอื่นๆ เพื่อให้นักศึกษาเหล่านี้สามารถดำเนินธุรกิจในท้องถิ่นได้จริงและประสบความสำเร็จ
ส่วนมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิตซึ่งเราก็ทราบกันดีอยู่ว่าเก่งในเรื่องอาหารจนเป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวางทั้งในและต่างประเทศ ก็ได้ทำโครงการในลักษณะคล้ายกัน แต่เป็นเรื่องการบริหารจัดการงานวิจัยเพื่อพัฒนาหลักสูตรผู้ประกอบการธุรกิจร้านอาหาร โดยจะหารูปแบบการจัดการเรียนการสอนธุรกิจร้านค้าอาหารเพื่อให้นักศึกษาสามารถเข้าสู่การประกอบอาชีพได้จริง พร้อมนำผลการศึกษานี้ไปพัฒนาหลักสูตรให้สอดคล้องกับการประกอบธุรกิจ รวมไปถึงขยายวงออกไปยังการสร้างหลักสูตรฝึกอบรมให้ความรู้สำหรับบุคคลภายนอก หรือผู้ประกอบการร้านอาหารเดิม เป็นต้น
ทั้งหมดนี้คือ ความพยายามในการพัฒนาให้อาหารไทยของเราก้าวออกไปสู่สากล ซึ่งจุดเน้นของมหาวิทยาลัยราชภัฏที่ดำเนินอยู่ในขณะนี้คือการนำเอกลักษณ์ของอาหารไทยออกมาพัฒนาและใช้เป็นจุดขาย ส่วนเรื่องจำเป็นอื่น เช่น เรื่องความปลอดภัยของอาหาร เป็นสิ่งที่ต้องมีอยู่แล้วในกระบวนการที่กล่าวมา เรียกได้ว่าเป็นกติกาเบื้องต้นที่อาหารไทยไม่ว่าจะเป็นอาหารพื้นบ้านหรืออาหารอะไรก็ตามจำเป็นจะต้องมี
นอกจากนี้ยังมีข้อสังเกตอีกว่า เรื่องของอาหารไทยมักจะมีความเด่นในเรื่องการเป็นอาหารเพื่อสุขภาพ ทั้งนี้ ถ้านำไปผนวกกับภูมิปัญญาเดิมแล้วจะเห็นได้ชัดเจน เพียงแต่อาจต้องมีข้อมูลทางวิทยาศาสตร์เข้ามาช่วยยืนยัน
หากทำได้เช่นนี้ก็น่าจะทำให้เราสามารถขยายตลาดอาหารไทยและสร้างจุดเด่นที่เป็นเอกลักษณ์จนชาติอื่นไม่สามารถเลียนแบบได้
พีระเดช ทองอำไพ