
หนุนปลูกสาหร่ายบำบัดน้ำเสีย แก้น้ำเน่าได้ผล-รักษ์สิ่งแวดล้อม
การปล่อยน้ำทิ้งโดยไม่มีการบำบัดจากโรงงานขนมจีนลงสู่แหล่งน้ำของชุมชนบ้านหนองกุง ต.ศิลา อ.เมือง จ.ขอนแก่น ซึ่งเป็นแหล่งผลิตขนมจีนที่ขึ้นชื่อของจังหวัด ส่งผลให้เกิดปัญหาน้ำเน่าเสียและส่งกลิ่นเน่าเหม็น จนเป็นสาเหตุทำให้สภาพแวดล้อมบริเวณนั้นเสื่อมโทรมตามมา
ด้วยเหตุนี้ รศ.ดร.สุมนทิพย์ บุนนาค อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น จึงนำปัญหานี้มาศึกษาวิจัยเกี่ยวกับการบำบัดน้ำทิ้งจากโรงงานผลิตขนมจีนโดยนำสาหร่ายสไปรูไลน่ามาใช้ในการวิจัย เนื่องจากสาหร่ายชนิดนี้หรือที่รู้จักกันในนามสาหร่ายเกลียวทอง สามารถเจริญเติบโตได้ในน้ำเน่าเสีย
ทั้งนี้ สาหร่ายดังกล่าวเป็นแบบเซลล์เดียว ลักษณะสีเขียวแกมน้ำเงิน อยู่ใน Family Oscillatoriaceae พบได้ในแหล่งน้ำทั่วไป และสามารถปรับตัวพัฒนาสายพันธุ์ให้อยู่รอดในสภาพแวดล้อมต่างๆ ได้ดี
รศ.ดร.สุมนทิพย์ กล่าวว่า การศึกษาวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลองเพื่อตรวจสอบค่า DO (ออกซิเจนละลายน้ำ) ค่าไนเตรท-ไนโตรเจน ฟอสฟอรัสรวม pH (ค่าความเป็นกรดด่าง) ค่าความขุ่น และของแข็งที่ละลายในน้ำทิ้งจากโรงงานผลิตขนมจีนก่อนและหลังการเพาะเลี้ยงสาหร่ายสไปรูไลน่า ภายใต้การควบคุมในห้องปฏิบัติการ
"เริ่มต้นทีมนักวิจัยได้ลงพื้นที่นำน้ำทิ้งจากโรงงานผลิตขนมจีน ของนางสุนทร พระลับรักษา หมู่บ้านหนองกุง อ.เมือง จ.ขอนแก่น มาตรวจวิเคราะห์หาค่า DO (ออกซิเจนละลายน้ำ) ค่าไนเตรท-ไนโตรเจน ฟอสฟอรัสรวม ค่าความเป็นกรดด่าง ความขุ่น และของแข็งที่ละลายในน้ำทิ้ง จากนั้นนำสาหร่ายสไปรูไลน่า มาเพาะเลี้ยงในอาหารที่มีส่วนผสมของน้ำทิ้งจากโรงงานขนมจีนในระดับความเข้มข้นต่างๆ" รศ.ดร.สุมนทิพย์ แจงขั้นตอน
พร้อมกล่าวเสริมอีกว่า โดยให้ความเข้มแสง 2,000 ลักซ์ และให้อากาศตลอดเวลา ที่อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส เป็นระยะเวลา 20 วัน ก่อนนำมาหาค่าความเจริญเติบโตของสาหร่าย ด้วยเครื่องสเปกโตรโฟโตมิเตอร์ ทำการวัดค่า DO (ออกซิเจนละลายน้ำ) ค่าไนเตรท-ไนโตรเจน ฟอสฟอรัสรวม pH (ค่าความเป็นกรดด่าง) ซึ่งสารเหล่านี้มีอยู่ในน้ำเสียในปริมาณมาก รวมไปถึงศึกษาค่าความขุ่น และค่าของแข็งที่ละลายในน้ำทิ้งที่มีความเข้มข้นแตกต่างกัน ทุกๆ 5 วัน เป็นระยะเวลา 20 วัน
"จากการทดสอบพบว่า สาหร่ายสไปรูไลน่าที่เพาะเลี้ยงในตัวอย่างน้ำทิ้งจากโรงงานผลิตขนมจีน สามารถลดค่าไนเตรท-ไนโตรเจน จาก 17.07 mg/l เป็น 6.00 mg/l ค่าฟอสฟอรัสรวม จาก 19.50 mg/l เป็น 5.8 mg/l เพราะสาหร่ายชนิดนี้ นำสารต่างๆ เหล่านี้มาใช้ในการเจริญเติบโต นอกจากนี้ยังสามารถเพิ่มออกซิเจนรวมจาก 2.67 mg/l เป็น 5.57 mg/l อีกด้วย"
รศ.ดร.สุมนทิพย์ กล่าวอีกว่า ผลของการทดลองแสดงให้เห็นว่าสาหร่ายสไปรูไลน่ามีการเจริญเติบโตได้ดีในน้ำทิ้งจากโรงงานผลิตขนมจีน นอกจากนั้นยังมีประสิทธิภาพในการลดค่าไนเตรท-ไนโตรเจน และฟอสฟอรัสรวม ทำให้น้ำทิ้งจากโรงงานสะอาดขึ้น ความขุ่นและกลิ่นเหม็นลดลง
"ทีมนักวิจัยของเราจึงแนะนำให้โรงงานผลิตขนมจีนนำสาหร่ายสไปรูไลน่ามาเลี้ยงในบ่อบำบัดน้ำทิ้งจากการผลิตขนมจีนก่อนปล่อยสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ เพื่อช่วยกันรักษาสิ่งแวดล้อม และะเป็นการลดโลกร้อนอีกทางหนึ่งด้วย ซึ่งก็ได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีจากบรรดาผู้ประกอบการ"
ผู้ที่สนใจงานวิจัยดังกล่าว รศ.ดร.สุมนทิพย์ ฝากบอกว่า สามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่คณะวิทยาศาสตร์ ภาควิชาชีววิทยา มหาวิทยาลัยขอนแก่น ต.ในเมือง อ.เมือง จ.ขอนแก่น 40000 โทรศัพท์ 0-4334-2908 หรือที่ อีเมล :[email protected]



