
ทะเลสาบสงขลาส่อวิกฤติ
เมื่อไม่นานมานี้ได้มีนักศึกษาปริญญาโท ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ คือกริ่งผกา วังกุลางกูร ได้ทำการศึกษาวิจัยการแพร่ระบาดของหอยกะพงเทศ ในลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา จ.สงขลา โดยการสนับสนุนของโครงการพัฒนาองค์ความรู้และศึกษานโยบายการจัดการ
ผลจากศึกษาวิจัย พบว่า มีหอยสองฝาชนิดหนึ่งเกาะกลุ่มหนาแน่นมากบริเวณหาดแก้วลากูน ซึ่งตั้งอยู่ใกล้เคียงกับปากทะเลสาบสงขลา และท่าเรือน้ำลึก จ.สงขลา ทางผู้เชี่ยวชาญด้านอนุกรมวิธานหอยสองฝาวิเคราะห์ ระบุว่าเป็น หอยกะพงเทศ (Mytilopsis adamsi Morrison, 1946) เป็นสัตว์น้ำต่างถิ่นที่มีแหล่งกำเนิดในตอนกลางของทวีปอเมริกาด้านฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิก แต่มีการแพร่กระจายพันธุ์ยังประเทศต่างๆ หลายประเทศครับ ที่พบตอนนี้คือ อินเดีย ออสเตรเลีย สิงคโปร์ เป็นต้น
หอยประเภทนี้คาดการว่า น่าจะติดมากับน้ำในถังอับเฉาเรือเดินสมุทรที่มีตัวอ่อนของหอยกะพงเทศเจริญเติบโตอยู่ หรือจากตัวเต็มวัยที่เกาะติดมากับตัวเรือ มาเทียบท่าที่ท่าเรือ จ.สงขลา หอยประเภทนี้จึงมาแพร่พันธุ์ในพื้นที่บริเวณหาดแก้วลากูน อยู่ใกล้กับท่าเรือน้ำลึกสงขลานั่นเอง
อันตรายครับ เพราะหอยประเภทนี้ จากข้อมูลระบุว่า การดำรงชีวิตสามารถทนทานต่อความเค็มและอุณหภูมิได้ในช่วงกว้าง มีความสามารถในการสร้างกลุ่มประชากรหนาแน่นบนพื้นดิน เลน หรือวัสดุจมน้ำ แล้วจะไปกำจัดสิ่งมีชีวิตพวกเกาะติดอื่นๆ
นอกจากนี้ยังสามารถยึดเกาะได้บนทุกพื้นผิววัสดุที่จมน้ำโดยเฉพาะการลงเกาะบนตาข่ายกระชัง และเครื่องมือประมงของชาวบ้าน ที่สำคัญยังทำให้เกิดปัญหากระแสน้ำไม่หมุนเวียนและทำให้ประสิทธิภาพของเครื่องมือประมงลดลง หากปล่อยไว้จะก่อให้เกิดปัญหาต่อความหลากหลายทางชีวภาพ ความสมดุลของระบบนิเวศ และปัญหาทางเศรษฐกิจบริเวณดังกล่าวได้
เนื่องเพราะขณะนี้ ตามที่คุณกริ่งผกา สำรวจเบื้องต้นพื้นที่ชายฝั่งของทะเลสาบสงขลาตอนล่างและพบหอยกะพงเทศจำนวนมากที่บริเวณปากคลองวง บ้านบ่ออ่าง และพื้นที่ ต.สทิงหม้อ แสดงให้เห็นว่าขณะนี้หอยกะพงเทศได้รุกรานเข้าสู่ทะเลสาบสงขลาแล้วครับ มีความเป็นไปได้สูงที่หอยชนิดนี้จะเกิดการระบาดในทะเลสาบ
ทะเลสาบสงขลานั้นเป็นแหล่งทรัพยากรทางการประมงที่สำคัญของคนในท้องถิ่น หากหน่วยงานและผู้ที่เกี่ยวข้องละเลยก็อันตราย ดังนั้นควรให้ความสำคัญกับการป้องกันการแพร่ระบาดและควบคุมประชากรหอยกะพงเทศ ก่อนจะเกิดการระบาดอย่างรุนแรง และสายเกินแก้ไขนะครับ
ต้องเร่งศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับชีววิทยาพื้นฐานของหอยกะพงเทศตั้งแต่วันนี้ แล้วนำข้อมูลพื้นฐานที่สำคัญนำไปประยุกต์ เพื่อกำจัดกับสิ่งมีชีวิตต่างถิ่นชนิดนี้ต่อไปครับ
"ดลมนัส กาเจ"



