คันฉ่องและโคมฉาย-คนสำราญงานสำเร็จ (๙) บริหาร "อีโก้"
คนไทยถ้าไม่มีปัญหาเรื่องริษยา คนเก่งมีทุกหนทุกแห่ง ปัญหาคือคนเก่งมาทำงานด้วยกันทำไม่ได้ แต่ในเมืองไทยมีอยู่คนหนึ่งเก่งมาก สามารถเอานกอินทรีมาบินรวมกันเป็นฝูงได้ คุณโยมต้องรู้จักแน่ๆ เลย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เขียนพระราชนิพนธ์เรื่อง ทองแดง
เอาศิลปินมาเขียนการ์ตูนด้วยกัน ชัย ราชวัตร คุณหมอทิววัฒน์ ภัทรกุลวณิชย์ สละ นาคบำรุง ในหลวงไปเชิญมาทำงานร่วมกัน ทุกคนบอกว่ายอม ให้แก้ก็แก้ ให้ทำอย่างไรก็ทำ ปกติแต่ละคนใครมาวิพากษ์วิจารณ์ คุณมาจากไหน ใช้พู่กันยี่ห้ออะไร สง่า มะยุระ หรือของอิตาลีเหมือนผม ทุกคนข่มกันไปเสร็จ เจอในหลวงเงียบหมด สุดท้ายได้พระราชนิพนธ์เล่มงามๆ ออกมา สองวันสองแสนเล่ม ใครขาย อัมรินทร์ฯ ขาย
เอานกอินทรีมาแล้วมาทำอย่างนี้ ปัญหาไม่ใช่ว่าไม่มีคนเก่ง แต่รวมคนเก่งไม่ได้ อันนี้สำคัญที่สุด ทำอย่างไรให้คนเก่งมาอยู่ที่เดียวกัน ต้องลดอีโก้ อีโก้อาตมภาพเรียกว่ามันคู่กับอีแก้ว แปลเป็นไทยว่าอีแก้ว อย่างไก่แจ้ที่บอกว่าวันไหนฉันไม่ขันพระอาทิตย์ไม่ขึ้น
"อีโก้" คืออะไร
คนโบราณ ปรัชญาตะวันออกเขาถือว่าอะไรที่ดีที่สุด เขาเรียกว่าเป็นแก้ว เช่นพระรัตนตรัย แปลว่าแก้วสามดวง คนที่จะเป็นพระจักรพรรดิ ต้องมีแก้วอะไรหลายๆ แก้ว เช่น นายกแก้ว คือต้องมีนายกรัฐมนตรีชั้นยอด ม้าแก้ว ช้างแก้ว คือมีแก้วอยู่ ๗ แก้ว อีโก้กับอีแก้วมาด้วยกัน คือ ดีที่สุด มันจะไม่ร่วมลงหอกับคนอื่น คือคิดว่าตัวเองมืออาชีพแล้ว ๑๓ ปี ๑๔ นาย คนที่แน่คือนาย
เด็กที่ไปดูผลสอบเอนทรานซ์ ดูครั้งแรกไม่เจอ ดูครั้งที่สองกลัวหัวใจไปอยู่ที่เท้า เย็นชืดเลย ติดแล้วดีใจ สักพักหนึ่งเข้าไปดูชื่อตัวเองอีกรอบหนึ่ง ชื่นใจ ทำอย่างไร โทรไปถามเพื่อน เธอรู้หรือยังผลสอบ ที่จริงตัวเองรู้แล้วนะ อยากให้เพื่อนพูดถึงตัวเอง ชวนเพื่อนมาดูอีก วันหนึ่งอาจจะเข้าไปดูผลสอบถึงสิบรอบ ทำไม ทางจิตวิทยาเขาบอกว่า มนุษย์ชื่นชมตัวเองมากกว่าคนทั้งโลก เวลามาเข้าประชุม มีการขานชื่อ เรียกชื่อคนนั้น เรียกชื่อคนนี้ไปทั่ว ไม่ทักฉันอยู่คนเดียว มันยังไงนะ เป็นเรื่องเลย
เพราะฉะนั้นนักบริหารเก่งๆ อย่าง อับราฮัม ลิงคอล์น เป็นคนที่จำชื่อคนเก่งมาก ใครมาหาทัก จำไปกระทั่งถึงลูกเต้าเมียขวัญ จำได้หมดคนรักมาก ทุกๆ สามปีสำรวจประชามติเมื่อไหร่ ลิงคอล์นติดประธานาธิบดีที่คนอเมริกันรักทุกครั้ง เพราะอะไร จำเรื่องเล็กๆ น้อยๆ ของลูกน้องได้ นี่คือการเคารพในอีโก้ ในศักดิ์ศรีของคนอื่น ถ้าเราเข้าใจเรื่องนี้จะสนุกมากเพราะอะไร คนทุกคนอยากได้รับความสนใจ ทำไมเราให้เขาเป็นอย่างที่เขาอยากเป็น นี่เป็นหลักจิตวิทยาเลย
ถ้าเขามีศักยภาพที่จะเป็นกุหลาบให้เขาเป็น ไม่ใช่เขามีศักยภาพที่จะเป็นกุหลาบ ซึ่งควรออกงานแต่คุณกลับให้เขาเป็นดอกบานไม่รู้โรย
เพราะฉะนั้นทำอย่างไร ถ้าเราลดอีโก้ได้ เราจะได้คนเก่งมาใช้งานอีกเยอะ มันมีวิธีคือ ให้คนทุกคนได้เติบโตตามความเป็นจริง เลี้ยงเขา ดูแลเขาตามความเป็นจริง ถ้าใครเก่งก็สนับสนุนขึ้นไปเลย แต่คนไทยถ้าใครเก่ง อย่าว่าแต่โยมเลย แม้แต่พระรูปไหนเก่ง เรียกมันมาเตือนหน่อยสิ ไปทำอะไร ไปเทศน์บ่อยจัง ไม่อยู่วัดอยู่วา ให้มันได้อย่างนี้
ว.วชิรเมธี