ปากเป็นเอก เลขเป็นโท
ยญฺหิ กยิรา ตญฺหิ วเท
ยํ น กยิรา น ตํ วเท
อกโรนฺตํ ภาสมานํ
ปริชานนฺติ ปณฺฑิตา ฯ
(ขุ. ชา. ๒๗/๕๗๙)
ทำสิ่งใดได้ ค่อยควรพูดถึงสิ่งนั้น
ทำสิ่งใดไม่ได้ อย่าริอาจพูดถึงสิ่งนั้น
คนไม่ทำดีแต่พูด บัณฑิตกำหนดรู้ทัน
ทำได้ทำดียิ่ง เผยความจริงพูดมาเถิด
คนรู้จะชูเชิด ใช่แล้วชอบสิ่งที่ทำ
ทำไม่ได้ควรงด ขืนโป้ปดเขาจะขำ
พร่ำเพรื่อพูดระกำ จะระทมเพราะวาจา
ผู้รู้ท่านดูเห็น ชายนี้เป็นคนมุสา
น่าละอายเอือมระอา พูดแต่ปากยากจะทำ ฯ
คนชอบคุยโม้โอ้อวด “จอมโว” ถ้าทำได้สำเร็จตามที่ตนคุยโม้ก็ไม่เป็นไร ผู้คนอาจจะรู้สึกหมั่นไส้บ้าง แต่ก็ยอมยกนิ้วให้ “เออ มันเก่ง” จอมโววาดลวดลายได้สวย ปลอดภัย แต่ถ้าทำไม่สำเร็จรับรองหูต้องร้อนฉ่าด้วยเสียงด่าขรม ผู้คนพากันสมน้ำหน้า ไม่สมค่าราคาคุย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องใด โดยเฉพาะเรื่องการแข่งขันขับเคี่ยว อย่าเพิ่งมั่นใจ เราคิดว่าเราเก่ง แต่ก็มีคนเก่งกว่าเรา เราคิดว่าเราแกร่ง แต่ก็มีคนแกร่งกว่าเรา “เหนือฟ้ายังมีฟ้า” (เหนือกระดาษมีซาลาเปา)
สำหรับคนฉลาด หากถูกไถ่ถาม จะไม่ออกตัวรับประกันความสำเร็จล่วงหน้า เพราะรู้ว่า มันพลิกผันได้ทุกเวลา ชัยชนะเฉือนกันแค่ปลายจมูก ตกเพียงแต้มเดียวก็ร่วงเสียแล้ว จึงมักพูดว่า “ผมจะทำให้ดีที่สุด ทำสุดความสามารถ” เพราะหากไม่ประสบผลสำเร็จผู้คนก็ยังเห็นใจไม่ด่าซ้ำเติม ถึงกระนั้น แม้ประสบผลสำเร็จ การคุยโวโอ้อวดก็ไม่ใช่เรื่องดี คนอาจจะให้บทเรียนราคาคุย “แชมป์ถูกชกนอกเวที” ดูสิ ทนสนับมือได้ไหม จริงอยู่ แชมป์ได้มายาก แต่ยากยิ่งกว่านั้นคือการรักษาแชมป์ และเมื่อถึงบทอวสานจะลงอย่างไรดี ควร “ตายแบบศพสวย” ดูเหมือนคนเราไม่ตระหนักเรื่องนี้
คน “พูดดีทำไม่ได้” มากกว่าคน“ พูดดีทำได้ ”นโยบายเพ้อฝัน ดังนั้นก่อนจะพูดเรื่องอะไร ควรพิจารณาดูสักนิดว่าตนอาจสามารถหรือเปล่า ทำไม่ได้น่าอับอายขายหน้า ผู้รู้แย้มสรวลนึกสงสารอยู่ในใจ จอมโวหมดลวดลาย ตกม้าตายเสียแล้ว