
ตาม "หมอดิน" ไปดูชุมชนต้นแบบ
มีนักวิชาการท่านหนึ่งเคยกล่าวไว้ว่า ดินคือหัวใจหลักของภาคเกษตร ผลผลิตจะดีไม่ดีอยู่ที่คุณภาพดิน ปลายสัปดาห์ที่ผ่านมา ผมมีโอกาสร่วมทริปไปกับคณะสื่อมวลชนสัญจรของกรมพัฒนาที่ดิน นำโดยท่านอธิบดี "บัณฑิต ตันศิริ" เพื่อดูงานพัฒนาที่ดินในพื้นที่ จ.กระบี่ ในหลายจุ
จุดแรกที่ไปเป็นศูนย์เรียนรู้การพัฒนาที่ดินตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงของคุณจันทร์นิภา หวานสนิท หมอดินอาสาคนเก่ง ที่บ้านใสสด หมู่ 7 ต.ดินอุดม อ.ลำทับ จ.กระบี่ มีเนื้อที่ประมาณ 27 ไร่เศษ ซึ่งเธอได้แบ่งสรรที่ดินออกเป็นแปลงๆ แล้วก็ปรับปรุงคุณภาพดินตามสูตรของกรมพัฒนาที่ดินให้เหมาะสมกับการใช้ประโยชน์ของพืชในแต่ละชนิด
แต่ละแปลงก็จะทำเป็นจุดเรียนรู้เพื่อให้ประชาชนหรือผู้สนใจได้เข้ามาศึกษาแล้วนำไปปฏิบัติจริงได้ เช่น จุดเรียนรู้การปลูกหญ้าแฝกเพื่อรักษาสภาพแวดล้อมรอบแปลงผักหวานบ้านและรอบต้นไม้ผล คือไม้ผลทุกต้นจะล้อมรอบไปด้วยหญ้าแฝกในการสร้างความชุ่มชื้นให้แก่โคนต้น เช่นเดียวกับจุดเรียนรู้การปลูกหญ้าแฝกเพื่ออนุรักษ์ดินและน้ำ บริเวณรอบขอบสระและร่องน้ำในสวนปาล์มก็เพื่อป้องกันการพังทลายของหน้าดินนั่นเอง
นอกจากนี้ยังจุดเรียนรู้อื่นๆ ที่น่าสนใจ อาทิ จุดเรียนรู้การปลูกพืชผักแบบผสมผสาน, จุดเรียนรู้การเลี้ยงปลาโดยใช้อาหารผสม พด.2, และบำบัดน้ำในบ่อโดยใช้ พด.6, จุดเรียนรู้การผลิตปุ๋ยอินทรีย์(ปุ๋ยหมัก) โดยใช้ทะลายปาล์ม ซูเปอร์ พด.1 (ผลิตปุ๋ยน้ำหมักชีวภาพ) และซูเปอร์ พด.2, จุดเรียนรู้การปลูกพืชสมุนไพรเพื่อผลิตสารป้องกันแมลงศัตรูพืช และจุดเรียนรู้หมูหลุมเพื่อผลิตปุ๋ยหมักโดยใช้แกลบเป็นวัสดุ
จากนั้นก็ไปดูพื้นที่นำร่องโครงการความร่วมมือด้านการพัฒนาส่งเสริมแลถ่ายทอดเทคโนโลยีในการจัดการทรัพยากรที่ดินระหว่างกรมพัฒนาที่ดินกับองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) กระบี่น้อย โดยใช้สวนปาล์มน้ำมันบนเนื้อที่กว่า 13 ไร่ของคุณสุวิทย์ ต้อตานา หมอดินอาสาอีกราย ซึ่งเป็นโครงการนำร่องในการใช้ปุ๋ยน้ำหมักชีวภาพ สูตรของกรมพัฒนาที่ดินใส่ต้นปาล์มแทนปุ๋ยเคมี ใช้เวลาเพียงแค่ไม่กี่เดือนคุณสุวิทย์บอกว่าสามารถให้ผลผลิตเพิ่มขึ้นจากเดิมหลายสิบเท่าในการเก็บเกี่ยวแต่ละครั้งแล้วก็ไม่มีปัญหาดินเสื่อมสภาพอีกด้วย
ส่วนโครงการนำร่องสุดท้ายที่พวกเราได้ไปดูก็คือการปลูกข้าวสังข์หยด ข้าวพื้นเมืองดั้งเดิมของ จ.พัทลุง บนพื้นที่เกาะกลางเมืองกระบี่ของกลุ่มชาวนา ต.คลองประสงค์ อ.เมือง จ.กระบี่ ที่ใช้เทคโนโลยีด้านการพัฒนาที่ดิน โดยสถานีพัฒนาที่ดินกระบี่ร่วมกับชาวบ้านในพื้นที่ร่วมกันพลิกผืนนาที่ถูกน้ำเค็มรุกล้ำจนสามารถกลับมาปลูกข้าวรสชาติดี เป็นที่ต้องการของตลาดอย่างไม่น่าเชื่อ ส่วนวิธีการทำยังไง โอกาสหน้าจะมาเล่าให้ฟังครับ!
"สุรัตน์ อัตตะ"



