เพ็ญเดือนสิบสอง เทศกาลฉลองสายน้ำ | คมชัดลึก

 ส่วนในด้าน "คติความเชื่อ" โดยเฉพาะในแทบภูมิภาคตะวันออกของซีกโลก ผู้คนส่วนใหญ่มีความศรัทธาว่า "น้ำ" มีบุญคุณต่อชีวิตที่ในแต่ละวันทั้งใช้น้ำดื่มกินและชำระล้างถ่ายเทของเสียลงในแม่น้ำ ลำคลอง ดังนั้น แต่ละปีจึงจัดให้มีพิธีกรรมบูชาสักการะพระแม่คงคาผ่านทางกระทง ธูป เทียน  สำหรับประเทศไทยมีประวัติว่าได้ยึดถือปฏิบัติประเพณีดังกล่าวสืบสานติดต่อกันมาตั้งแต่ครั้งสุโขทัยเป็นราชธานี เพื่อขอบคุณและขอขมาในคราวเดียวกัน อีกทั้งยังเชื่อว่าจะสามารถลอยความทุกข์โศก โรคภัยไข้เจ็บฝากไปกับสายน้ำได้อีกด้วย โดยเลือกใช้ค่ำคืนที่พระจันทร์เต็มดวง หรือวันขึ้น 15 ค่ำ ในเดือน 12 (ตามปฏิทินจันทรคติของไทย) ของทุกปี และเป็นที่มาของประเพณี "ลอยกระทง" มาจนถึงทุกวันนี้

 ปัจจุบันทั้งภาครัฐและเอกชนยังคงให้ความสำคัญกับประเพณีแห่งสายน้ำอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริเวณที่ติดกับแม่น้ำ ลำคลอง จะจัดงานเฉลิมฉลองกันอย่างยิ่งใหญ่ อาทิ งานสีสันแห่งสายน้ำ มหกรรมลอยกระทง กรุงเทพมหานคร ชมขบวนเรือประดับไฟฟ้าส่องสว่าง สองฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา สัมผัสบรรยากาศงานลอยกระทงในแบบฉบับกรุงรัตนโกสินทร์ และเที่ยวชมสองฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยายามค่ำคืน งานเผาเทียนเล่นไฟ จังหวัดสุโขทัย พบกับพิธีรับรุ่งอรุณแห่งความสุข พิธีบวงสรวงบุรพกษัตริย์สุโขทัย ขบวนอัญเชิญพระประทีป กระทงพระราชทานแห่รอบเมือง การประกวดกระทงใหญ่ โคมชักโคมแขวน และการแสดงพลุ ตะไล ไฟพะเนียง ประเพณียี่เป็งของจังหวัดเชียงใหม่ ชมขบวนแห่โคมยี่เป็งที่สวยงาม การประกวดหนูน้อย-เทพียี่เป็ง นิทรรศการ “สืบสานตำนานโคมยี่เป็งล้านนา” การจัดลานโคมยี่เป็งล้านนาเทิดพระเกียรติฯ “ประทีปเบิกฟ้า ยี่เป็งล้านนาเชียงใหม่” และการแสดงแสง สี เสียง กลางลำน้ำปิง

 งานประเพณีลอยกระทงสายไหลประทีป 1,000 ดวง จังหวัดตาก ชมการแข่งขันการลอยกระทงสาย ชิงถ้วยพระราชทานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และการแข่งขันการลอยกระทงสายของชุมชนต่างๆ งานลอยกระทงกาบกล้วยที่จังหวัดสมุทรสงคราม ชมการลอยกระทงกาบกล้วยกว่า 1 แสนใบ กิจกรรมการแสดงวัฒนธรรมพื้นบ้าน การประกวดกระทงสวยงาม การประกวดนางนพมาศ และการตักบาตรพระทางน้ำ เทศกาลโคมไฟสีสันเมืองใต้ ภายในอำเภอหาดใหญ่ ชม “๙ มหัศจรรย์โคมไฟแห่งความสุข” โคมไฟน้ำแข็ง โคมไฟ 14 จังหวัด สีสันเมืองใต้ โคมไฟไทย 4 ภาค พบกับความคิดสร้างสรรค์โคมไฟ “มงคลชีวิต มงคลแห่งท้องถิ่น” โคมไฟไฮไลท์จำลองงานเทศกาลต่างๆ ของประเทศไทย และการประกวดโคมไฟร่วมสมัย ฯลฯ

 ภายในศูนย์ศิลปาชีพ บางไทร ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ก็เป็นอีกแห่งหนึ่งที่เนรมิตให้งาน "ลอยกระทงตามประทีป" ไม่ได้มีกิจกรรมเพียงแค่การประกวดกระทง หรือนางนพมาศและหนูน้อยนพมาศ เช่นงานของพื้นที่อื่นๆ แต่มีความพิเศษตรงที่ผู้ชนะการประกวดจะได้รับถ้วยพระราชทาน สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ซึ่งถือได้ว่าเป็นเวทีเพียงแห่งเดียวในประเทศ ส่วนบรรยากาศภายในงานยังได้จำลองยุค 60 หรือบรรยากาศในปี พ.ศ. 2500 ภายใต้รูปแบบ "ย้อนรำลึกถึงวันวาน" มาไว้ในงานด้วย

 ฯพณฯ องคมนตรี ธานินทร์ กรัยวิเชียร รองประธานกรรมการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ และประธานกรรมการบริหารศูนย์ศิลปาชีพ บางไทรฯ ในฐานะประธานจัดงานลอยกระทงตามประทีป ซึ่งจัดติดต่อกันมาเป็นครั้งที่ 22 กล่าวว่า งานลอยกระทงตามประทีป เป็นการสืบสานอนุรักษ์ประเพณีลอยกระทงอันเป็นสิ่งที่บ่งบอกถึงความเป็นไทยมาช้านานควบคู่กับการพัฒนา จึงเป็นเหตุผลที่เลือกจำลองบรรยากาศย้อนกลับไปในปี พ.ศ. 2500 เพราะช่วงเวลาขณะนั้นเต็มเปี่ยมไปด้วยสีสัน สดใส ร่าเริง นับว่าเป็นช่วงเวลาที่ดีที่สุด ที่อยากให้เด็กรุ่นใหม่ได้ซึมซับและเรียนรู้วัฒนธรรมวิถีชีวิตของผู้คนในสมัยนั้น ผ่านกิจกรรมการละเล่นโบราณหลากหลาย ขณะเดียวกันก็มีความบันเทิงร่วมสมัยอยู่ด้วย

 สำหรับกิจกรรมภายในงานซึ่งมี นัยนา เศรษฐบุตร กรรมการบริหาร และรองผู้อำนวยการศูนย์ศิลปาชีพ บางไทรฯ เป็นผู้ดูแล กล่าวว่า จะประกอบด้วย ตลาดนัด...วันวาน ซึ่งเป็นส่วนการจัดแสดงและจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ รวมทั้งกิจกรรมย้อนยุคต่างๆ อาทิ ของเล่นโบราณ ขนมโบราณที่หากินยาก การจำลองโรงฉายหนังในสมัยก่อน และที่ขาดไม่ได้ก็คือ ลานเพลงดังเมื่อวันวาน สำหรับผู้ชื่นชอบบทเพลงอมตะของสุนทราภรณ์ ควบคู่กับการรับประทานอาหารภายในตลาดโต้รุ่งริมน้ำ หรือจะเลือกเล่นเกมกับ "ซุ้มการละเล่นย้อนยุค"

 งานนี้ทางคณะผู้จัดงานฯ ได้อำนวยความสะดวกแก่นักท่องเที่ยว ด้วยการจัดรถรับ-ส่ง ฟรี 4 จุด ได้แก่ ศูนย์การค้าสยามพารากอน อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ศูนย์การค้าฟิวเจอร์พาร์ค รังสิต และมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ รังสิต ส่วนประชาชนภายในจังหวัดพระนครศรีอยุธยาก็มีบริการรถรับ-ส่งฟรีจากหน้าศาลากลางเช่นกัน และภายในงานยังได้จัดรถสามล้อโบราณและรถรางไว้บริการด้วย 

 สำหรับผู้ที่ยังไม่เคยผ่านประสบการณ์ช่วงเวลาที่ดีที่สุด อย่าลืมไปร่วมสัมผัสกันได้ภายในงาน "ลอยกระทงตามประทีป" ย้อนรำลึกวันวาน ที่ศูนย์ศิลปาชีพบางไทรฯ จ.พระนครศรีอยุธยา ในคืนวันที่ 2 พฤศจิกายนนี้