ไลฟ์สไตล์

"สงกรานต์ส่งท้าย" 
สรงน้ำพระร้อยสิริมงคลปีใหม่เสือ

"สงกรานต์ส่งท้าย" สรงน้ำพระร้อยสิริมงคลปีใหม่เสือ

16 เม.ย. 2553

"การเล่นรดน้ำระหว่างเด็กๆ และหนุ่มสาว" ถือว่าเป็นกิจกรรมหลักและได้กลายเป็นสัญลักษณ์ของสงกรานต์ไปแล้ว ซึ่งแต่เดิมนั้น การเล่นสาดน้ำมักเล่นกันเฉพาะในหมู่ญาติมิตรเพื่อนฝูงเพื่อเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างกัน โดยจะใช้น้ำสะอาดผสมน้ำอบ หรือน้ำหอม และเล่นสาดกันด้

 สำหรับผู้ที่เดินทางไปเล่นสงกรานต์ตามวัดในต่างจังหวัดนั้น สิ่งหนึ่งที่แตกต่างจากการเล่นสงกรานต์ในเมือง คือ ก่อนที่จะเล่นสาดน้ำกันนั้น จะมีการสรงน้ำพระ ซึ่งมี ๒ แบบ คือ การสรงน้ำพระพุทธรูป และการสรงน้ำพระภิกษุสามเณร ทั้งนี้ก็เพื่อความเป็นสิริมงคล และเป็นการแสดงความเคารพต่อปูชนียบุคคลผู้สืบทอดพระศาสนา

 ขณะเดียวกัน ก็มีวัดหลายแห่งยังเชิญผู้เฒ่าผู้แก่ในชุมชนมานั่งต่อท้ายพระเณรอีกครั้งหนึ่ง เพื่อให้ผู้มาร่วมงานได้รดน้ำขอพรผู้ใหญ่ เป็นการแสดงความเคารพและความกตัญญูต่อผู้มีพระคุณ เป็นการแสดงความอ่อนน้อมถ่อมตนทำให้ท่านเมตตาเอ็นดู และการที่ท่านให้พร ก็เป็นการเตือนสติให้เราเริ่มต้นชีวิตด้วยความไม่ประมาท

 ส่วนผู้ที่ไปสรงน้ำพระในวัดอันเป็นที่ตั้งของชุมชนชาวมอญ หรือที่เรียกว่าวัดมอญนั้น ข้อสังเกตที่เกี่ยวกับประเพณีการสรงน้ำพระของมอญ นอกจากจะมีรูปแบบของพิธีที่ได้กล่าวมาข้างต้นนี้แล้ว ในการสรงน้ำพระนี้ คนมอญยังมีข้อห้ามมิให้สาดน้ำกันในวัด การที่ห้ามมิให้สาดน้ำกันในวัดนั้น เกี่ยวกับความเคารพเทิดทูนพระพุทธศาสนา และป้องกันบาปมิให้เกิดขึ้นแก่ผู้ที่กระทำไม่ถูกต้อง

 นอกจากนี้แล้ว พิธีสรงน้ำพระ หรืออาบน้ำพระ ในเทศกาลสงกรานต์ของชาวมอญของทุกๆ ปี จะแตกต่างจากคนไทยมาก คือ จะสรงน้ำ หรืออาบน้ำพระกันจริงๆ มิใช่เพียงแต่เอาน้ำรดที่มือ หรือที่เท้าเท่านั้น คนมอญทุกแห่งจะต้องจัดเตรียมสถานที่สรงน้ำพระ ที่มีลักษณะรูปแบบเหมือนกันหมด มีรางน้ำยาวยื่นจากห้องน้ำ และมีการตกแต่งอย่างสวยงาม เป็นรางน้ำ สำหรับให้ชาวบ้านเทน้ำลงในรางไหลเข้าสู่ห้องน้ำ บางวัดจะมีถังไม้ขนาดใหญ่ เพื่อรองรับน้ำไว้ และมีท่อจากถึงปล่อยน้ำให้ไหลออก เพื่อให้พระได้สรงน้ำภายในห้องน้ำได้สะดวกขึ้น

 อย่างไรก็ตาม การสรงน้ำพระภิกษุสามเณรปกติทั่วไปแล้ว ก็จะนิมนต์พระในวัดนั้นๆ มาสรงน้ำ ถ้าเป็นวัดเล็กก็จะมีพระสงฆ์สามเณรไม่กี่รูป หากเป็นวัดใหญ่ก็อาจจะมีหลักสิบรูป แต่งานการสรงน้ำซุ้มและสรงน้ำพระร้อย ของวัดสุวรรณรังสรรค์ หรือวัดยายร้า ต.สำนักท้อน อ.บ้านฉาง จ.ระยอง ทางวัด ได้นิมนต์พระจากวัด ๑๖ แห่งกว่า ๒๐๐ รูป ในอำเภอมาร่วมพิธี โดยในปีที่ผ่านๆ มามีพุทธศาสนิกชนมาร่วมงานนับหมื่นคน จนกลายเป็นว่า "สรงน้ำพระร้อยของวัดยายร้ากลายเป็นงานสงกรานต์สุดท้ายและใหญ่ที่สุดในภาคตะวันออก"

 สำหรับกิจกรรมสรงน้ำพระซุ้มและสรงน้ำพระร้อยจัดขึ้นทุกๆ ปี ในวันที่ ๑๘ เมษายน และถือเป็นวันไหลของชาวอ.บ้านฉาง โดยได้นิมนต์พระสงฆ์จากวัดต่างๆ ในพื้นที่อ.บ้านฉางจำนวนกว่า ๒๐๐ รูป มาให้ประชาชนร่วมสรงน้ำ ทั้งนี้เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนได้ร่วมสรงน้ำขอพรพระเพื่อเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมการแสดงของนักเรียน และการแสดงคอนเสิร์ตของนักร้องชื่อดังจากค่ายต่างๆ มาร่วมให้ความบันเทิงแก่ผู้ที่เข้ามาร่วมงาน

สงกรานต์มอญพระประแดง
 เทศกาลสงกรานต์พระประแดง เป็นงานประเพณีสงกรานต์ที่ยิ่งใหญ่ของภาคกลาง จัดโดยความร่วมแรงร่วมใจของชาวไทยเชื้อสายมอญ ทั้งนี้จะไม่นิยมจัดกันในช่วงวันสงกรานต์ปกติ (๑๓-๑๕ เมษายน) แต่ว่าจะจัดงานสงกรานต์หลังจากนั้นประมาณ ๑ สัปดาห์ โดยช่วงหลังนิยมจัดตรงกับช่วงวันหยุดเสาร์-อาทิตย์ และในปี ๒๕๕๓ นี้ จัดระหว่างวันที่ ๑๖-๑๘ เมษายน

 ในงานมีขบวนแห่นางสงกรานต์ จะมีสาวงามแต่งชุดไทยหรือชุดรามัญ (มอญ) เดินแถวเรียงหนึ่ง ส่วนหนึ่งถือโหลปลาและอีกส่วนหนึ่งถือกรงนก เดินนำหน้ารถนางสงกรานต์ ขนาบข้างด้วยชายหนุ่มชาวรามัญที่แต่งกายด้วยผ้าโสร่ง สวมเสื้อคอกลม ห่มผ้าสไบคล้องคอ ตวัดชายสไบไปด้านหลังซึ่งเรียกว่าชุดลอยชาย ชายหนุ่มเหล่านี้มีหน้าที่คอยดูความเรียบร้อยของขบวนแห่

 สถานที่จัดงานจะอยู่บริเวณลานคนเมืองนครเขื่อนขันธ์ บริเวณอุทยานประวัติศาสตร์ป้อมแผลงไฟฟ้า และหมู่บ้านรามัญ โดยในวันที่ ๑๖ เมษายน ชมการประกวดนางสงกรานต์พระประแดง และหนุ่มลอยชาย ณ เวทีการปะกวดหน้าที่ว่าการอำเภอพระประแดง

 ส่วนวันที่ ๑๘ เมษายน ชมพิธีเปิดงานประเพณีสงกรานต์พระประแดง ณ บริเวณปะรำพิธีหน้าที่ว่าการอำเภอพระประแดง สรงน้ำพระพุทธรูป รดน้ำขอพรผู้ใหญ่ เล่นน้ำสงกรานต์ ชมขบวนแห่นก-แห่ปลา ชมขบวนแห่นางสงกรานต์ และขบวนรถบุปผาชาติที่สวยงาม ตระการตา ชมพิธีปล่อยนกปล่อยปลา ณ พระอารามหลวง วัดโปรดเกศเชษฐาราม

 นอกจากนี้แล้ว ยังมีงานสงกรานต์มอญตามชุมชนอื่นๆ ที่ยังรักษาขนบธรรมเนียมและประเพณีสงการนต์มอญไว้อย่างเหนียวแน่น คือ ชุมชนมอญบางกระดี่ เขตบางขุนเทียน กรุงเทพฯ ชุมชนมอญคลองสิบสี่ เขตมีนบุรี กรุงเทพฯ ชุมชนมอญบ้านม่วง อ.บ้านโป่ง จ.ราชบุรี ชุมชนมอญพระประแดง อ.เมือง จ.สมุทรปราการ ชุมชนมอญสามโคก อ.เมือง จ.ปทุมธานี ชุมชนมอญมหาชัย วัดเกาะบางปลา อ.เมือง จ.สมุทรสาคร ชุมชนมอญเกาะเกร็ด อ.ปากเกร็ด จ.นนทบุรี ชุมชนมอญกระทุ่มมืด อยู่ระหว่าง อ.ไทรน้อย จ.นนทบุรี และ อ.บางเลน จ.นครปฐม ชุมชนมอญ อ.บางปะอิน จ.พระนครศรีอยุธยา ชุมชนมอญลำพูน ต.บ้านเรือน อ.ป่าซาง จ.ลำพูน (วัดหนองดู่และวัดเกาะกลาง) และชุมชนมอญบ้านใหม่ จ.นครสวรรค์

เรื่อง - ภาพ... "ไตรเทพ ไกรงู"