“มีลูกเพื่อชาติ” แก้ยุคเกิดน้อย-อายุยืน | คมชัดลึก

 

     “มีลูกเพื่อชาติ” โปรโมชั่นใหม่เอี่ยมของรัฐบาลนายกฯบิ๊กตู่ ที่ต้องการชักชวนให้คนไทยร่วมกันปั้มลูก เพื่อแก้ปัญหาการเกิดของเด็กที่มีอัตราลดลงอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างครอบครัวไทยยุคเกิดน้อย -อายุยืน โดยรัฐบาลจะบริการวางแผนครอบครัว ฝากท้องทุกที่ ฟรีทุกสิทธิ์ ให้วิตามินเสริมเหล็กและโฟลิก ค่าคลอดลูกและการดูแลหลักคลอด เพิ่มสิทธิการลาคลอด และมาตรการภาษีอื่นๆเพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายของพ่อแม่ในการเลี้ยงดูลูกครบวงจร แบบชนิดที่ว่า มีลูกไม่ต้องเลี้ยงรัฐบาลจะช่วยดูแลตั้งแต่อุ้มท้อง จนเด็กโต

     นพ.บุญฤทธิ์ สุขรัตน์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการสำนักอนามัยการเจริญพันธุ์ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข กล่าวในงานเวที จุฬาฯ เสาวนา ครั้งที่ 5 เรื่องปฎิรูปสังคมสูงวัย สร้างเด็กเกิดใหม่ให้มีคุณภาพ ว่า หลังจากประกาศแคมเปณสาวไทยแก้มแดงมีลูกเพื่อชาติ ทำให้เกิดคำถามว่า ทำไมต้องมีลูกเพื่อชาติ ซึ่งตามโครงสร้างประชากรมีความซับซ้อนมากขึ้น คนพร้อมไม่ท้อง แต่คนท้องไม่พร้อมกลับมีจำนวนมากขึ้น แคมเปณ ดังกล่าว เป็นความสมัครใจ อยากท้องอย่างมีคุณภาพ ไม่ใช่ท้องไม่พร้อม หรือเพิ่มจำนวนท้องเด็กอย่างเดียว 

 

 

    ขณะเดียวกัน สถานการณ์ผู้สูงอายุมีสัดส่วนเพิ่มขึ้น และสัดส่วนเด็กเกิดใหม่ลดลง หากเป็นเช่นนี้ต่อไปจะส่งผลต่อการพัฒนาประเทศ ดังนั้น แคมเปญสาวไทยแก้มแดง มีลูกเพื่อชาติ จะเป็นการดำรงไว้ซึ่งเผ่าพันธุ์ไทย ให้มีการเกิดไม่ต่ำกว่า 750,000 คน เพื่อทดแทนคนตายปีละกว่า 5 แสนราย เตรียมความพร้อมเข้าสู่สังคมสูงอายุ ลดภาระพึ่งพิงวัยแรงงานต่อผู้สูงอายุ ซึ่งคาดว่าในอนาคตวัยแรงาน 1.7 คน จะต้องรับผิดชอบผู้สูงอายุ 1 คน และเพื่อให้มีแรงงานในการพัฒนาประเทศ ลดการพึ่งพาแรงงานข้ามชาติ

    “อัตราการเจริญพันธุ์ของไทยมีแนวโน้มต่ำกว่าระดับทดแทนถึง 2.1 ครอบครัวหนึ่งมีลูกไม่พอดูแลพ่อแม่ ส่งผลต่อจำนวนแรงงานในอนาคตที่ลดลง แต่สัดส่วนการพึ่งพิงของผู้สูงอายุจะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ภาครัฐจึงพยายามส่งเสริมให้ผู้สูงอายุสามารถพึ่งพาตนเองได้ มีคุณภาพชีวิตที่ดี ในส่วนของกรมอนามัยได้ขับเคลื่อนนโยบายการมีลูกเพื่อชาติ โดยต้องเป็นไปโดยความสมัครใจและมีความพร้อม โครงสร้างประชากร ไม่ใช่เฉพาะไทยที่เกิดปัญหา แต่หลายๆ ประเทศ ประชากรมีแนวโน้มแต่งงานช้ามากขึ้นเรื่อยๆ และสัดส่วนเลือกเป็นโสดมีมากขึ้น”

     ทั้งนี้ สำหรับนโยบายและยุทธศาสตร์การพัฒนาอนามัยการเจริญพันธุ์แห่งชาติ ฉบัยที่ 2( พ.ศ.2560-2569 )ว่าด้วยการส่งเสริมการเกิดและการเจริญเติบโตอย่างมีคุณภาพ โดยรัฐบาลสนับสนุนส่งเสริมการเกิดเพิ่มขึ้นด้วยความสมัครใจ เพื่อเพียงพอสำหรับทดแทนประชากร และการเกิดต้องมีการวางแผน มีความตั้งใจ และมีความพร้อมในทุกด้าน นำไปสู่การคลอดที่ปลอดภัย ทารกแรกเกิดมีสุขภาพแข็งแรง พร้อมที่เจริญเติบโตอย่างมีคุณภาพ รวมถึงมีการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ โดยสนับสนุนให้ดูแลตนเองได้ ดำรงชีวิตประจำวันได้ มีคุณภาพชีวิตที่ดี ผ่านมาตรการ การมีส่วนร่วมในสังคม ความมั่นคงและปลอดภัย สุขภาพแข็งแรง

 

 

    รศ.ดร.วิพรรณ ประจวบเหมาะ คณบดีวิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวว่าโครงสร้างประชากรจะมีการเปลี่ยนแปลงอย่างมาก โดยอีก 20 ปีข้างหน้า เราจะไม่มีแรงงานมารองรับผู้สูงอายุและเด็ก ส่งผลให้เศรษฐกิจไม่มีชีวิตชีวา เพราะขาดแรงงานที่จะทำให้เกิดการพัฒนาเติบโตทางเศรษฐกิจไทย ซึ่งประเทศไทยเข้าสังคมผู้สูงอายุตั้งแต่ ปี 2543 และเข้าไปแล้วประมาณร้อยละ 15 ปัญหาที่เกิดขึ้นในบริบทสังคมไทย แตกต่างจากในต่างประเทศ นั่นคื ผู้สูงอายุของไทยแก่ก่อนรวย เข้าสู่สังคมสูงวัยก่อนที่ประเทศเข้าสู่ประเทศพัฒนา

     “นโยบายดังกล่าวจะเกิดขึ้นจริงได้ ต้องบูรณาการทุกภาคส่วนเข้ามาเกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็นการปฎิรูปครอบครัว บทบาทชายหญิง บริบทสังคมให้น่าอยู่ เพราะผู้หญิงไทยมีลูกหากเขามีคู่คิด คู่สร้าง ร่วมทางชีวิต บทบาททางเพศต้องเปลี่ยนแปลงไป ผู้ชายต้องเข้ามาช่วยดูแลด้วย ซึ่งเวลาพูดให้ผู้หญิงมีลูกอาจจะง่าย แต่การส่งเสริมการเกิดในวันนี้ กว่าเด็กจะออกมาทำงานได้ ต้องอาศัย อีก 15 ปี

     ดังนั้น ต้องมองด้วยว่า ทำอย่างไรให้คนวัยแรงงานทั้งหญิงและชายแบกภาระ ดูแลเกื้อหนุนเด็กนอกเหนือไปจากการดูแลผู้สูงอายุ และถ่วงดุลให้ดีระหว่างปริมาณและคุณภาพ ส่งเสริมการเกิดทุกรายให้มีคุณภาพ ขณะเดียวกัน ต้องปฎิรูปการศึกษาในการวางแผนและรากฐานชีวิต ให้เป็น วางแผนชีวิตครอบครัว รวมถึงการเรียนเพศศึกษาต้องเป็นเรียนเรื่องครอบครัวศึกษา การศึกษาต้องทำให้คนคิดเป็น วางแผนชีวิตเป็น”

     เด็กไทยเกิดน้อย... แถมด้อยคุณภาพ ,คนท้องไม่พร้อม.. คนพร้อมไม่ท้อง ภาวะการเกิดลดต่ำลงอย่างต่อเนื่อง ล้วนทำให้เกิดการเสียสมดุลในโครงสร้างทางอายุของประเทศชาติ และเกิดคลื่นลูกใหญ่กำลังเคลื่อนเข้าสู่วัยแรงงาน ในอีก 10-20 ประเทศไทยจะขาดแคลนวัยแรงงาน

 

 

     รศ.ดร.วิพรรณ กล่าวต่อไปว่า ทางเลือกการเพิ่มประชากรวัยแรงงาน สามารถทำได้โดยทดแทนด้วยแรงงานจากประเทศเพื่อนบ้าน หรือย้ายฐานการผลิตไปประเทศเพื่อนบ้าน แต่ทางเลือกดังกล่าว อาจดำเนินการเป็นนโยบายระยะสั้นเท่านั้น เพราะในอีก 20 ปี ข้างหน้า ประเทศต่างๆ ในอาเซียนก้าวสู่สังคมสูงวัยตามประเทศไทย

     โดยตอนนี้ประเทศในอาเซียน ที่ก้าวสู่สังคมผู้สูงอายุ ได้แก่ สิงคโปร์ ไทย และเวียดนาม นอกจากนั้น ต้องส่งเสริมการทำงานของผู้สูงอายุ และเพิ่มอัตราการเกิดอย่างมีคุณภาพควบคู่ไปกับการเพิ่มคุณภาพของประชากร โดยเฉพาะการปฏิรูปการศึกษาที่ต้องเน้นสร้างคนให้คิดเป็นและวางแผนชีวิตเป็นในการดำรงชีวิตอย่างมีคุณภาพจนถึงวัยผู้สูงอายุ

    รศ.ดร.วาสนา อิ่มเอม ผู้ช่วยผู้แทนกองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติประจำประเทศไทย (UNFPA) กล่าวว่าคุณลักษณะของประชากรไทยที่ควรพิจารณาเมื่อกำหนดนโยบายการเกิด ต้องมองถึงคือการเป็นประเทศที่มี รายได้ปานกลางระดับสูงของประเทศที่กำลังพัฒนาอยู่ เรามีคนท้องไม่พร้อม การสมรส/อยู่กินก่อนอายุ 20 ปีสูง รวมถึงมีความเหลื่อมล้ำและระดับการพัฒนาที่แตกต่างกันมากระหว่างเมืองหลวงและพื้นที่อื่น  

     ดังนั้น การสร้างแรงจูงใจให้ผู้คนมีลูกเพิ่มจะไม่ได้ผลหากไม่ได้เกิดจากการสร้างทางเลือกและสภาพที่เอื้อเฟื้อให้บุคคลสามารถตัดสินใจเรื่องการมีครอบครัวและมีบุตร ต่อยอดการพัฒนาแนวคิดจากการส่งเสริมการเกิดที่มีคุณภาพเป็นการสร้างสมดุลย์ระหว่างการทำงานและความเท่าเทียมของบทบาทหญิงชายในครอบครัว โดยมุ่งหวังผลสัมฤทธิ์จากการมีคุณภาพชีวิตโดยรวมที่ดีขึ้นไม่ใช่มุ่งหวังให้มีการเกิดเพิ่มขึ้น รวมถึงส่งเสริมสุขภาพสวัสดิการรักษาพยาบาลของประชากรทุกช่วงวัย

 

 

     ปิดท้ายด้วย ดร.นพ.สรภพ เกียรติพงษ์สาร คณะแพทยศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวว่าสิ่งที่ควรทำเพื่อให้โครงการส่งเสริมสาวไทยแก้มแดง มีลูกเพื่อชาติ เกิดขึ้นในทางปฎิบัตินั้น ต้องทำให้คนไทยเข้าใจบริบทการตัดสินใจว่าจะท้องหรือไม่ท้อง และเข้าใจคำว่าพร้อม ซึ่งความพร้อมของแต่ละครอบครัวไม่เหมือนกัน ให้ความรู้ขั้นพื้นฐานในการมีลูก การเตรียมพร้อมก่อนมีลูก หลังมีลูก ต้องเข้าใจทางเลือกการมีครอบครัว มีลูก ไม่มีดีอย่างไร ภาวะความเสี่ยง การคุ้มค่า และต้องทำให้ทุกครอบครัวรู้ว่าตัวเองพร้อมมีลูก หรือไม่พร้อมมีลูก โดยเฉพาะคนที่มองว่าใกล้พร้อมมีลูก ภาครัฐหรือเอกชน ต้องมีมาตรการ เพื่อทำลายกำแพงของคนกลุ่มนี้ให้มีความพร้อมในการมีลูกจริงๆ

     จุดประกาย“สาวไทยแก้มแดง มีลูกเพื่อชาติ” ได้จริง ต้องมีการส่งเสริมสายใยครอบครัว ให้ความสำคัญกับครอบครัวที่มีความต้องการเฉพาะ สร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อให้คนมีครอบครัว และมีลูกโดยความสมัครใจ เพื่อทำให้เด็กที่เกิดมามีคุณภาพ มากกว่าเป็นเรื่องของสิทธิและหน้าที่ของพลเมือง

 

0 ชุลีพร อร่ามเนตร 0