นำร่องศูนย์เรียนรู้"บ้านใสสด" "พัฒนาที่ดิน"ตามแนวพอเพียง | คมชัดลึก

 "ตำบลดินอุดมนั้นมูลสัตว์หายากมาก จะใช้แต่ละทีต้องสั่งซื้อมาจากที่อื่น ยิ่งเงินทุนไม่มีก็ยิ่งลำบากก็เลยชวนสามีใช้รถซาเล้ง (รถพ่วงข้าง) ออกหาเก็บมูลสัตว์ในหมู่บ้าน เก็บเศษพืชผักที่ทิ้งตามถังขยะในตลาดบ้างเพื่อนำมาทำน้ำปุ๋ยหมักชีวภาพ จนคนในละแวกนั้นหาว่าฉันบ้า แต่ฉันก็ไม่สนใจหรอก" จันทร์นิภาย้อนอดีตอันขมขื่นให้ฟัง

 บนเนื้อที่ 27 ไร่เศษที่เธอพัฒนางานการเกษตรผสมผสาน ตามแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงนั้น แบ่งพื้นที่ออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ ส่วนที่ 1 ปลูกยางพารา ส่วนที่ 2 ปลูกปาล์มน้ำมัน ใช้เป็นที่อยู่อาศัยและแหล่งน้ำ ส่วนที่ 3 ปลูกยางพาราสลับด้วยสละ สำหรับแหล่งน้ำประจำไร่นอกเขตชลประทานจำนวน 3 แห่ง ได้รับการสนับสนุนจากสถานีพัฒนาที่ดินกระบี่ กรมพัฒนาที่ดิน เมื่อปี 2547 และได้ใช้ประโยชน์ในด้านการเกษตร การเลี้ยงปลาและอุปโภคในช่วงหน้าแล้งได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้หน่วยพัฒนาที่ดินลำทับได้สร้างศาลาเรียนรู้ให้ 1 หลัง พร้อมระบบไฟฟ้า น้ำประปาและโรงผลิตปุ๋ยน้ำหมักชีวภาพขนาด 5X12 อีก 1 โรงด้วย

 หมอดินอาสาระบุอีกว่า สำหรับเชื้อจุลินทรีย์ที่จะนำมาย่อยวัสดุนั้นผลิตเองตามที่ได้รับการอบรมมา โดยใช้ผ้าขาวห่อข้าวสุกแล้วชุบน้ำไปตั้งไว้ใกล้ๆ กับกอไผ่ประมาณ 2 วันจะเกิดเส้นใยสีขาวจึงนำมาใช้ได้ หลังจากที่ตัวเองทำจนประสบความสำเร็จในการทำเชื้อจุลินทรีย์เอง จึงได้ตั้งกลุ่มเกษตรกรใช้สารอินทรีย์เพื่อทดแทนสารเคมีทางการเกษตร ซึ่งปัจจุบันมีสมาชิกในเครือข่ายประมาณ 70 คนร่วมกันผลิตปุ๋ยน้ำหมักชีวภาพและสารป้องกันแมลงศัตรูพืชอย่างต่อเนื่อง บางรายก็นำตัวเร่งไปผลิตเอง

 "ตอนนี้ได้ขยายผลเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ในส่วนที่ผลิตได้ไปใช้กับปาล์มน้ำมัน ยางพารา และพืชผัก ซึ่งสถานีพัฒนาที่ดินกระบี่ได้เลือกสวนของฉันเป็นศูนย์เรียนรู้นำร่องงานพัฒนาที่ดินของจังหวัด เพื่อให้ผู้สนใจได้เข้ามาศึกษาเรียนรู้ ขณะนี้ก็มีทุกวัน วันละ 2-3 คณะ"

 ปัจจุบันศูนย์เรียนรู้งานพัฒนาที่ดินของเธอแบ่งออกเป็น 7 จุดเรียนรู้ ได้แก่ 1.จุดเรียนรู้การปลูกแฝกเพื่อรักษาสภาพแวดล้อมรอบแปลงผักหวานบ้านและรอบไม้ผล 2.จุดเรียนรู้ปลูกหญ้าแฝกเพื่ออนุรักษ์ดินและน้ำบริเวณรอบขอบสระและร่องน้ำในสวนปาล์ม 3.จุดเรียนรู้การปลูกพืชผักผสมผสานจำพวกผัก ฟัก แฟง ถั่วฝักขาว บวบ ฯลฯ 4.จุดเรียนรู้การเลี้ยงปลาพื้นบ้าน เช่น ปลาขี้ขม ปลากระทิง ปลาดุกนา ฯลฯ โดยใช้อาหารผสมพด.2 และบำบัดน้ำในบ่อโดยใช้พด.6

 5.จุดเรียนรู้การผลิตปุ๋ยอินทรีย์(ปุ๋ยหมัก) โดยใช้ทะลายปาล์มซูเปอร์พด.1 (ผลิตปุ๋ยน้ำหมักชีวภาพ) ซูเปอร์พด.2 6.จุดเรียนรู้การปลูกพืชสมุนไพรเพื่อเป็นวัสดุในการผลิตสารป้องกันศัตรูพืช และ 7.จัดเรียนรู้หมูหลุมเพื่อผลิตปุ๋ยหมัก โดยใช้แกลบข้าวเป็นวัตถุดิบในการผลิต นอกจากนี้ยังเป็นศูนย์รวมผลิตภัณฑ์ของกรมพัฒนาที่ดินเพื่อนำไปแจกจ่ายให้แก่เกษตรกรที่สนใจในพื้นที่อีกด้วย

 ศูนย์เรียนรู้เกษตรผสมผสานของหมอดินอาสา "จันทร์นิภา หวานสนิท" แห่งบ้านใสสด นับเป็นอีกก้าวของงานพัฒนาที่ดินระบบอินทรีย์ตามแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงที่กรมพัฒนาที่ดินใช้เป็นโครงการนำร่อง ก่อนขยายผลสู่พื้นที่อื่นต่อไป

"สุรัตน์ อัตตะ"