ราชวิถีปลูกถ่ายเนื้อเยื่อช่วย“ดอกรัก”มองเห็น | คมชัดลึก

ที่โรงพยาบาลราชวิถี  เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม เวลา 11.30 น. นพ.เรวัต วิศรุตเวช อธิบดีกรมการแพทย์ แถลงข่าวผลความสำเร็จการผ่าตัดใช้รากฟันฝังกระจกตาเทียมรักษาตาบอดให้ นางดอกรัก เพชรประเสริฐ ผู้ป่วยโรคสตีเวน จอห์นสัน ซินโดรม ที่ตาบอดจากการแพ้ยาอย่างรุนแรง ซึ่งการผ่าตัดครั้งนี้ถือเป็นความสำเร็จรายแรกของประเทศไทย ที่ปลูกถ่ายเนื้อเยื่อจากบุคคลอื่นให้แก่ผู้ป่วย ซึ่งทำการผ่าตัดโดย นพ.อภิวัวัฒน์ โพธิกำจร จักษุแพทย์โรงพยาบาลราชวิถี ร่วมกันคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยามหิดล ที่ร่วมกันปรับปรุงเทคโนโลยีการแพทย์ในการรักษา ซึ่งเทคนิคนี้เป็นการผ่าตัดรางฟันฝั่งกระจกตาเทียม ปลูกถ่ายแทนกระจกตาที่เสีย ซึ่งนิยมใช้รักษาผู้ป่วยที่ตาบอดจากกระจกตาในระยะสุดท้าย หรือผู้ป่วยที่แพ้ยาสตีเวน จอห์นสัน ซินโดรม และผู้ป่วยที่ถูกน้ำกรดสาดใบหน้าและดวงตา แต่ต้องไม่มีโรคตาอย่างอื่น เช่น ต้อหิน อีกทั้งประสานตาต้องยังดีอยู่

 นพ.เรวัติ กล่าวว่า วิธีการรักษาจะนำกระจกตาเทียมมาปลูกที่รากฟัน โดยตัดรากฟันและกระดูกกรามออก จากนั้นจะนำตัวฟันออก และนำกระจกตาเทียมฝั่งลงไปตรงรากฟันที่จะใช้ ซึ่งในกรณีนี้ผู้ป่วยเลือกใช้รากฟันของบุตรชายหลังจากที่ได้ทดลองปลูกถ่ายเนื้อเยื่ออยู่ 6 เดือน และทดสอบผลกระทบจากการแพ้ยา ซึ่งพบว่าไม่มีผลข้างเคียง ทั้งนี้การที่ต้องใช้รากฟันบุตรชายเนื่องจากก่อนหน้านี้ผู้ป่วยรายนี้มีอาการแพ้ยาที่รุนแรงทำให้เยื่อบุในอวัยวะ ผิวหนัง เล็บ และฟันถูกทำลายไป ไม่ร่างกายไม่สามารถสร้างเนื้อเยื่อเหล่านี้ขึ้นมาได้

 ส่วนค่าใช้จ่ายในการปลูกถ่ายเนื้อเยื่อลักษณะนี้ในต่างประเทศมีราคาสูงถึง 400,000-600,000 บาท ขณะที่ประเทศไทยค่าใช้จ่ายเบื้องต้นอยู่ที่ 200,000 บาท ในจำนวนนี้รวมค่ากระจกตาเทียมแล้ว ทั้งนี้ผลการผ่าตัดจะทำให้ผู้ป่วยมองเห็นได้ถึง 99% แต่ยังต้องเฝ้าสังเกตอาการหลังผ่าตัดอีกอย่างน้อย 3 เดือน และผู้ป่วยยังต้องกินยากดภูมิเพื่อไม่ให้ร่างกายต่อต้านกระจกตาเทียมนี้ ซึ่งในรายนี้ถือว่าไม่น่าห่วงแม้ว่าราคายากดภูมิจะมีราคาแพงและยังต้องกินตลอดชีวิต เนื่องจากยากดภูมินี้อยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ ซึ่งเป็นสิทธิประโยชน์ในระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าที่ผู้ป่วยจะได้รับ

 นพ.เรวัติ กล่าวว่า การผ่าตัดใส่กระจกตาเทียมที่ทำจากรากฟันหลังจากนี้ผู้ป่วยต้องดูแลตนเองอย่างดี โดยเฉพาะการถนอมสายตา เช่น ไม่ดูทีวีเป็นเวลานาน ใส่แว่นกันแดดเสมอเมื่ออยู่กลางแดด และต้องมาพบแพทย์ตามคำแนะนำสม่ำเสมอ

 ด้าน นพ.อภิวัฒน์ กล่าวว่า การผ่าตัดในวิถีนี้จะทำให้กับผู้ป่วยเพียงตาข้างเดียว แม้ผู้ป่วยจะตาบอด 2 ข้าง เพราะวิถีการผ่าตัดจะทำให้ผู้ป่วยเจ็บปวดอย่างมาก เพราะแพทย์ต้องเลาะพังผืดที่เกาะรอบดวงตาออก และยังต้องใช้เวลาในการเพาะเนื้อเยื่อ รวมทั้งในการผ่าตัดต้องทำอย่างละเอียดมาก ซึ่งต้องใช้เวลาการผ่าตัดที่ยาวนาน สำหรับนางดอกรักถือเป็นผู้ป่วยที่อยู่ในการดูแลของโรงพายาบาลราชวิถีมานานกว่า 4 ปีแล้ว ทำให้มีประวัติอาการ และการรักษาโดยละเอียดจึงเอื้อต่อแพทย์ในการตัดสินใจเลือกวิธีรักษาโดยวิถี

 “เริ่มแรกแพทย์ต้องตัดเนื้อเยื่อที่กระพุ้งแก้มขนาด 3X3 ซม.ของชาย ไปปลูกถ่ายที่ตาของนางดอกรักก่อนเพื่อดูว่าร่างกายของนางดอกรักมีการต่อต้านเนื้อเยื่อของลูกชายหรือไม่ และเมื่อพบว่าเนื้อเยื่อสามารถเข้ากันได้ดี แพทย์ก็ไปทำเลือกฟันของลูกชายที่มีรากเดี่ยวหรือฟันเคี้ยว โดยตัดส่วนที่เนื้อฟันออกเหลือเฉพาะโคนรากฟันไว้ จากนั้นนำแท่งแก้วที่เป็นเลนส์ในการมองเห็นสอดลงไปในรากฟันโดยให้ตั้งฉากทิ้งไว้ประมาณ 4 เดือนเพื่อให้เนื้อเยื่อเกาะ เมื่อผ่านขั้นตอนนี้แล้ว แพทย์ก็จะผ่าตัดดวงตานางดอกรักโดยนำกระจกตาออก จากนั้นจึงนำแท่งแก้วที่ฝั่งในรากฟันมาผ่าตัดใส่ที่ดวงตาแทนกระจกตาที่ผ่าออก”

 นางดอกรัก กล่าวว่า รู้สึกดีใจที่ได้กลับมามองเห็นอีกครั้ง แม้จะมองเห็นเพียงแค่ข้างเดียว หลังจากที่อยู่ในโลกมืดมานานถึง 10 ปี จากภาวะการแพ้ยา และต้องขอบคุณทีมแพทย์โรงพยาบาลราชวิถีและกรมการแพทย์ที่ช่วยให้การรักษาตนอย่างเต็มที่มาตลอดเป็นอย่างดี ทั้งยังนำเทคนิคการแพทย์ที่ตนไม่เคยรู้จักมาก่อนมารักษาให้ ซึ่งยอมรับว่าหมอไทยก็ไม่แพ้ใครในโลก ขอชื่นชมคุณหมอที่ช่วยรักษาจนตนได้กลับมาเห็นได้อีกครั้ง ยืนยันว่าจะรักษาดวงตาดวงนี้ไว้ตลอดชีวิต เพราะกว่าจะได้มาลำบากมาก ทั้งยังต้องทนทุกข์อยู่ในโลกมืดมายาวนาน ทั้งนี้จากการทดสอบการมองเห็นของคุณหมอ ตนมองเห็นได้ชัดเจน ไม่มีปัญหา

 “วันนี้คุณหมอได้ทดสอบการมองเห็น สามารถมองได้ดี และดีใจที่สามารถมองเห็นพระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ อีกครั้ง รู้สึกปลื้มปิติ และดีใจที่ปีนี้จะได้เห็นงานเฉลิมพระชนม์พรรษา 5 ธันวาคม เพราะที่ผ่านมาได้แต่สัมผัสด้วยเสียงและใจเท่านั้น แต่ปีนี้จะขอชื่นชมพระบารมีที่ได้กลับมามองเห็น” นางดอกรัก กล่าว