การออกแบบชุมชนพอเพียงต้นแบบ | คมชัดลึก

 

         แรงบันดาลใจอย่างหนึ่งที่มีพลังและความศรัทธามากๆ คือ แรงบันดาลใจจากในหลวง รัชกาลที่ 9 ที่พระองค์ทรงวางแบบแผนจากโครงการพระราชดำริต่างๆ ที่มีมากมาย โดยจุดที่เป็นสาระสำคัญ คือ พ่อทำเพื่อประชาชนของพระองค์เพื่อความเป็นอยู่ที่ดีมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

         การสะท้อนโครงการพระราชดำริสู่การปฏิบัติจริงเชิงประจักษ์ถือเป็นสาระสำคัญมากๆ โดยเฉพาะการออกแบบชุมชนให้มั่นคงแข็งแรง ออกแบบชุมชนให้แข็งแกร่งด้วย บริบท การเชื่อมโยง เกี่ยวข้อง เกี่ยวเนื่องกันของทุกพื้นที่ ซึ่งการออกแบบสามารถช่วยส่งเสริมให้พื้นที่ และการกำหนดแนวทางให้เกิดเอกภาพได้ การออกแบบที่ดีทำให้ผู้อยู่มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้มาก การก่อสร้างอาคาร สถาปัตยกรรม ที่มีความสัมพันธ์กัน

         เริ่มต้นจากการออกแบบโปรแกรม ชุมชนต้นแบบ มีการวิจัยรีเสิร์ช เพื่อหาอัตลักษณ์ชุมชนแล้วนำมาต่อยอด อาจทำเป็นโครงการวิจัยก่อนให้ตกผลึกแล้วนำมาขยายความเป็นการออกแบบ ตั้งแต่กิจกรรมชุมชนไปจนถึง สถาปัตยกรรม ภูมิสถาปัตยกรรม การออกแบบภายใน ที่รองรับกับชุมชนนั้น

         โดยชุมชนต้นแบบอาจมาจากการรวมกลุ่มกันของสหกรณ์ หรือหมู่บ้าน หรือนักธุรกิจชุมชน ที่มีอุดมการณ์ โดยนำหลักคิดที่ยั่งยืน เช่น

-โครงการชุมชนต้นแบบพัฒนาผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร
-โครงการชุมชนต้นแบบ สำหรับผู้สูงอายุ
-โครงการชุมชนต้นแบบ เพื่อการรักษาชีวิตที่ยั่งยืน
-โครงการชุมชนต้นแบบการพัฒนาผลิตภัณฑ์ประจำท้องถิ่น เป็นต้น

         โดยประกอบด้วยแนวทาง เช่น การออกแบบที่มีแหล่งผลิตพลังงานขนาดย่อม การออกแบบวางแผนแหล่งผลิตอาหาร และที่เก็บน้ำประจำชุมชน มี ศูนย์การเรียนรู้ ศูนย์สุขภาพหรือพยาบาล ที่พักอาศัย ที่แสดงสินค้าที่จำหน่ายสินค้าแปรรูปจากชุมชนด้วยความคิดสร้างสรรค์ใหม่ ศูนย์บริการที่พักค้างแรม ศูนย์ประชุม สวนสาธารณะ เป็นต้น โดยอาจย่อขนาดให้เล็กลงในแต่ละพื้นที่ตามความเหมาะสมของแต่ละชุมชน แล้วร้อยเรียงให้เป็นหนึ่งเดียว ออกแบบให้มีแลนด์มาร์ค มีการกำหนดกฎระเบียบนิติบุคคลในการอยู่ การกำหนดให้กลมกลืนไปด้วยกันได้ มีพื้นที่สร้างสรรค์และกิจกรรมร่วมกัน ครบถ้วน 360 องศา

         การออกแบบสามารถเป็นส่วนสำคัญในความเป็นเอกภาพของชุมชน ที่มีทั้งกายภาพที่ดีและกิจกรรมส่งเสริมจิตใจที่ดี โดยน้อมนำสาระเนื้อหาจากโครงการพระราชดำริมาแปรรูปสู่ ความจริง อาจมีนโยบายด้านความรักสามัคคีอยู่ในธีมที่ซ่อนอยู่ในโปรแกรมและการออกแบบพื้นที่ที่สำคัญ การมีส่วนร่วมของชุมชนคือหลักสาระสำคัญในการออกแบบที่เริ่มต้นจากการค้นคว้าหาข้อมูล ซักถาม ความต้องการประเด็นสาระชุมชนจากรากสู่ยอด นั่นเอง