องค์การอนามัยโลกเผยพบเชื้อมาลาเรียชายแดนไทย-กัมพูชาดื้อยา | คมชัดลึก

สำนักข่าวรอยเตอร์ รายงานเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ว่า ความพยายามในการป้องกันการแพร่ระบาดของโรคมาลาเรียดูจะพบอุปสรรคครั้งสำคัญ หลังมีการพบเชื้อซูเปอร์มาลาเรียที่ดื้อยาเกือบทุกชนิดขึ้นบริเวณพรมแดนไทย-กัมพูชา โดยองค์การอนามัยโลก (ดับเบิลยูเอชโอ) แถลงว่า ถึงแม้ในปัจจุบัน สารอาร์ติมิซินิน สารสกัดที่ได้จากต้นฉิ่งเฮ่า สมุนไพรจีนชนิดหนึ่ง จะได้รับการยอมรับจากผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์ว่า เป็นยาต้านมาลาเรียที่ได้ผลดีที่สุดในขณะนี้ และมักจะถูกใช้ร่วมกับยาตัวอื่นๆ เพื่อป้องกันเชื้อมาลาเรีย แต่ล่าสุด กลับมีรายงานการพบเชื้อมาลาเรียที่สามารถทนทานสารสกัดอาร์ติมิซินินได้บริเวณพรมแดนรอยต่อระหว่างไทย-กัมพูชา

ทั้งนี้ ที่น่าเป็นห่วงคือ องค์การอนามัยโลกระบุว่า นอกจากจะดื้อสารอาร์ติมิซินินแล้ว เชื้อมาลาเรียชนิดนี้ยังสามารถทนทานต่อยาต้านมาลาเรียตัวอื่นๆ ได้ด้วย ไม่ว่าจะเป็นคลอโรควิน ซัลฟาด็อกซิน-ไพรีเมธามิน รวมถึงยาเมฟโฟลควิน ที่ถูกใช้เป็นยาต้านไวรัสมานานหลายปี ซึ่งความเสี่ยงดังกล่าวใกล้เคียงกับตอนที่มีการค้นพบ “ซูเปอร์บัก” ที่สามารถทนทานและดื้อยาปฏิชีวนะได้เลยทีเดียว

แถลงการณ์ของดับเบิลยูเอชโอระบุด้วยว่า หากยังไม่สามารถหาวิธีปราบปรามหรือหยุดยั้งซูเปอร์มาลาเรียตัวนี้ได้ ก็จะแพร่ระบาดไปยังประเทศอื่นๆ ที่มีพรมแดนติดกันอย่างรวดเร็ว ซึ่งจะส่งผลกระทบอย่างใหญ่หลวงต่อความพยายามของหลายฝ่ายในการป้องกันการแพร่ระบาดของโรคมาลาเรีย อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมา ดับเบิลยูเอชโอเป็นแกนนำในดำเนินการป้องกันการแพร่ระบาดของโรคมาลาเรีย โดยได้รับความช่วยเหลือจากเงินบริจาคมูลค่า 22.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 787 ล้านบาท) ที่ได้รับจากมูลนิธิบิล และเมลินดา เกตส์ ทำให้การแพร่ระบาดของโรคมาลาเรียลดลงอย่างมากในช่วง 50 ปีที่ผ่านมา แต่มาลาเรียก็ยังเป็นสาเหตุสำคัญที่คร่าชีวิตผู้คนทั่วโลกมากกว่า 1 ล้านคนทุกๆ ปี

แหล่งข่าวในกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยว่า จนถึงปัจจุบันยังไม่มีรายงานว่า เกิดโรคมาลาเรียระบาด หรือโรคมาลาเรียดื้อยา เกิดขึ้นในพื้นที่แนวตะเข็บชายแดนไทย-กัมพูชา หรือส่วนใดของประเทศไทย แต่ก็มีพื้นที่บางส่วนที่พบมีผู้ป่วยโรคมาลาเรียอยู่บ้างแต่ไม่ถึงขั้นระบาด

ทั้งนี้ในประเทศไทยต้นเหตุของโรคมาลาเรียเกิดจากเชื้อพลาสโมเดียม (Plasmodium) แบ่งเป็น 4 ชนิดคือ 1.พลาสโมเดียม ฟัลซิปารัม (Plasmodium falciparum) 2.พลาสโมเดียม ไวแวกซ์ (Plasmodium vivax) 3.พลาสโมเดียม มาลาริอี (Plasmodium malariae) และ 4.พลาสโมเดียม โอวาเล (Plasmodium ovale) โดยมียุงก้นปล่อง เป็นพาหะ โดยเชื้อที่รุนแรงสุดคือ พลาสโมเดียม ฟัลซิปารัม ผู้ป่วยอาจเสียชีวิตได้หากมีอาการมาลาเรียขึ้นสมอง

ขณะที่ นพ.ประวิ อ่ำพันธุ์ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ เปิดเผยว่า ขณะนี้พบผู้ป่วยอยู่ใน อ.ขุนหาญ อ.กันทรลักษ์ และอ.ภูสิงห์ ซึ่งเป็นพื้นที่ตะเข็บชายแดนไทย-กัมพูชา แต่ก็อยู่ในวงจำกัดไม่ได้ระบาดแต่อย่างใด รวมทั้งยังไม่พบว่ามีอาการดื้อยา

ส่วนที่มีกระแสข่าวว่ามาลาเรียระบาดนั้น นพ.ประวิ กล่าวว่า อาจเป็นไปได้ว่าพื้นที่ดังกล่าวมีปัญหากระทบกระทั่งกันระหว่างไทยกับประเทศเพื่อนบ้าน ซึ่งมีการส่งทหารเข้าไปรักษาเขตแดน อาจมีการเข้าไปตระเวนในพื้นที่ป่าลึกและถูกยุงกัด ทำให้มีทหารหลายนายติดเชื้อมาลาเรีย เมื่อรักษาหายแล้วก็กลับไปปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่เดิม เมื่อถูกยุงกัดจึงกลับมาป่วยด้วยโรคมาลาเรียซ้ำ จนอาจเข้าใจกันไปได้ว่าที่รักษาไม่หายเพราะมาลาเรียดื้อยา