
รู้เขา-ไม่สู้รู้เรา
การเป็นนักวิพากษ์วิจารณ์สังคมของสื่อมวลชนแขนงต่างๆ นั้น มักได้รับประเด็นวิพากษ์วิจารณ์กลับมาในทำนองว่า "เก่งแต่การสอดรู้เรื่องของชาวบ้าน แต่ด้อยผลงานในการจัดการเรื่องของตนเอง"
ดังคำโคลงโลกนิติ “โทษท่านผู้อื่นเพี้ยง เมล็ดงา ปองติฉินนินทา ห่อนเว้น โทษตนเท่าภูผา หนักยิ่ง ปกปิดคิดซ่อนเร้น เรื่องร้ายหายสูญ”
พัดลมมักเป่าให้คนอื่นเย็น แต่พัดลมเองก็ร้อน เตารีดมักทำให้ผ้าเรียบ โดยที่เตารีดเองก็ร้อน คนที่ทำงานในการมองคนอื่นนั้น เป็นงานที่ช่วยทำให้คนอื่นมองเห็นตัวตนของเขามากขึ้น เพื่อการแก้ไขปรับปรุงและพัฒนาชีวิต แต่ผู้เพ่งมองคนอื่น จักต้องเพ่งมองตนเองพร้อมกันไปด้วย ไม่เช่นนั้นจะเข้าทำนอง “ว่าแต่เขา อิเหนาเป็นเอง”
การวิพากษ์วิจารณ์คนอื่น เป็นเรื่องดี คนในสังคมจะต้องมีการวิพากษ์วิจารณ์ซึ่งกันละกัน หมายความว่า ต้องเป็นผู้วิพากษ์วิจารณ์คนอื่น และเป็นคนที่พร้อมรับฟังคนอื่นวิพากษ์วิจารณ์
ปัญญาชนสยามท่านหนึ่ง กล่าวไว้ว่า “กัลยาณมิตร คือผู้ที่กล้าพูดความจริง ในสิ่งที่เราไม่อยากฟัง”
ดังนั้นนักทำงานสื่อสารมวลชน ควรมีกระจกไว้ส่องตนเอง พร้อมกับการส่องดูผู้อื่น และให้ผู้อื่นส่องดู นักทำงานสื่อสารมวลชนผู้ถนัดในการนำเสนอข้อมูลข่าวสารต้องรับข้อจำกัดในความสามารถของตน ในด้านที่ด้อยกว่าผู้อื่นอีกด้วย
และไม่ควรไปอ้าขาผวาปีก แบกรับภาระในเรื่องที่ไม่ใช่เป็นความถนัดจัดเจนของตนเอง ไม่เช่นนั้น จะแบกรับภาระไปไม่รอด
เช่นว่า การทำงานด้านสื่อสารมวลชน กับการทำงานด้านธุรกิจนั้น มักไม่ใช่เส้นทางสายเดียวกัน นักสื่อสารมวลชนที่ดี อาจเป็นนักธุรกิจที่อ่อนหัดก็ได้ และก็มีให้เห็นอยู่เป็นอันมาก ดังเห็นได้จากนักสื่อสารมวลชน
บางคนมีความเก่งกาจในการทำงานสื่อ แต่ต้องพ่ายแพ้ในการบริหารธุรกิจที่ตนเองเข้าไปกำกับโดยสิ้นเชิง มิใช่ว่า เขาเป็นนักบริหารที่ไม่ดี แต่เขาไม่เหมาะกับการเป็นนักบริหาร เขาควรมีเวลามากพอในการทำงานด้านที่เขาถนัด คือ การทำงานสื่อสารมวลชน
พระพุทธเจ้ากำหนดลักษณะพิเศษของพระอรหันต์เป็นเอกลักษณ์ ในฐานะของภิกษุผู้มีความเป็นเลิศในด้านต่างๆ ถึงแปดสิบองค์อรหันต์ รวมถึงภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา ด้วยเห็นได้ว่า แม้แต่พระอรหันต์ก็ยังมีความสามารถพิเศษต่างกัน แม้จะเหมือนกัน ที่เป็นพระอรหันต์ก็ตาม
การยอมรับในข้อเด่นของผู้อื่น ย่อมช่วยให้เกิดมุทิตาจิต และปัตตานุโมทนามัย การยอมรับในข้อด้อยของตนเอง ย่อมช่วยให้เกิดความอ่อนน้อมถ่อมตน
ท่านจันทร์ www.prajan.com



