ประเวศแนะจุรินทร์เน้นยุทศาสตร์สุขภาพชุมชน | คมชัดลึก

 ที่โรงแรมมิราเคิล แกรนด์  เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ เวลา 09.00 น. นพ.ประเวศ วะสี ราษฎร์อาวุโส กล่าวในการประชุมวิชาการระบบข้อมูลข่าวสารสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 1 พ.ศ. 2553 “ข้อมูลสุขภาพเข้มข้น สุขภาพชุมชนเข้มแข็ง” จัดโดยกระทรวงสาธารณสุข ร่วมกับเครือข่ายที่เกี่ยวข้องรวมกว่า 30 องค์กร ว่า อยากให้คนไทยมีสุขภาพ สุขภาวะที่ดีถ้วนหน้า ที่เป็นเป้าหมายสูงสุดของการพัฒนา ไม่ใช่จีดีพี แต่โลกที่ยุ่งยากเพราะใช้เงินเป็นเป้าหมาย จึงต้องปรับใหม่ ประเทศไทยไม่ยากที่จะปรับตรงนี้ เพราะเรามีทุกอย่างพร้อมหมด ทั้งทรัพยากร สิ่งแวดล้อม และบุคลากรที่จะทำได้ แต่จะต้องอาศัยระบบข้อมูลข่าวสารเข้ามาบูรณการเพื่อทำให้เกิดสุขภาวะที่สมดุล ซึ่งการประชุมวันนี้เป็นสิ่งที่ดี เพราะเป็นการจัดทำกลไกผลักดันให้เกิดระบบสุขภาพที่ดี เมื่อระบบสุขภาพดีก็จะดึงเรื่องอื่นๆ ดีตามมาด้วย รวมถึงระบบการเมืองที่ดี

 นพ.ประเวศ กล่าวว่า  ในการบูรณาการสุขภาพ ต้องมีข้อมูลเพื่อผลักดัน ไม่ใช่แค่การเปิดเวทีพูดคุย อย่างเช่นเรามีสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจแห่งชาติ ตั้งขึ้นสมัยนายอานันท์ ปันยารชุน แต่เป็นแค่สภาเป็นที่มาพูดคุย แสดงวิวาทะ ไม่มีน้ำยา ไม่ได้ใช้ข้อมูลข่าวสาร สังคมก็ไม่คืบหน้า แต่ตอนนี้มีสภาอื่นเพิ่มอีก เช่น สภาองค์กรชุมชน สภามหาวิทยาลัย แต่ก็เป็นแค่ที่แสดงวาทะเช่นกัน และไม่ได้ใช้ข้อมูลข่าวสารอะไรก็ไม่มีประโยชน์  ต่างจากการจัดตั้งศูนย์วิชาการเพื่อเยียวยาผลกระทบจากความรุนแรงใน 3 จังหวัดชายแดงภาคใต้ ซึ่งศูนย์นี้ทำหน้าที่ลงไปสำรวจหาผู้ที่ได้รับผลกระทบ ทำให้องค์กรเยียวยาเข้าไปช่วยเหลือได้ เรียกว่าเป็นศูนย์วิชาการรวบรวมข้อมูลที่ทำให้รู้ทั่วและแก้ไข แบบนี้จึงเรียกว่าเป็นพลังได้ ทั้งนี้การจัดทำระบบข้อมูลสุขภาพ ที่ผ่านมากระทรวงสาธารณสุขพยายามทำ แต่กลายเป็นระบบข้อมูลที่ตาย เพราะไม่มีใครนำไปใช้ประโยชน์ ดังนั้นเราต้องการทำระบบข้อมูลสุขภาพที่ทำให้คนทั้งประเทศเข้าถึงได้

 นพ.ประเวศ กล่าวว่า ในช่วงแรกของเข้ารับตำแหน่ง นายจุรินทร์ ลักษณวิศษฎ์ได้มามาพูดคุยด้วยและให้แนะนำ ใช้เวลาคุยกันนาน 3 ชั่วโมง โดยตนบอกว่าวันนี้เป็นโอกาสทองของระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า จึงต้องทำประชาชนสุขภาพดีถ้วนหน้าทุกจังหวัด โดยต้องเน้นยุทธศาสตร์ระบบสุขภาพชุมชน เพราะการตั้งรับรักษาเฉพาะแค่ในโรงพยาบาลใหญ่ๆ นั้นไม่ไหว และทรัพยากรจะหมดไป ซึ่งระบบสุขภาพไทยกำลังดิ่งไปในทิศทางเดียวกับอเมริกา ที่เน้นแต่การรักษา ดังนั้นจึงต้องเน้นที่ระบบสุขภาพชุมชนในท้องถิ่น ที่ถือเป็นฐานระบบสุขภาพประเทศ ซึ่งยุทธศาสตร์นี้จะเป็นการสร้างจากฐานเช่นเดียวกับพระเจดีย์  และ สปสช.ก็ต้องสร้างแรงจูงใจที่จุดนี้ คือเน้นการดูแลสุขภาพตนเอง ดูแลสุขภาพคนในครอบครัว ถือเป็นเป้าหมายของทุกฝ่ายในระบบสุขภาพ

 ทั้งนี้ตนกำลังทำต้นฉบับเป้าหมายด้านสุขภาพ เพื่อใช้ในการขับเคลื่อนระบบสุขภาพชุมชน โดยมีเป้าหมาย 8 ประกาค คือ 1.ทำให้ทุกชุมชนเป็นชุมชนไม่ทอดทิ้งกัน ด้วยการสำรวจข้อมูล เช่น คนพิการ คนแก่ คนจน คนพิการ เด็กกำพร้า เพื่อไม่ให้ถูกทอดทิ้งและให้มีอาสาสมัครเข้าไปดูแล 2. การสร้างเศรษฐกิจพอเพียง การมีสัมมาอาชีพ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่สุดในสุขภาวะ ซึ่งหากจนก็มีสุขภาพที่ดีไม่ได้ 3.การรักษาโรคที่พบบ่อยได้เองที่สถานีอนามัย เช่น ไข้หวัด ไม่ต้องไปรักษาโรงพยาบาลใหญ่ 4 การดูแลและควบคุมการเกิดโรคเบาหวาน ความดัน ได้เต็มพื้นที่ 5.การจัดระบบเยี่ยมบ้าน ระบบบริบาลเพื่อช่วยผู้สูงอายุให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ไม่ต้องมาที่ ซึ่งทราบว่า ขณะนี้โรงพยาบาลศิริราชกำลังสร้างตึก 7,000 ล้าน บาท ส่วนโรงพยาบาลจุฬาฯ กำลังมีโครงการก่อสร้าง 14,000 ล้านบาท ส่วนโรงพยาบาลรามาธิบดีนั้น ตนยังไม่ได้ดูตัวเลข แต่ผู้สูงอายุเหล่านี้มาโรงพยาบาลเองไม่ไหว ต้องมีคนเยี่ยมที่บ้าน 6. การควบคุมโรคระบาดและการลดอุบัติเหตุ ที่เป็นต้นเหตุของความสูญเสีย และ 7.การเน้นสร้างเสริมสุขภาพ ทั้งนี้หากชุมชนใดทำบรรลุ 7 ข้อนี้ ก็เป็นสรรค์บนดิน ซึ่งเป็นสิ่งที่เราสร้างได้