หัวใจไทย-เปลือยชีวิตประมงไทยกับแรงงานข้ามชาติ | คมชัดลึก

มะรอนิง สาเละ ชาวประมงพื้นบ้าน จ.ปัตตานี จะมาเล่าถึงวิถีชีวิตการทำประมงพื้นบ้านในอ่าวปัตตานีและอ่าวไทยที่กว่าจะได้อาหารทะเลมาบริโภคและมาขาย เมื่อก่อนนั้นอ่าวปัตตานีและอ่าวไทยเป็นแหล่งอาหารที่สมบูรณ์ หล่อเลี้ยงคนรอบอ่าวเป็นหมื่นๆ คน และยังกระจายไปทั่วประเทศจนถึงประเทศเพื่อนบ้าน ชาวบ้านทำการประมงแบบเรียบง่ายและพอเพียงใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติในการทำเครื่องมือประมง เช่น อูแย (บ้านปลา) หรือปะการังเทียมเพื่อให้ปลาเข้ามาอยู่และทำการจับปลาในเวลาต่อมา ชาวบ้านออกทะเลตามฤดูกาล อาศัยลมและอาศัยจังหวะน้ำขึ้นน้ำลงเป็นตัวนำทางและกำหนดเครื่องมือที่เหมาะสมต่อการจับปลา วิถีการออกทะเลในลักษณะนี้ชาวบ้านอยู่ได้โดยไม่มีปัญหา ใครขยันก็ทำไปใครขี้เกียจก็หยุดไป เพราะพรุ่งนี้ยังมีปลาให้จับ

 ทว่าในปัจจุบันทรัพยากรในทะเลลดน้อยลง จากการทำลายสิ่งแวดล้อมและทำประมงเชิงพาณิชย์ ใช้อวนลากอวนรุนขนาดใหญ่แทนการทำประมงแบบดั้งเดิม รายได้จากการทำประมงพื้นบ้านลดลง การมีอวนลอยอย่างเดียวไม่สามารถเลี้ยงครอบครัวได้ ชาวบ้านต้องมีเครื่องมือประมงอย่างน้อย 2-3 ชนิดและต้องเพิ่มเวลาทำงานมากขึ้น บางครั้งต้องออกทะเลทั้งกลางคืนและกลางวัน เพราะกว่าชาวบ้านจับปลาได้ 100 กิโลกรัมต้องใช้เวลาหนึ่งสัปดาห์ ในขณะที่อวนรุนอวนลากของเรือประมงพาณิชย์เข้ามาแค่พริบตาได้ปลาเป็นตัน

 มะรอนิงเชื่อว่าอ่าวไทยและอ่าวปัตตานี คือเลือดเนื้อและวิญญาณและเชื่อว่าไม่ใช่คนรอบอ่าวเท่านั้นที่จะเดือดร้อนหากคนที่กินอาหารก็เดือดร้อนไปด้วย และโอกาสที่อ่าวปัตตานีจะตื้นเขินหรือเหือดแห้งลงจนกลายเป็นบึงนั้นมีโอกาสสูงมากเพราะมีปัจจัยหลายๆ อย่างที่ทำให้ปากอ่าวปัตตานีแคบลงทุกปี เช่น การถมทะเลเพื่อสร้างโรงงาน และการทำท่าเทียบเรือ สุดท้ายคงจะไม่มีใครรู้ว่ากว่าจะได้ปลาหรืออาหารทะเลนั้นมันยากลำบากเพียงใดนอกจากชาวประมงเอง

 แถมทุกวันนี้ชาวประมงพื้นบ้านประเทศไทยและแรงงานข้ามชาติจำนวนมากต่างตกอยู่ในปัญหาและสถานการณ์ที่ใกล้เคียงกัน นั่นคือ หยาดเหงื่อแรงกายและวิถีชีวิตของพวกเขาและเธอต่างเป็นสิ่งที่มองไม่เห็นและถูกมองข้ามไปในกระบวนการผลิตและบริโภคอาหารในแต่ละมื้อ ติดตามเรื่องราวโดยละเอียดในงานสัมมนาดังกล่าว ผู้สนใจติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ [email protected] หรือ ติดต่อคุณ ศิวัช นนทะวงษ์ 0-2880-9429 ต่อ 3811