
พอแล้วรวย-ลุ่มน้ำไทย...สายน้ำแห่งเมืองกลียุค
พระราชดำรัสตอนหนึ่งของ พระราชินี ในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 12 สิงหาคม 2551 ความว่า
“เรื่องน้ำจืด ข้าพเจ้าก็พูดมาหลายหนแล้ว ว่าน้ำจืดนับวันเป็นสิ่งที่มีค่าและหายากขึ้น ถึงกับมีผู้ในโลกนี้คาดการณ์ว่าต่อไปอาจเกิดสงครามโลกเกี่ยวกับเรื่องแย่งแหล่งน้ำจืดขึ้นได้ เพราะมนุษย์เกิดมากขึ้น ความต้องการใช้น้ำก็มากขึ้น น้ำดื่ม น้ำใช้ ในชีวิตประจำวัน การเพาะปลูก เลี้ยงสัตว์ ทำอุตสาหกรรม น้ำเพื่อผลิตไฟฟ้า น้ำจืดที่จะไปไล่น้ำเค็ม ประโยชน์มากมายก่ายกอง ถ้าคนไทยไม่รู้ถึงเรื่องนี้ เราก็ไม่สามารถจะปกป้องทรัพยากรที่สำคัญของเราได้”
หากใครได้ฟังพระราชดำรัสเมื่อปีที่แล้วก็คงรู้ว่า พระองค์ทรงวิตกกังวลกับปัญหา “ป่าไม้” ซึ่งกระทบโดยตรงกับแหล่งน้ำจืดที่เป็นแม่น้ำลำคลองห้วยหนองคลองบึงของประเทศที่ปัจจุบันตกอยู่ในสภาพทรุดโทรมอย่างหนัก จนพระองค์ต้องออกมาขอร้องให้คนไทยทุกคนช่วยกันดูแลป่าไม้ ช่วยกันดูแลแม่น้ำลำคลอง
เดือนนี้เป็นเดือนสิงหาคมที่วาระแห่งการเฉลิมพระชนมพรรษา “วันแม่” ได้เวียนมาอีกครั้ง “แม่ของแผ่นดิน” ในวาระ 77 พรรษา พระองค์ก็ได้ย้ำถึงความเหน็ดเหนื่อยของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวตลอดระยะเวลา 60 ปีที่ได้ทรงทุ่มเทให้แก่การพัฒนาแหล่งน้ำ เพราะแหล่งน้ำคือที่มาของการ “อยู่ดีกินดี” ของเหล่าราษฎรของพระองค์
ภารกิจที่ “พ่อหลวง” “แม่หลวง” ได้ทำไว้ตลอดชีวิตของพระองค์ ถึงเวลาที่ลูกๆ จะต้องสานต่อแม้จะเหนื่อยยากขนาดไหนก็คงไม่มีสิทธิ์บ่น หากพวกเราอยู่ในยุคสมัยที่พระองค์ท่านเรียกว่า “กลียุค” จริงๆ ที่คนเพียงหนึ่งส่วนเป็นคนดี ส่วนคนอีกสามส่วนเป็นคนเลว คนดีในยุคกลียุคจึงต้องลำบากยากเข็ญในการรักษาประเทศเอาไว้
อย่างไรก็ตามยังถือว่าประเทศไทยเป็นประเทศที่โชคดีที่มีแหล่งน้ำจืดจำนวน มากเพียงพอที่จะเลี้ยงดูคนทั้งประเทศ เพียงแต่คนเลวสามส่วนในยุคกลียุคนี้ได้พากันทำลายแหล่งน้ำและป่าไม้ แหล่งต้นน้ำ จนเสื่อมโทรม ย่อยยับ เข้าขั้นวิกฤติ
ประเทศไทยมีแหล่งน้ำจืดที่เป็นลุ่มน้ำมากถึง 25 ลุ่มน้ำหลัก และ 254 ลุ่มน้ำย่อย ครอบคลุมพื้นที่ลุ่มน้ำมากถึง 512,000 ตารางกิโลเมตร 25 ลุ่มน้ำทั้งหมดประกอบด้วย
ปิง วัง ยม น่าน โขง ชี มูล ป่าสัก กก สาละวิน สะแกรัง ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันตก ลุ่มน้ำชายฝั่งตะวันตก แม่กลอง ท่าจีน ลุ่มน้ำเพชรบุรี มูล เจ้าพระยา โตเลสาป ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันออก ทะเลสาบสงขลา ตาปี ลุ่มน้ำชายฝั่งตะวันออก บางปะกง ปราจีนบุรี
ภารกิจหนึ่งของการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติคือการฟื้นฟูลุ่มน้ำ เครือข่ายกสิกรรมธรรมชาติได้ปวารณาตัวเองอีกครั้งหนึ่งในภารกิจฟื้นฟูลุ่มน้ำทั้ง 25 ลุ่มน้ำ ยิ่งสถาณการณ์โลกชี้ให้เห็นว่าภาวะการขาดแคลนอาหารกำลังจะกลายเป็นปัญหาขั้นวิกฤติของโลก
ประเทศไทยในฐานะแหล่งผลิตอาหารของโลกจึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่ต้องมีแหล่งน้ำจืดที่อุดมสมบูรณ์ การฟื้นฟูลุ่มน้ำทั้ง 25 ลุ่มน้ำในวันนี้จึงถือเป็นภารกิจ “ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้” ของคนไทยทั้งประเทศ หาไม่เช่นนั้นคนไทยคง “ฆ่ากัน” เพราะแย่งน้ำ และสายน้ำในประเทศไทยก็จะเป็นสายน้ำ...แห่งเมืองกลียุค อย่างที่พระองค์มีพระราชดำรัสไว้อย่างแน่นอน
อาจารย์ยักษ์ มหาลัยคอกหมู



