ล้วงคลังภาพจากความรู้สึก | คมชัดลึก

 นายสภา จรรยาชัชวาล ผู้ช่วยนักวิจัยศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) กล่าวว่า ซอฟต์แวร์ค้นหารูปภาพจากคำจำกัดเกี่ยวกับอารมณ์ความรู้สึกของผู้ค้นหา จะเพิ่มความสะดวกให้แก่ผู้ที่ต้องการค้นหาไฟล์รูปภาพที่หลากหลาย กว่าระบบค้นหาเดิมที่พิมพ์คำจำเพาะก็จะได้รูปจำเพาะออกมาเท่านั้น

 “ขณะนี้ทีมวิจัย สามารถพัฒนาความอัจฉริยะของซอฟต์แวร์ค้นหาไฟล์ภาพ จากคำจำกัดความด้านอารมณ์ได้แล้วกว่า 20% ระบบสามารถแสดงผลรูปภาพที่หลากหลายจากอารมณ์ ตามคำที่พิมพ์ลงไปในช่องค้นหาข้อมูล”

 ในระยะแรกของการพัฒนาซอฟต์แวร์ดังกล่าว ทีมงานใช้เวลาร่วม 2 เดือนเก็บตัวอย่างไฟล์รูปภาพเข้าระบบมากกว่า 1,000 ภาพ และใช้ขั้นตอนวิธีด้านการประมวลผลภาพ แยกองค์ประกอบการกระจายของสีในรูปภาพออกมา เพื่อประโยชน์ในการจัดหมวดหมู่ภาพว่าสัมพันธ์กับกลุ่มอารมณ์ใด

 ทีมวิจัยยังได้สำรวจอารมณ์จากประชากรตัวอย่าง 20-30 คนจากนักภาษาศาสตร์ และประชาชนทั่วไป เพื่อเก็บตัวอย่างการจำกัดความของสีว่า แต่ละสีที่เห็น ก่อให้เกิดอารมณ์แบบไหนได้บ้าง

 เมื่อได้องค์ประกอบของภาพและตัวอย่างการจำกัดความของสีจากกลุ่มตัวอย่างแล้ว จึงนำข้อมูลที่ได้ทั้งสองแหล่ง มาพัฒนาเป็นซอฟต์แวร์ค้นหารูปภาพขึ้น โดยจัดกลุ่มรูปภาพให้อยู่ในหมวดหมู่เดียวกัน อาศัยหลักการกระจายของสีที่สอดคล้องกับอารมณ์

 ดร.ทัศนีย์ เจริญพร รักษาการผู้อำนวยการหน่วยปฏิบัติการวิจัยพัฒนาสื่อดิจิทัล ศูนย์เนคเทค กล่าวว่า การพัฒนาซอฟต์แวร์ดังกล่าว เป็นการทำงานแบบคู่ขนานระหว่างเนคเทคกับมหาวิทยาลัยเคโอะ ประเทศญี่ปุ่น ตั้งเป้าในเวลา 1 ปีจะได้ระบบค้นหารูปภาพจากคำแสดงอารมณ์ที่แม่นยำ 100%

 ซอฟต์แวร์ดังกล่าวหากวิจัยแล้วเสร็จสามารถทำงานได้ทั้งรูปแบบออนไลน์และออฟไลน์ เหมาะเป็นทางเลือกสำหรับการค้นหารูปภาพได้สะดวกมากกว่าการสืบค้นจากคำจำกัดความ หรือคำสั่งเสียงแบบเดิมๆ ที่จะได้ภาพตรงตามต้องการน้อยกว่า

 ส่วนภาคอุตสาหกรรมสามารถประยุกต์ใช้งานได้หลากหลาย อย่างการผลิตสื่อการเรียนการสอน มัลติมีเดียดิจิทัล อุตสาหกรรมภาพยนตร์ เพลงและสารคดี โดยจะเพิ่มความสะดวกในการค้นหารูปภาพประกอบ ที่แสดงถึงอารมณ์เนื้อหาที่ต้องการถ่ายทอดไปยังผู้รับสื่อได้ดียิ่งขึ้น” ดร.ทัศนีย์ ในฐานะหัวหน้าคณะวิจัย กล่าว

 ซอฟต์แวร์ค้นหารูปภาพดังกล่าว อนาคตยังสามารถพัฒนาให้สามารถสืบค้นจากอารมณ์ ที่พิมพ์ด้วยภาษาต่างชาติได้ด้วย โดยในส่วนของซอฟต์แวร์ที่ทีมวิจัยจากญี่ปุ่นพัฒนาขึ้น ขณะนี้สามารถสืบค้นหารูปภาพได้จากอารมณ์ที่มากกว่า 10 อารมณ์ และความละเอียดมากกว่าซอฟต์แวร์ของไทย ขณะที่เนคเทคพัฒนาให้สามารถสืบค้นได้ 8 หมวดอารมณ์ในรูปแบบภาษาไทย อาทิ อารมณ์ดีใจ รัก โกรธ เศร้า สง่างาม สงบ สดชื่น และสบายใจ โดยสอดคล้องกับอารมณ์ที่เกิดในคนไทยมากที่สุด

 สิ่งที่จะพัฒนาเพิ่มต่อจากนี้ จะเป็นการสร้างหมวดหมู่อารมณ์ให้หลากหลายยิ่งกว่าเดิม โดยอาจเชิญนักจิตวิทยา นักภาษาศาสตร์และนักศิลปศาสตร์ ร่วมพัฒนาด้วย เพื่อให้ได้ซอฟต์แวร์มีความแม่นยำในการแสดงผลสูงสุด

 ด้าน ดร.วิรัช ศรเลิศล้ำวาณิช ผู้ช่วยผู้อำนวยการศูนย์เนคเทค เพิ่มเติมว่า ซอฟต์แวร์นี้เป็นตัวอย่างการนำเทคโนโลยีมาใช้งานใน โครงการคลังข้อมูลของประเทศไทย (ดิจิไท) โดยพัฒนาให้เป็นต้นแบบเทคโนโลยีอีโมชั่นสืบค้นและแสดงผลภาพจากอารมณ์ความรู้สึกของผู้ค้นหา

 “ระบบนี้หากพัฒนาแล้วเสร็จมีโอกาสที่จะต่อยอดเชิงพาณิชย์ เช่น การบริหารจัดการข้อมูลภาพในระบบค้นหาของกูเกิล ให้ผู้บริการสามารถใช้งานได้สะดวกยิ่งกว่าระบบการค้นหาเดิม” ดร.วิรัช กล่าว

กานต์ดา บุญเถื่อน