บำรุงร่างกายอย่างไร 7 | คมชัดลึก

อวัยวะที่เราต้องดูแลที่จะกล่าวต่อไป คือ หัวใจ

หัวใจเป็นอวัยวะสำคัญของร่างกาย เป็นแกนกลางของชีวิต เป็นเครื่องปั่นไฟ เป็นแบตเตอรี่ที่คอยส่งประจุไฟฟ้ากำกับการเต้นของหัวใจให้มีจังหวะอย่างสม่ำเสมอ ไม่เร็วเกินไปและไม่ช้าจนเกินไป หัวใจเต้นตั้งแต่เราเริ่มมีชีวิตขึ้นในครรภ์มารดา เต้นตราบชีวิตเรายังอยู่ จะหยุดก็ต่อเมื่อเราสิ้นลมหายใจ หัวใจสำคัญเช่นนี้ เราจึงต้องถนอมรักและดูแล คอยชาร์จแบตให้กับหัวใจอยู่เป็นประจำ

หัวใจยังเป็นเครื่องปั๊ม ที่ช่วยปั๊มเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆของร่างกาย การที่จะสามารถปั๊มเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ร่างกาย หนึ่ง หัวใจต้องมีแรงปั๊ม ที่แผนจีนเรียกว่าต้องมีชี่ของหัวใจที่เต็มเปี่ยม สอง ต้องมีเส้นทางเดินของเลือดซึ่งก็คือหลอดเลือด เพื่อเป็นเส้นทางให้เลือดไหลไปสู่เป้าหมายได้ ทั้งนี้หลอดเลือดต้องนุ่มนิ่ม ยืดหยุ่น ภายในลื่นไม่ขรุขระ เลือดจึงไหลเวียนดี ถ้าภายในหลอดเลือดแข็งเปราะความยืดหยุ่นลดลง ขรุขระไม่ลื่นใส เลือดเดินติดขัด จะเกิดลิ่มเลือดง่าย

หัวใจจะปั๊มได้ ยังต้องมีเลือด เลือดต้องมีความเข้มข้นที่พอเหมาะ ซึ่งต้องอาศัยยินหยางในหัวใจที่สมดุลมาเกี่ยวข้อง หยางให้ความอบอุ่น ให้เลือดไม่ต้องหนืดข้น ยินช่วยให้เลือดไม่เหลวจนเกินไป เป็นต้น

หัวใจ เป็นอวัยวะที่รู้สึกไวเกี่ยวกับเลือดมาก หากเลือดไปเลี้ยงไม่พอ ไม่ว่าจะจากเลือดจาง เลือดหนืดคั่ง เสมหะอุดกั้นทางเดินเลือด จะแสดงอาการเจ็บปวด เจ็บแน่น หัวใจเต้นเร็ว เต้นผิดจังหวะจะเกิดขึ้นทันที มากน้อยตามความหนักเบาของสาเหตุ

ถ้าหลอดเลือดแข็ง ทางเดินเลือดเล็กลง หรือมีตะกรันในหลอดเลือดมากไม่ว่าจะมาจากไขมันหรือมาจากเกร็ดเลือดรวมตัว จากการทำงานที่เหนื่อยล้า พักผ่อนน้อย ทำให้เลือดคั่ง ล้วนทำให้เลือดไหลไปเลี้ยงหัวใจไม่พอ เกิดอาการโรคหัวใจต่างๆ นานาเกิดขึ้น

การถนอมรักและดูแลหัวใจที่สำคัญอันดับแรกคือ ป้องกันเลือดหนืด ปรมาจารย์แต่โบราณจีนได้ย้ำนักย้ำหนาว่า ไม่ว่าโรคหัวใจชนิดไหน ล้วนมีเลือดหนืดเป็นพื้นฐานของกลไกการเกิดโรค การใช้ยากระจายเลือดสลายคั่ง เพื่อให้เลือดไม่หนืด เดินสะดวก ไปพร้อมกับยาโรคหัวใจชนิดอื่นๆ จึงเป็นหลักการพื้นฐานของการดูแลรักษาหัวใจ

จะรู้ได้อย่างไรว่าเลือดเราหนืดหรือเปล่า ให้ดูที่ใต้ลิ้น กระดกลิ้น ให้ปลายลิ้นแตะเพดานปาก ที่ใต้ลิ้นจะเห็นเส้นเลือดดำ 2 เส้นเดินขนานกัน ถ้าทั้งยาว ทั้งใหญ่ ทั้งดำ แสดงว่ามีเลือดคั่ง ยิ่งถ้ามีสีดำเป่ง คดไปงอมายิ่งแสดงว่าเลือดคั่งมาก หากไม่ใช้ยากระจายเลือด ไม่ช้าไม่นาน เส้นเลือดสมอง หรือเส้นเลือดหัวใจจะเกิดปัญหาแน่ การกระจายเลือดสลายคั่งจึงเท่ากับเป็นการขับพิษหัวใจที่ดีอย่างหนึ่ง

กระจายเลือดด้วยการดื่มชา เห็นหูหนูดำ+ขิง+พุทราจีน ที่ผู้เขียนเคยกล่าวไว้ในข้อเขียน เล่ม "สมดุลด้วยแพทย์แผนจีน” ตั้งแต่ปี 50 ยังสามารถใช้ได้ดี

พร้อมๆ กับการขับพิษให้หัวใจ ยังควรบำรุงหัวใจ บำรุงชี่หัวใจเพื่อให้มีแรงในการปั๊มเลือด และให้ความสมดุลระหว่างยินหยางของหัวใจ ยาจีนจึงมีตำรับ บำรุงชี่-ยิน-หยางหัวใจให้เราได้นำมาใช้ เพราะบางครั้ง มีอาการหัวใจเต้นเร็ว เต้นผิดจังหวะ ใจสั่น เวียนศีรษะ แต่พอไปตรวจไม่พบความผิดปกติอะไร ทำให้กังวลทั้งผู้ป่วย ทั้งหมอไม่รู้จะให้ยาอะไร ในการแพทย์จีนจะสอนว่า นี่คือความเสื่อม ทำให้ชี่ ยินหยางหัวใจขาดความสมดุล ยังไม่ใช่โรคหัวใจที่รุนแรงถึงขั้นเอาชีวิต หากได้เพิ่มพลังชี่หัวใจ ปรับสมดุลยินหยางหัวใจ อาการเหล่านั้นจะค่อยๆทุเลาลง แต่ถ้าไม่ดูแลให้ถูกต้อง นานไปจะก้าวเข้าสู่การเป็นโรคหัวใจแน่นอน

ไม่เพียงเท่านั้น ความชื้นในร่างกาย ยังทำให้เกิดโรคหัวใจได้ ในแผนจีน การที่มีไขมันในเลือดสูงมาจากมีความชื้นในร่างกาย ความชื้นเป็นพิษภัยยิน ที่ก่อกวนให้ มีความอึดอัดแน่น คนที่มีอาการเจ็บแน่นหน้าอก มีเสมหะ ชอบมีลมอันขึ้น พอได้เรอ อาการเจ็บแน่นหน้าอกก็จะลดลง ยาจีนจึงมีตำรับที่ช่วยให้คลายแน่นหน้าอก ขับระบายความชื้น ซึ่งแพทย์จีนเองต้องวินิจฉัยจำแนกให้ได้ว่า อาการหัวใจมีปัญหานั้น เกิดจากชี่หัวใจไม่พอ หรือยินหยางหัวใจไม่พอ หรือความชื้นอุดกั้นหัวใจ หรือเกิดจากเลือดน้อยเลือดพร่อง หรือมีทั้งหมด จากนั้นจึงเลือกใช้ยาที่เหมาะกับอาการในช่วงนั้นๆ