แต่งร้านให้ได้ล้าน-ธุรกิจสวนกระแส
จากการจัดแสดงนิทรรศการโมเดลต้นแบบร้านค้าในงานเบทเทอร์ช็อป เมืองทองธานีที่ผ่านมา มีผลงานออกแบบของนักศึกษาปี 2 ภาควิชาออกแบบตกแต่งภายใน คณะมัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร เป็นที่ตื่นเต้นของผู้พบเห็นในครั้งนี้เป็นอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งผลงานที่จำลองความฝัน
ความฝันที่เด็กๆ เพียงแค่ปี 2 อายุ 18-19 ปี แต่สามารถออกแบบไม่แพ้มัณฑนากรมืออาชีพเลย อันเกิดจากโปรแกรมใหม่ในการเรียนที่มีจุดเริ่มต้นด้วยการตีโจทย์แบรนด์สินค้าให้แตกฉานเสียก่อนแล้วคลี่ความคิดออกมาที่ละขั้นตอนอย่างลงตัว ถึงแม้บางชิ้นงานอาจจะยังมีความเป็นไปได้ในปัจจุบันยาก แต่อนาคตนวัตกรรมใหม่ๆ จะผลักดันให้เกิดความเป็นไปได้อย่างแน่นอน เป็นอีกกิจกรรมประจำต้นปีนี้ที่ภาครัฐ เอกชน และ “รายการอยู่สบาย” จัดงานเพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้แก่นักธุรกิจที่ต้องการสวนกระแสครับ
ปัจจุบันมีหลายคนกำลังตัดสินใจที่จะลงทุนเปิดธุรกิจและตั้งใจอยากค้นหาพันธุกรรมธุรกิจใหม่ๆ ในช่วงเศรษฐกิจขาลงขณะนี้ ความเป็นไปได้ขึ้นอยู่กับการค้นคว้าหาข้อมูล การหาแบบอย่างแนวทางใหม่ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งความคิดนอกกรอบของผู้นำธุรกิจ ที่จำเป็นต้องใช้ในช่วงวิกฤติมากๆ
ความเชื่อมั่นในแนววิชาการแบบเดิมๆ เริ่มถดถอยลงไปมากหลังจากธุรกิจยักษ์ใหญ่และการเงินของอเมริกา ยุโรปและญี่ปุ่น ต่างโดนผลกระทบอย่างหนัก ผันผวนทำให้เศรษฐกิจโลกแปรปรวนอย่างรุนแรง สะท้อนให้เห็นว่าโลกนี้ถึงเก่งแค่ไหนก็ไม่มีอะไร “ยั่งยืน” การปรับตัวให้เข้ากับความเปลี่ยนแปลงของสังคมที่เกิดขึ้นจึงเป็นเสมือนภูมิคุ้มกันที่ดีนั่นเอง
แม้กระทั่งแวดวงวิชาการที่ในอดีตเคยนำเคสกรณีศึกษาของระบบธุรกิจเหล่านั้นที่สำเร็จมาใช้อ้างอิง แต่ปัจจุบันคงจะต้องกลับไปศึกษาความล้มเหลวธุรกิจและประเทศเหล่านั้นแทน ยิ่งเศรษฐกิจตก การออกแบบที่ดีก็ยิ่งมีความสำคัญมากเข้าไปอีก โดยเฉพาะธุรกิจที่ต้องการความแตกต่าง แปลกใหม่เพื่อสวนกระแส ดังกรณีศึกษาจากแฟนๆ คอลัมน์ และรายการอยู่สบาย ดีไซน์นิวส์ทางเนชั่นแชนแนล ที่ส่งข้อมูลมาโดยผมสรุปเป็น 4 ข้อหลักดังนี้ครับ
1. เจ้าของโครงการที่ต้องการความแตกต่างพิเศษ
หลายโครงการมีการระดมสมอง ค้นหาไอเดียสุดๆ โดยเฉพาะโครงการอสังหาริมทรัพย์แนวใหม่ๆ ที่ยังไม่เคยมีใครคิดถึงมาก่อน เป็นโครงการที่นำหลักคิดจากการเปลี่ยนแปลงทางสังคม ผสมผสานกับธรรมชาติและเทคโนโลยีอย่างมีระบบ นำเสนอพื้นที่และผังแบบใหม่แตกต่างจากประสบการณ์เดิม ความพิเศษมากๆ จะเกิดขึ้นแต่ไม่มีมากนัก มีเพียงกลุ่มแฟนรายการเฉพาะที่มีความเข้าใจจริงๆ
2. เจ้าของโครงการที่เน้นความดีที่สุดในจังหวัด
เกิดจากแฟนๆ รายการจากต่างจังหวัดที่มีกำลังซื้อช่วงวิกฤติจะเป็นช่วงที่พวกเขาเห็นโอกาส บางจังหวัดขาดโครงการดีๆ ที่มีการออกแบบที่ดี มีความแปลกใหม่ เช่น โรงแรมขนาดเล็กไม่เกิน 80 ห้อง, รีสอร์ทแนวคิดใหม่ในจังหวัดเล็กๆ ที่ไม่ใช่ภูเก็ต, เชียงใหม่ โครงการบ้านคุณภาพแต่ไม่เน้นโครงการใหญ่ เล็กกะทัดรัดแต่สวยงาม โดยเจ้าของโครงการเหล่านี้มองเห็นช่องทางคือ การสร้างทางเลือกที่ดีที่สุดของจังหวัด และหัวเมืองเล็กๆ ซึ่งยังมีให้เห็นน้อยมาก โดยการตลาดเป็นไปได้อย่างมากเพราะจำนวนไม่มาก แต่เน้นคุณภาพที่ดีที่สุดของจังหวัดนั้นๆ
3. เจ้าของโครงการที่พยายามคิดค้นไอเดียธุรกิจต้นแบบ
แฟนๆ รายการหลายรายนำไอเดียใหม่ๆ มาขอคำปรึกษาเยอะมาก บางไอเดียถ้าได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐ ต่อยอดความคิดอาจจะก่อให้เกิดการขับเคลื่อนธุรกิจอย่างอัศจรรย์ได้ เช่น การพัฒนาร้านอาหารไทยในต่างแดนที่พลิกโฉมร้านอาหารทั่วไปโดยเพิ่มอาหารเพื่อสุขภาพ การใช้หลัก หยิน หยาง มาสร้างเมนูอาหารใหม่ๆ
การนำกิจกรรมเสริมผนวกรวมกับร้านอาหารไทย การออกแบบไทยฟาสต์ฟู้ดประเภทต่างๆ แข่งขันกับแบรนด์ต่างชาติทั้งในประเทศและต่างประเทศ ให้สมศักดิ์ศรีประเทศผู้นำด้านเกษตรกรรม ธุรกิจเพื่อสุขภาพที่เน้นรักษาแบบปรัชญาตะวันออก โดยเสริมการตลาดแนวใหม่สากลเข้าไปผสมผสาน เป็นต้น
4. เจ้าของธุรกิจที่ให้ความสำคัญกับการเกษตร โดยส่งเสริมความคิดและปัญญาเข้าไปในระบบการผลิต
นำเอาสิ่งที่เราถนัดบวกกับภาคเกษตรกรรมกับออกแบบ ผลิตสินค้าด้านอาหารที่มีคุณภาพให้แก่โลก คิดค้นวิจัยจากพื้นฐานพืชพรรณและเกษตรกรรม นำไอเดียสร้างสรรค์ทางศิลปะเข้ามามีส่วนให้เกิดการเพิ่มมูลค่าสินค้า ฝึกฝนและเวิร์กช็อปด้านการตลาด ใส่ปัญญาและความคิดเข้าไปมากๆ ก็จะสำเร็จ ภาครัฐควรเข้ามาช่วยส่งเสริมปรับปรุงกฎหมายที่ล้าหลังให้โอกาสนักลงทุนรุ่นใหม่ๆ ที่ไม่มีประสบการณ์ เอื้อประโยชน์และสนับสนุนกับนักลงทุนที่มีจรรยาบรรณโดยเท่าเทียม เช่น การปล่อยเงินกู้จากธนาคารที่ไม่ใช่เพียงแค่นโยบายหวานหอมจากผู้นำแต่ทำไม่ได้ ติดอุปสรรคมากมาย ปลดล็อกระบบคร่ำครึทางธุรกิจ เช่น เครดิตบูโร ระบบราชการที่เชื่องช้า ระบบแรงงาน ฯลฯ
รัฐควรลงไปช่วยให้ถึงดินที่สุดไม่ใช่อยู่บนหอคอยงาช้าง ในขณะที่เอกชน ประชาชนก็ไม่ควรเพียงแค่แบมือขอ (ทาน) โดยไม่ทำอะไรเลย ช่วงวิกฤติจะเกิดเป็นแรงกดดันบางอย่างให้มนุษย์ทำอะไรที่พิเศษๆ ต่อโลกอย่างแน่นอน อดทน และเป็นกำลังใจให้ทุกคนนะครับ
อ.เอกพงษ์ ตรีตรง