คนสำราญงานสำเร็จ (๑๒) เลื่อนตัวเองขึ้น โดยไม่ลดคนอื่นลง
ครั้งหนึ่ง ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล เล่าไว้ว่า ทำงานกับในหลวงทุกข์มาก ขอลาออก ในหลวงตรัสว่า ทำงานกับฉันไม่รวยนะ แต่มีความสุข แล้วก็เล่าเรื่องหนึ่งให้ฟัง บอกว่า ดร.สุเมธ เคยเห็นดาบเหล็กน้ำพี้ใช่ไหม ก่อนจะเป็นดาบนั้นเป็นเศษเหล็ก เป็นสินแร่ ถลุงมาแล้วเผาให้มันหล
คนเรามันต้องถูกคนอื่นทุบ ถูกตีจึงจะได้ดีขึ้นมาได้ เป็นคติที่สำคัญสำหรับคนทำงาน อย่ากลัวความลำบาก ถ้าเรากลัวความลำบากไม่มีทางได้ดี
ลูกศิษย์ของอาตมภาพคนหนึ่งไปทำงาน ๒ วันลาออก อาตมภาพเข็ดจนทุกวันนี้ ไม่การันตีให้ใครอีกเลย เวลาอยากได้งานให้เราต่อสายให้เสร็จ พอทำจริงๆ ๒ วันลาออก ทำไมจึงออก ไปทำงาน ๙ โมงเช้ากลับถึงหอพักตี ๓ ถามว่างานงานหนักไม่ ไม่หนักงานสบายเงินเดือนหมื่นกว่าบาท ทำไมลาออก เหนื่อยกับการเดินทาง จริงๆ ควรจะย้ายตัวเองไปอยู่ใกล้ๆ ที่ทำงาน ไม่ใช่ลาออก พอลาออกแล้วไม่มีข้าวกิน เข้าหน้าพระอาจารย์ก็ไม่ได้ เข้าไปบริษัทนั้นก็ไม่ได้ ออกมาเตะฝุ่น อันนี้เรียกว่ามีแต่วุฒิแต่ขาดภาวะ
วุฒิคืออะไร คือการศึกษา ขาดภาวะคืออะไร ขาดธรรมะนั่นเอง ไม่สู้ร้อน ไม่สู้หนาว ไม่สู้ฝน ไม่รู้จักธรรมชาติของชีวิต คนเราคนหนึ่งกว่าจะได้ดิบได้ดีมันต้องผ่านกี่แดดกี่ฝน
เกียรติคุณไม่ได้สร้างวันเดียว ใช้เวลานานเหลือเกินกว่าจะสร้างสำเร็จ เพราะฉะนั้นคนเล็กๆ ทั้งหลายอยู่ในส่วนงานอย่าได้ขาดความภูมิใจในตนเอง เราอาจจะไม่ใช่ผู้นำที่ดีที่สุด แต่เราอาจเป็นผู้นำที่ดีที่สุดก็ได้
ในโลกของการทำงานต้องมีการเลื่อนขั้น เราจะเลื่อนอย่างไรจึงจะได้ทั้งคนทั้งงาน ต้องเลื่อนตัวเองขึ้นโดยที่ไม่ลดคนอื่นลง แต่คนไทยเลื่อนตัวเองขึ้นแล้วลดคนอื่นลง กว่าจะขึ้นมาถึงบัลลังก์แห่งความสำเร็จได้ มือสองมือ ถ้าวางอย่างนี้เลือดไหลลงมาเลย
วิธีเลื่อนตัวเองขึ้นโดยไม่ลดคนอื่นลงทำอย่างไร อาตมภาพดูสารคดีนานมาแล้ว เขาบอกว่ามีเด็กสองคนไปเรียนซามูไรกับอาจารย์ญี่ปุ่น สารคดีเรื่องนี้เป็นตัวแทนวิธีคิดแบบตะวันออกตะวันตก เป็นวิถีบูรพา เขาอยากรู้ว่าตะวันออกตะวันตก ตะวันออกเป็นอย่างไร อาจารย์ซามูไรผู้เฒ่าพาลูกศิษย์สองคนไปสอนที่ชายหาด อาจารย์เอาไม้เท้าขีดเส้นบนหาดทราย เส้นหนึ่งยาว ๓ ฟุต อีกเส้นหนึ่งยาว ๕ ฟุต ลูกศิษย์คนหนึ่งเป็นอเมริกัน ลูกศิษย์อีกคนหนึ่งเป็นญี่ปุ่น อาจารย์ซามูไรให้โจทย์ว่า เธอจะทำให้เส้น ๓ ฟุตยาวกว่าเส้น ๕ ฟุตได้อย่างไร ลูกศิษย์อเมริกันบอกเอาเท้ากระทืบเส้น ๕ ฟุต ไม่เหลือเลย แล้วบอกอาจารย์ว่าวิธีนี้ไงครับ อาจารย์เอาไม้เท้ากาหัวเลย
อาจารย์ขีดใหม่เส้นหนึ่ง ๓ ฟุต อีกเส้นหนึ่ง ๕ ฟุตให้ลูกศิษย์ญี่ปุ่นทำบ้าง ลูกศิษย์ญี่ปุ่นขอยืมไม้เท้าอาจารย์ขีดเส้นที่ยาวสามฟุตให้ยาวกว่าเส้นที่ยาว ๕ ฟุต โดยวิธีนี้เส้นที่ยาว ๓ ฟุตยาวได้โดยที่ไม่แตะเส้นที่ยาว ๕ ฟุตเลย นี่เรียกว่ากลยุทธ์การเลื่อนตัวเองขึ้นโดยไม่ลดคนอื่นลง หมายความว่า เอาดีใส่ตัว แล้วก็ไม่เอาชั่วใส่คนอื่น ถ้าเราทำอย่างนี้ได้ เราจะก้าวหน้าขึ้นไปบนโลกของความเป็นจริง คือก้าวหน้าแล้วคนก็รักด้วย ต้องมีมิตรจิตมิตรใจ จึงจะทำอย่างนี้ได้
"ว.วชิรเมธี"