
เจลล้างมือกันหวัดใหญ่ 2009
ท่ามกลางกระแสที่คนไทยกำลังตื่นตัวโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009 ทำให้ผู้คนจำนวนไม่น้อยสรรหาวิธีป้องกันในรูปแบบต่างๆ ทั้งใช้ผ้าปิดจมูก ใช้เจลล้างมือ จุดนี้เป็นจุดประกายที่ทำให้นายอำเภอป้ายแดงนักพัฒนาแห่ง อ.ซำสูง มีความคิดให้กลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปสมุนไ
อุไร โคตรเพชร ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปสมุนไพรบ้านเพชร เล่าถึงที่มาก่อนจะมาแปรรูปทำผลิตภัณฑ์เจลล้างมือป้องกันโรคไข้หวัดไหญ่ 2009 หรือป้องโรคทั่วไปว่า เดิมทีเคยตั้งชมรมสมุนไพรขึ้นมาก่อนในปี 2548 เพื่อปลูกสมุนไพรมาแปรรูปเป็นลูกประคบ ยาหม่อง น้ำมันหอมสมุนไพร พร้อมกับเปิดศูนย์เรียนรู้ด้านสมุนไพรด้วย ตอนหลังได้รับการแนะนำจากเจ้าหน้าที่อำเภอให้รวมกลุ่มจดทะเบียนตั้งเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปสมุนไพรบ้านเพชร จึงขอจดทะเบียนในปี 2550 มีสมาชิกกว่า 20 คน ทำการผลิตแชมพู ครีมอาบน้ำ สบู่อาบน้ำ น้ำยาล้างจาน และยาดมแผนโบราณ จากสมุนไพรชนิดต่างๆ พอดีในช่วงที่ผ่านมากระแสการตื่นตัวเกี่ยวกับไข้หวัดใหญ่ 2009 ทางนายอำเภอซำสูงจึงมองว่า กลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปสมุนไพรบ้านเพชรมีศักยภาพในการผลิตแชมพู ครีมอาบน้ำ สบู่อาบน้ำ และน้ำยาล้างจานอยู่แล้ว น่าจะผลิตเจลล้างมือป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ 2009 และป้องกันโรคทั่วไปสูตรสมุนไพรได้
จากนั้นนายอำเภอซำสูงจึงนำสมาชิกกลุ่มไปปรึกษาหารือกับคณะเภสัชกรของโรงพยาบาลซำสูง เพื่อหาแนวทางและวิธีในการผลิตเจลล้างมือป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ 2009 ซึ่งได้รับการยืนยันจากคณะเภสัชกรว่า สามารถผลิตได้ โดยคณะเภสัชกรของโรงพยาบาลซำสูงจะเป็นผู้ควบคุมคุณภาพให้ ส่วนนายอำเภอจะเป็นผู้ที่ทำหน้าที่หาตลาดให้ เบื้องต้นเน้นตลาดในกลุ่มองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) เทศบาล สถานการศึกษา รวมโรงพยาบาลภายใน อ.ซำสูง นั่นเอง
ในที่สุดกระบวนการผลิตก็เริ่มขึ้นเมื่อ 2 เดือนที่แล้ว โดยคณะเภสัชกรโรงพยาบาลซำสูงจะเป็นผู้ลงทุนและจัดหาสารเคมีที่เป็นส่วนผสมให้ก่อน พอกลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปสมุนไพรบ้านเพชรสามารถผลิตและจำหน่ายได้แล้วก็หักต้นทุนคืนให้ ส่วนกำไรให้กลุ่มนำไปเป็นทุนหมุนเวียต่อ ปรากฏว่า หลังจากผลิตและได้คุณภาพตามที่คณะเภสัชฯ กำหนดได้แล้วให้ อบต.ได้ลองใช้ดูปรากฏว่าได้รับความสนใจได้ระดับหนึ่ง
"พอผลิตชุดทดลองให้ อบต.ใช้ดู อีกไม่กี่วันมีใบสั่งซื้อชุดแรกจาก อบต. เป็นขนาด 250 ซีซี จำนวน 40 ขวด จากนั้นมีออเดอร์จากสถานศึกษา เทศบาล โรงพยาบาล เดือนแรกขายได้ถึงหลักหมื่นบาท พอเข้าเดือนต่อมามีออเดอร์เข้ามาเป็นเป็นหลักหมื่นเช่นกัน เบื้องต้นผลิตตามออเดอร์ไปก่อน ต่อไปจะกระจายจุดจำหน่ายตามร้านขายสินค้าโอท็อปทั้งใน อ.ซำสูง และอำเภอรอบนอก รวมถึงในตัวเมืองขอนแก่นด้วย หากสถานการณ์โรคไข้หวัดใหญ่ 2009 ยังไม่ดีขึ้น แนวโน้มการตลาดเริ่มดีขึ้นแน่นอน แต่น่าเสียดายในช่วงนี้ไม่มีโอกาสได้ออกงานแสดงสินค้า หากได้ออกบูธจะทำให้คนรู้จักสินค้ามากขึ้น" อุไร กล่าว
การผลิตเจลล้างมือป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ 2009 และป้องกันโรคทั่วไป ปัจจุบันมีการผลิต 3 ขนาด คือ เล็กสุดขนาด 60 มล. ขายส่งในราคาขวดละ 60 บาท ขนาด 250 มล. ขายส่งในราคา 75 บาท และใหญ่สุดขนาด 450 มล.ขายส่งในราคา 120 บาท
ด้าน ไกรสร กองฉลาด นายอำเภอซำสูง บอกว่า เดิมกลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปสมุนไพรบ้านเพชร ทำการแปรรูปสมุนไพรอยู่แล้ว แต่ปัญหาหลักของกลุ่มคือ แปรรูปผลิตภัณฑ์ได้ แต่การตลาดไม่ค่อยเก่ง เพราะไม่มีผู้นำนั่นเอง หลังจากมาเป็นนายอำเภอเมื่อวันที่ 28 กันยายน 2550 สิ่งแรกที่เข้าไปช่วยกลุ่มนี้คือ หาตลาด โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์เจลล้างมือป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ 2009 และโรคทั่วไป ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ล่าสุดของกลุ่ม จึงนำตัวอย่างผลิตภัณฑ์เข้าเสนอในที่ประชุมระดับหัวหน้าส่วนราชการ ทั้งระดับอำเภอ ระดับจังหวัด อย่างน้อยเพื่อเจาะตลาดในกลุ่มหน่วยราชการก่อน เพราะเป็นผลิตภัณฑ์ที่เภสัชกรโรงพยาบาลซำสูงควบในเรื่องคุณภาพ ราคาถูกกว่าเจลในท้องตลาด ที่สำคัญได้ช่วยชาวบ้านด้วย
ก็นับเป็นอีกผลิตภัณฑ์ที่น่าสนใจ ซึ่งนอกจากจะเป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้คุณภาพที่ควบคุมโดยเภสัชกร และราคาก็ถูกแล้ว ยังเป็นการช่วยกลุ่มวิสาหกิจชุมชนอีกด้วย
เรียนรู้ทำเจลล้างมือกันหวัดใหญ่
ส่วนผสม
1.น้ำบริสุทธิ์
2.คาร์โบพอล 940 (ให้เกิดเจล)
3.เอทิลแอลกอฮอล์ 70% (ฆ่าเชื้อโรค)
4.ไตรโคซาน (ต่อต้านเชื้อแบคทีเรีย)
5 ไตรเอทาโนลามีน (สารละลายให้ปรับค่าพีเอช)
6.สมุนไพรแต่งกลิ่นหรือหัวเชื้อน้ำหอม
วิธีผสม
เตรียมอุปกรณ์ ถัง หรือหม้อสเตนเลส หรือพลาสติกก็ได้ เป็นภาชนะรองรับ จากเทน้ำบริสุทธิ์ 2 ลิตร ผสมเอทิลแอลกอฮอล์ 70% เพื่อฆ่าเชื้อประมาณ 1,500 ซีซี แล้วค่อยๆ โปรยคาร์โบพอล 940 ราว 5 กรัม กวนให้กระจายตัวราว 30 นาที หรือใช้เครื่องกวนก็ได้ เพื่อให้เกิดเจล
ขั้นตอนต่อมาใส่ไตรโคซานอีก 3 กรัม ก่อนใส่ไตรเอทาโนลามีน ปรับค่าพีเอช (pH) อีก 100-150 มิลลิกรัม กลิ่นสมุนไพร อาทิ มะนาว 150 มล. หรือใส่กลิ่นหัวเชื้อน้ำหอมลาเวนเดอร์ก็ได้ คนให้เข้ากันก็จะได้เจลแอลกอฮอล์มาบรรจุขวด หากขวดใหญ่ขนาด 450 มล. จะได้ ราว 6-7 ขวด



